KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
Który cement można zastosować jako wypełnienie stałe w ubytku zęba V klasy Blacka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cement glasjonomerowy może być użyty jako wypełnienie stałe, szczególnie w ubytkach V klasy (przyszyjkowych), bo chemicznie wiąże się ze szkliwem i zębiną oraz jest względnie tolerancyjny na wilgoć. Dodatkowo uwalnia fluor, co wspiera ochronę przed próchnicą wtórną.

Pełne wyjaśnienie:

Ubytki V klasy dotyczą okolicy przyszyjkowej (w pobliżu dziąsła). W tym rejonie często trudniej o idealną suchość pola zabiegowego, a zębina bywa bardziej odsłonięta. Dlatego wypełnienie stałe powinno dobrze przylegać do tkanek zęba i ograniczać ryzyko mikroprzecieku.

Odpowiedź "Glasjonomerowy" jest poprawna, ponieważ cementy glasjonomerowe chemicznie wiążą się ze szkliwem i zębiną (adhezja), co ułatwia uzyskanie szczelności brzeżnej. Dodatkowym atutem jest uwalnianie fluoru, które może wspierać remineralizację i zmniejszać ryzyko próchnicy wtórnej, co ma znaczenie zwłaszcza przy ubytkach przyszyjkowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe jako wypełnienie stałe w tym ubytku?

  • "Polikarboksylowy" – bywa wykorzystywany głównie jako cement do osadzania lub podkład; mimo pewnej adhezji nie jest typowym materiałem pierwszego wyboru do ostatecznej odbudowy ubytku V klasy w formie wypełnienia.
  • "Cynkowo-fosforanowy" – to klasyczny cement o innej roli klinicznej (często do osadzania), bez właściwości adhezyjnych porównywalnych z glasjonomerem; jako wypełnienie ostateczne w ubytku przyszyjkowym nie daje takich korzyści szczelności i ochrony przed mikroprzeciekiem.
  • "Tlenkowo-cynkowo-eugenolowy" – jest kojarzony przede wszystkim z zastosowaniami tymczasowymi i opatrunkami; ponadto eugenol może kolidować z niektórymi materiałami żywicznymi, dlatego nie traktuje się go jako standardowego wypełnienia stałego ubytku V klasy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "V klasa" i "wypełnienie stałe", bardzo często kluczem jest materiał, który dobrze wiąże się z zębiną i toleruje trudniejsze warunki wilgotnościowe – to kieruje uwagę na cementy glasjonomerowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ubytek V klasy to ubytek zlokalizowany w okolicy przyszyjkowej zęba, czyli blisko dziąsła, zwykle na powierzchniach policzkowych lub językowych. W tej strefie łatwo o wilgoć i trudniej o idealną izolację, co wpływa na dobór materiału do wypełnienia.
Cement glasjonomerowy jest często wybierany, bo wiąże się chemicznie ze szkliwem i zębiną oraz jest bardziej tolerancyjny na wilgoć niż część innych materiałów. Dodatkowo może uwalniać fluor, co pomaga ograniczać ryzyko próchnicy wtórnej przy brzegach wypełnienia.
Najczęściej nie traktuje się go jako materiału do wypełnień ostatecznych w ubytkach takich jak V klasa. Jest typowo kojarzony z opatrunkami i zastosowaniami tymczasowymi. Dodatkowo eugenol może utrudniać pracę z niektórymi materiałami na bazie żywic, gdy planuje się dalsze leczenie.
Cement cynkowo-fosforanowy jest klasycznym cementem stosowanym głównie do osadzania uzupełnień (np. koron) lub jako warstwa podkładowa, zależnie od decyzji lekarza. Nie daje jednak takich korzyści jak glasjonomer w zakresie adhezji do zębiny i profilaktyki fluorkowej, ważnych przy V klasie.
Oznacza to, że między materiałem a tkankami zęba (szkliwem i zębiną) powstaje połączenie wynikające z reakcji chemicznych, a nie tylko "trzymanie się" dzięki kształtowi ubytku. Taka adhezja poprawia szczelność brzeżną i zmniejsza ryzyko mikroprzecieku.
Najczęstszy błąd to utożsamianie wszystkich cementów z materiałami do wypełnień ostatecznych. Uczniowie wybierają cement "najbardziej znany" (np. cynkowo-fosforanowy) bez analizy wskazań. Drugi błąd to mylenie materiałów tymczasowych (np. z eugenolem) z docelowymi wypełnieniami stałymi.
Jest spotykany głównie jako cement o zastosowaniach związanych z osadzaniem lub jako podkład, zależnie od procedury i preferencji lekarza. W kontekście pytań egzaminacyjnych rzadziej jest wskazywany jako typowy materiał na wypełnienie stałe ubytku V klasy w porównaniu z cementem glasjonomerowym.
Warto nauczyć się lokalizacji każdej klasy (I–V) i powiązać ją z problemami klinicznymi: dostęp, wilgoć, udział zębiny, ryzyko próchnicy wtórnej. Następnie łącz klasy z typowymi materiałami. Pomaga tworzenie fiszek: "klasa → miejsce → wymagania → materiał".
Najważniejsze są: dobra szczelność brzeżna, zdolność łączenia z zębiną/szkliwem, możliwa tolerancja na wilgoć oraz odporność na warunki w jamie ustnej. W tej okolicy liczy się też profilaktyka próchnicy wtórnej, dlatego korzystne są materiały z efektem fluorkowym.
Nie zawsze. Wybór materiału zależy od sytuacji klinicznej i decyzji lekarza (np. estetyka, wielkość ubytku, ryzyko próchnicy, możliwość izolacji). Jednak w pytaniach testowych o "cement jako wypełnienie stałe" w V klasie najczęściej chodzi o cement glasjonomerowy ze względu na adhezję i fluor.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że cement glasjonomerowy może być użyty jako wypełnienie stałe, szczególnie w ubytkach V klasy (przyszyjkowych), bo chemicznie wiąże się ze szkliwem i zębiną oraz jest względnie tolerancyjny na wilgoć.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do MED.1 z działu: materiały stomatologiczne
  • Skrypty/kompendia z klasyfikacji ubytków i podstaw wypełnień
  • Instrukcje producentów cementów glasjonomerowych (IFU) omawiane na zajęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego