KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 15.
Który arkusz papieru należy przygotować, aby wykonać wkład jednoskładkowy 16-stronicowy formatu A4?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać jedną składkę 16-stronicową, arkusz musi po kolejnych złamaniach dać 16 stron (każde złamanie podwaja liczbę stron: 4, 8, 16). Arkusz A1 po trzech złamaniach zmienia format kolejno na A2, A3 i A4, więc daje wkład 16-stronicowy w formacie A4.

Pełne wyjaśnienie:

Wkład jednoskładkowy 16-stronicowy oznacza, że całe 16 stron powstaje z jednego arkusza papieru po jego złamaniu (falcowaniu). Kluczowa jest zasada, że pojedynczy arkusz po złożeniu tworzy kolejne "warstwy", a liczba stron rośnie dwukrotnie z każdym złamaniem.

Praktyczna reguła dla jednej składki:

  • 1 złamanie daje 4 strony (2 kartki/łamki po obu stronach druku),
  • 2 złamania dają 8 stron,
  • 3 złamania dają 16 stron.

Skoro potrzebny jest wkład 16-stronicowy, konieczne są 3 złamania. Następnie dobiera się format wyjściowego arkusza tak, aby po trzech złamaniach uzyskać format końcowy A4. Format A w serii ISO ma zależność, że każdy kolejny numer oznacza połówkę poprzedniego arkusza: A1 → A2 → A3 → A4. Trzy przejścia "w dół" odpowiadają trzem złamaniom, więc start z A1 po 3 złamaniach daje format A4.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "A1 złamany 3-krotnie."

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "A1 złamany 2-krotnie" daje format A3 i zwykle 8 stron w jednej składce, więc nie spełnia wymogu 16 stron i A4.
  • "A2 złamany 2-krotnie" prowadzi do A4, ale liczba stron odpowiada 2 złamaniom (zwykle 8), więc brakuje stron do 16.
  • "A2 złamany 3-krotnie" daje zbyt mały format (A5) przy trzech złamaniach; to nie odpowiada wkładowi A4.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać: format wynika z liczby "połówek" (A1→A4 to trzy kroki), a liczba stron wynika z liczby złamań (3 złamania → 16 stron).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Składka 16-stronicowa to fragment publikacji powstały z jednego arkusza zadrukowanego dwustronnie i następnie złożonego tak, aby po rozcięciu i/lub złożeniu tworzył łącznie 16 stron. Liczba stron wynika z liczby złamań (falców) i sposobu oprawy.
W jednej składce każde kolejne złamanie podwaja liczbę stron: po 1 złamaniu zwykle otrzymuje się 4 strony, po 2 złamaniach 8 stron, a po 3 złamaniach 16 stron. Dlatego dla wkładu 16-stronicowego typowo potrzebne są 3 złamania.
Formaty serii A są "połówkami" poprzedniego: A1 → A2 → A3 → A4. Trzy kolejne zmiany formatu odpowiadają trzem złamaniom. Arkusz A1 po 3 złamaniach daje format A4, a jednocześnie 3 złamania zapewniają 16 stron w jednej składce.
A2 po 2 złamaniach może dać format A4, ale wtedy liczba stron odpowiada 2 złamaniom (zwykle 8), a nie 16. Po 3 złamaniach z A2 uzyskuje się format A5, więc nie spełnia się warunku A4. Dlatego A2 nie jest właściwym wyborem w tym zadaniu.
Najprościej policzyć "kroki" w serii A: A1→A2 (1), A2→A3 (2), A3→A4 (3). To oznacza trzy podziały na pół, czyli trzy złamania potrzebne, aby zejść z A1 do A4. Potem porównaj z wymaganą liczbą stron (16 = 3 złamania).
Najczęstsze błędy to: pomylenie formatów (A1 z A2), dobranie poprawnego formatu końcowego, ale złej liczby złamań (np. A2 2-krotnie), oraz nieuwzględnienie, że liczba stron rośnie skokowo (4/8/16). Pomaga rozpisanie: format po złamaniu i liczba stron.
Oznacza, że cały wkład (tu: 16 stron) pochodzi z jednego arkusza, który po druku przechodzi przez falcowanie i tworzy jedną składkę do dalszej obróbki (zbierania i oprawy). To ważne w planowaniu impozycji, kolejności składek i ustawień falcerki.
Większy arkusz może być potrzebny, gdy uwzględnia się naddatki technologiczne, spady, większy format brutto lub specyficzny sposób impozycji i cięcia. W pytaniach typu "jaki arkusz do wkładu 16-stronicowego A4" zwykle chodzi jednak o czystą relację formatów A i liczbę złamań.
Po dwóch złamaniach z A1 otrzymujesz format A3 (A1→A2→A3). Dodatkowo 2 złamania odpowiadają zwykle 8 stronom w składce, a nie 16. W tym wariancie nie zgadza się ani format końcowy (A3 zamiast A4), ani liczba stron.
Stosuj schemat: (1) ustal liczbę stron wkładu i przelicz na liczbę złamań (4/8/16), (2) ustal format końcowy i policz przejścia w serii A, (3) dobierz arkusz startowy. Pomaga też rysowanie prostych diagramów falcowania na kartce.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby uzyskać jedną składkę 16-stronicową, arkusz musi po kolejnych złamaniach dać 16 stron (każde złamanie podwaja liczbę stron: 4, 8, 16)."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (definicja serii formatów A)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Signature_(printing) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Opis normy ISO 216 i tabelaryczne zestawienia formatów serii A
  • Podręczniki/notesy szkolne z poligrafii: dział introligatorstwo (falcowanie, składki)
  • Materiały producentów maszyn falcujących (ogólne zasady liczby złamań i uzyskiwanych stron)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego