KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 35.
Której z metod zagospodarowania lub unieszkodliwiania nie stosuje się w przypadku odpadów wydobywczych pochodzących z górnictwa węgla kamiennego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Nawożenia terenów zdegradowanych przez przemysł." jest poprawne, bo odpady wydobywcze z górnictwa węgla kamiennego to głównie skała płonna (materiał mineralny, obojętny), bez składników pokarmowych dla roślin. Stosuje się ją raczej jako materiał konstrukcyjny (np. hydrotechnika), do podsadzania wyrobisk lub do składowania w obiektach unieszkodliwiania.

Pełne wyjaśnienie:

Odpady wydobywcze z górnictwa węgla kamiennego to w praktyce przede wszystkim skała płonna (m.in. piaskowce, iłowce, mułowce) oddzielana od urobku węglowego. Jest to materiał mineralny, który typowo nie pełni funkcji źródła składników odżywczych dla roślin, więc nie ma "właściwości nawozowych".

Dlatego odpowiedź "Nawożenia terenów zdegradowanych przez przemysł." jest właściwa jako metoda, której nie stosuje się dla tego typu odpadów. Nawożenie oznacza dostarczanie substancji odżywczych (np. azotu, fosforu, potasu) w celu poprawy żyzności podłoża. Skała płonna może być używana w procesach rekultywacji, ale zwykle jako warstwa konstrukcyjna/okrywowa, na której dopiero tworzy się warstwy o cechach glebowych. To istotne rozróżnienie: rekultywacja nie musi oznaczać nawożenia.

Pozostałe odpowiedzi są typowe i technologicznie uzasadnione:

  • "Zagospodarowania przy budowach hydrotechnicznych." – odpady mineralne mogą być wykorzystywane jako materiał do nasypów, wałów lub umocnień, jeśli spełniają wymagania techniczne.
  • "Deponowania w podziemnych wyrobiskach górniczych." – część odpadów może być używana do podsadzania lub wypełniania pustek poeksploatacyjnych.
  • "Składowania w obiektach unieszkodliwiania odpadów wydobywczych." – gdy nie ma możliwości odzysku, odpady trafiają do odpowiednich obiektów (zwałowiska/hałdy) zaprojektowanych do bezpiecznego składowania.

W nauce do egzaminu warto pamiętać mechanizm: materiał inertny (mineralny) może być dobry konstrukcyjnie, ale nie zastąpi nawozu, bo nie wnosi składników pokarmowych. To ogranicza wybór metod "biologicznych" do tych, w których odpad pełni rolę podbudowy, a nie nawozu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odpady powstające podczas wydobycia i przeróbki węgla, najczęściej skała płonna (materiał mineralny towarzyszący pokładom). Zwykle ma charakter obojętny i bywa wykorzystywana jako materiał konstrukcyjny lub trafia do obiektów unieszkodliwiania.
"Nawóz" ma dostarczać roślinom składników pokarmowych. Skała płonna jest materiałem mineralnym i z reguły nie wnosi wartości odżywczych dla roślin, więc nie spełnia funkcji nawożenia. Może natomiast pełnić rolę warstwy konstrukcyjnej w rekultywacji.
Rekultywacja to przywracanie wartości użytkowych terenu (ukształtowanie, przykrycie, stabilizacja, przygotowanie pod roślinność). Nawożenie to wprost dostarczanie składników pokarmowych do podłoża. W rekultywacji można użyć skały płonnej jako okrywy, ale to nie jest nawożenie.
W hydrotechnice odpady mineralne mogą być użyte jako materiał do robót ziemnych, np. nasypów, wałów lub umocnień, jeśli spełniają wymagania techniczne. To przykład zagospodarowania, czyli użycia odpadu w sposób użytkowy zamiast wyłącznie jego składowania.
To umieszczanie odpadów w pustkach poeksploatacyjnych, często w celu podsadzania (wypełniania wyrobisk) i ograniczania deformacji górotworu. W praktyce jest to jedna z metod postępowania z odpadami wydobywczymi, gdy jest technologicznie i środowiskowo dopuszczalna.
Stosuje się je wtedy, gdy odpadu nie da się sensownie wykorzystać gospodarczo albo czasowo nie ma odbiorców. Odpady trafiają do obiektów (np. hałd/zwałowisk) zaprojektowanych do bezpiecznego składowania, z uwzględnieniem minimalizacji ryzyk dla wód, gleby i powietrza.
Nie zawsze. W kontekście górnictwa węgla kamiennego często mówi się o materiale obojętnym (skała płonna), ale wpływ zależy od składu, domieszek i sposobu składowania. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że "nawożenie" nie wynika automatycznie z samego faktu rekultywacji.
Najczęstszy błąd to utożsamienie rekultywacji z nawożeniem. Uczniowie kojarzą "zieleń" i "rekultywację" z użyciem nawozów, ale odpady mineralne służą zwykle do ukształtowania i przykrycia terenu, a nie do dostarczania składników pokarmowych.
Warto sprawdzić, czy dana metoda wymaga właściwości biologicznych/odżywczych (np. nawożenie), czy raczej cech inżynieryjnych (materiał do nasypów, wypełnień, składowania). Dla skały płonnej typowe są zastosowania konstrukcyjne i składowanie, a nie funkcja nawozu.
Ułóż sobie schemat: co to za odpad (mineralny czy organiczny), potem jakie ma możliwe zastosowania (konstrukcyjne, podsadzka, składowanie), a na końcu czego nie może robić (np. nie zastąpi nawozu). Ćwicz też rozróżnienie odzysku i unieszkodliwiania.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stosuje się ją raczej jako materiał konstrukcyjny (np. hydrotechnika), do podsadzania wyrobisk lub do składowania w obiektach unieszkodliwiania."

Źródła:

  • Ustawa o odpadach wydobywczych z 2008 r. (wskazana w kontekście) – brak pełnej identyfikacji Dz.U. w dostarczonych danych
  • Rozporządzenie ME 2015 poz. 796 (wskazane w reasoning tiebreakera) – brak pełnego tytułu aktu w dostarczonych danych

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki odpadami (rozdziały o odpadach wydobywczych i odzysku/unieszkodliwianiu)
  • Komentarze branżowe i opracowania o zagospodarowaniu skały płonnej w budownictwie ziemnym i hydrotechnice
  • Słowniki/kompendia terminologiczne: rekultywacja, rekultywacja biologiczna, nawożenie, podsadzka

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego