KWALIFIKACJA HGT10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 18.
Który asortyment produkcji rolnej będzie najbardziej opłacalny dla rolnika w 2019 roku?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z opłacalnością produkcji rolnej, która może być używana w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłacalność w tym typie zadania rozumiemy jako najwyższy zysk na 1 tonę: najpierw liczysz cenę na 2019 r. (cena 2018 × (1 + wzrost%)), potem odejmujesz koszt 2018. Dla pszenicy: 580×1,10=638, a 638−280=358 zł/t, co jest wynikiem najwyższym spośród podanych.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać najbardziej opłacalny asortyment, trzeba porównać zysk jednostkowy na 1 tonę. W zadaniach egzaminacyjnych tego typu "opłacalność" oznacza zwykle największą różnicę: przewidywana cena sprzedaży minus koszt uzyskania, przy założeniu, że koszty pozostają takie jak w 2018 r.

Krok 1. Wyznacz cenę na 2019 r.
Stosujemy wzór: cena 2019 = cena 2018 × (1 + wzrost%). Przykładowo wzrost 10% oznacza mnożenie przez 1,10.

Krok 2. Oblicz zysk na 1 tonę
Zysk = cena 2019 − koszt 2018.

  • Pszenica: 580×1,10=638; zysk 638−280=358 zł/t.
  • Jabłka: 480×1,30=624; zysk 624−280=344 zł/t.
  • Rzepak: 750×1,05=787,50; zysk 787,50−450=337,50 zł/t.
  • Buraki cukrowe: 330×1,20=396; zysk 396−130=266 zł/t.

Najwyższy zysk jednostkowy ma pszenica (358 zł/t), więc to ona jest najbardziej opłacalna w rozumieniu zadania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi odpadają? "Rzepak" kusi wysoką ceną, ale ma też wysokie koszty, więc marża jest niższa. "Jabłka" mają duży wzrost procentowy, lecz startują z niższej ceny niż pozwala to przebić wynik pszenicy. "Buraki cukrowe" dają najniższy zysk kwotowy, mimo że w innych zadaniach ktoś mógłby mylić opłacalność z procentowym zwrotem z kosztów.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz cztery zyski w tej samej jednostce (zł/t), a dopiero potem wybierz największy wynik. Nie porównuj samych cen ani samych procentów wzrostu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: cena 2019 = cena 2018 × (1 + wzrost%). Wzrost 10% to mnożenie przez 1,10; 20% przez 1,20; 30% przez 1,30; 5% przez 1,05. Dopiero na tej cenie liczysz zysk, odejmując koszt.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych oznacza to najwyższy zysk kwotowy na jednostkę (tu: zł na 1 tonę). Czyli porównujesz różnicę: przewidywana cena sprzedaży w 2019 r. minus koszt uzyskania 1 tony z 2018 r.
Sama cena nie mówi, ile zarobisz. Opłacalność zależy też od kosztu uzyskania 1 tony. Produkt może mieć wysoką cenę, ale przy równie wysokich kosztach marża będzie mała. Dlatego w zadaniu trzeba liczyć zysk: cena 2019 − koszt.
Najpierw oblicz cenę 2019 r. z uwzględnieniem wzrostu procentowego. Następnie zastosuj wzór: zysk = cena 2019 − koszt 2018. Wynik zapisuj w tej samej jednostce (zł/t), aby łatwo porównać produkty.
Rzepak może mieć najwyższą cenę sprzedaży, ale w tabeli ma też wysoki koszt uzyskania 1 tony. Po odjęciu kosztu od ceny (po wzroście) zysk na tonę okazuje się niższy niż dla pszenicy, więc sama "wysoka cena" nie wystarcza.
W praktyce ekonomicznej bywa to spotykane, ale w tym typie zadań szkolnych opłacalność jest zwykle rozumiana jako największy zysk kwotowy na jednostkę. Jeśli arkusz miałby wymagać ROI, powinien to wyraźnie zaznaczyć w poleceniu.
Najczęstsze pomyłki to: pomijanie wzrostu procentowego i liczenie na danych z 2018 r., porównywanie tylko cen zamiast zysków oraz błędne przeliczanie procentów (np. 10% jako 1,01). Częsty jest też wybór "najdroższego" produktu.
Gdy polecenie lub układ tabeli sugeruje scenariusz "ceteris paribus", czyli zmienia się tylko cena (np. podany jest wzrost % ceny), a koszty pozostają takie jak w roku bazowym. Jeśli zadanie miałoby aktualizować koszty, podałoby osobne dane lub wskaźnik zmiany kosztów.
Zrób krótką tabelkę pomocniczą: dla każdego produktu policz cenę 2019 (mnożenie przez 1,xx), potem zysk (odejmowanie). Na końcu wybierz największy zysk. Taka sekwencja minimalizuje ryzyko pomyłki i przyspiesza pracę.
W agroturystyce decyzje o uprawach i produkcji żywności (np. na potrzeby posiłków dla gości) warto podejmować na podstawie prostych kalkulacji marży. Umiejętność liczenia zysku jednostkowego pomaga ocenić, co bardziej opłaca się wytworzyć samemu, a co kupić.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Opłacalność w tym typie zadania rozumiemy jako najwyższy zysk na 1 tonę: najpierw liczysz cenę na 2019 r. (cena 2018 × (1 + wzrost%)), potem odejmujesz koszt 2018."

Materiały:

  • podręcznik/notes z matematyki: procenty i podwyżki cen
  • materiały do kwalifikacji z podstaw ekonomiki gospodarstwa rolnego (kalkulacje kosztów i przychodów)
  • zestawy zadań egzaminacyjnych z analizą tabel i obliczeń marży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego