Cień akustyczny (posterior acoustic shadowing) jest artefaktem powstającym wtedy, gdy wiązka ultradźwiękowa napotyka strukturę, która bardzo silnie odbija lub silnie tłumi fale (np. zwapnienia, kamienie, kość, niektóre gazy). Skutkiem jest to, że do tkanek położonych dalej (dystalnie, "za" przeszkodą) dociera znacznie mniej energii fali, a aparat rejestruje z tego obszaru słabsze powroty echa.
W obrazie USG cień akustyczny rozpoznaje się jako ciemny pas/klin obniżonej echogeniczności leżący bezpośrednio za obiektem dającym silny sygnał lub silne tłumienie. Kluczowe jest położenie tego obszaru: cień układa się wzdłuż kierunku propagacji wiązki i "ciągnie się" dystalnie od przyczyny.
- Dlaczego nie "Podwójne odbicie"? Podwójne odbicie (rewerberacja) to artefakt wynikający z wielokrotnych odbić fali między powierzchniami o dużej różnicy impedancji akustycznej. Daje zwykle powtarzające się, regularne echa (linie) na rosnącej głębokości, a nie jednolitą strefę wygaszenia sygnału za przeszkodą.
- Dlaczego nie "Wzmocnienie akustyczne"? Wzmocnienie (posterior acoustic enhancement) występuje typowo za strukturami słabo tłumiącymi, szczególnie za płynem. Obrazowo widzi się wtedy jaśniejszy obszar dystalnie, ponieważ fala mniej traci energii, a powroty echa są relatywnie silniejsze. To przeciwieństwo cienia.
- Dlaczego nie "Ogon komety"? Ogon komety jest szczególną postacią rewerberacji związanej z bardzo krótkimi odstępami między odbijającymi strukturami. Daje wąskie, jasne pasmo za źródłem ech, a nie typowy ciemny "ubytek sygnału" jak w cieniu akustycznym.
W praktyce klinicznej prawidłowe rozpoznanie cienia akustycznego pomaga m.in. potwierdzać obecność złogów lub zwapnień. Przy wątpliwościach warto analizować: (1) czy za zmianą jest ciemniej czy jaśniej, (2) czy widać powtarzalne linie (rewerberacja), (3) czy artefakt układa się zgodnie z torem wiązki.
