KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Który czynnik ma decydujący wpływ na dobór obudowy do drążonego chodnika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór obudowy wyrobiska korytarzowego wynika przede wszystkim z warunków geologiczno-górniczych, bo to one określają zachowanie górotworu (nośność, spękania, naprężenia, zawodnienie) i wymagany poziom podparcia.
Temperatura, nachylenie czy samo zagrożenie metanowe mogą wpływać na organizację robót, ale nie są czynnikiem decydującym o typie obudowy.

Pełne wyjaśnienie:

Obudowę chodnika dobiera się tak, aby zapewnić stateczność wyrobiska w przewidywanym czasie jego użytkowania oraz w trakcie drążenia. Najważniejsze są więc warunki geologiczno-górnicze, ponieważ opisują one to, jak zachowuje się górotwór po wykonaniu pustki:

  • rodzaj i wytrzymałość skał oraz ich uławicenie, spękanie i zwietrzenie,
  • warunki hydrogeologiczne (zawodnienie, dopływy wód),
  • naprężenia pierwotne i wtórne oraz wpływy eksploatacji w sąsiedztwie,
  • zaburzenia tektoniczne i strefy osłabień.

To właśnie te cechy decydują o tym, czy potrzebna jest obudowa bardziej podatna, bardziej podporna, o jakim rozstawie i jakiej konstrukcji, a także czy konieczne są wzmocnienia (np. kotwienie, opinki, dodatkowe elementy usztywniające).

Odpowiedź "Temperatura pierwotna skał" nie jest czynnikiem rozstrzygającym o doborze obudowy; temperatura może wpływać na warunki pracy ludzi, wentylację i dobór urządzeń, ale nie opisuje bezpośrednio nośności i deformacji górotworu.

Odpowiedź "Zagrożenie metanowe" jest kluczowe dla bezpieczeństwa (wentylacja, monitoring, dobór urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym), jednak samo w sobie nie przesądza o parametrach mechanicznych górotworu, które determinują obudowę.

Odpowiedź "Nachylenie wyrobiska" wpływa na transport, odwadnianie i organizację robót, ale nie jest podstawowym kryterium nośnościowego doboru obudowy. O doborze obudowy decyduje przede wszystkim to, jakie obciążenia i deformacje może wywołać górotwór w danych warunkach geologiczno-górniczych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy doboru obudowy, szukaj odpowiedzi obejmującej całość warunków górotworu, a nie pojedynczy parametr środowiskowy lub organizacyjny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw czynników opisujących górotwór i wpływy eksploatacji, m.in. rodzaj i jakość skał, spękania, uławicenie, zawodnienie, zaburzenia tektoniczne oraz poziom naprężeń. Na ich podstawie ocenia się stateczność i dobiera konstrukcję obudowy oraz ewentualne wzmocnienia.
Obudowa ma przenosić obciążenia i ograniczać deformacje wywołane przez górotwór, więc kluczowe są parametry wytrzymałościowe i strukturalne skał oraz naprężenia i woda. Temperatura wpływa głównie na komfort i organizację pracy (wentylacja, warunki klimatyczne), a nie na nośność górotworu.
Może wpływać pośrednio (np. wymagania organizacyjne i bezpieczeństwa), ale nie jest czynnikiem decydującym o konstrukcji obudowy. O doborze obudowy rozstrzyga przede wszystkim zachowanie górotworu (jakość skał, naprężenia, zawodnienie). Metan jest kluczowy dla wentylacji i zabezpieczeń przeciwwybuchowych.
Najczęściej potrzebne są dane o litologii (rodzaj skał), ich spękaniu i uławiceniu, strefach osłabień i uskokach, dopływach wód oraz prognozowanych naprężeniach i wpływach eksploatacji. Te informacje pozwalają ocenić ryzyko obwałów i dobrać typ oraz parametry obudowy.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi związanej z BHP (np. metan) zamiast z mechaniką górotworu. Inny błąd to uznanie jednego parametru (temperatura, nachylenie) za decydujący. Warto zapamiętać, że obudowa ma odpowiadać na obciążenia i deformacje wynikające z warunków geologiczno-górniczych.
Nachylenie jest ważne dla transportu urobku i materiałów, doboru środków transportu, odwadniania, a także ergonomii i bezpieczeństwa poruszania się. Nie jest jednak głównym kryterium nośnościowym obudowy. Obudowę dobiera się przede wszystkim do jakości i zachowania górotworu.
Stateczność to zdolność wyrobiska do zachowania kształtu i bezpieczeństwa bez nadmiernych deformacji lub zawałów. Obudowa ma zapewnić tę stateczność przez podparcie górotworu i kontrolę jego przemieszczeń. Ponieważ górotwór różni się właściwościami, obudowę dobiera się do warunków geologiczno-górniczych.
Najważniejsze są dopływy wód, ciśnienie wody, zawodnienie i możliwość rozmywania lub osłabiania skał. Woda może pogarszać parametry górotworu i zwiększać ryzyko obwałów, dlatego w określonych warunkach potrzebne są wzmocnienia obudowy oraz rozwiązania odwadniające i uszczelniające.
Naprężenia decydują o tym, jakie obciążenia mogą działać na obudowę i jak intensywne będą deformacje po wykonaniu wyrobiska. Przy wysokich naprężeniach lub w rejonie wpływów eksploatacji mogą wystąpić większe zaciski i uszkodzenia, co wymaga odpowiednio dobranej konstrukcji i parametrów obudowy.
Ucz się powiązania: warunki geologiczno-górnicze → zachowanie górotworu → dobór obudowy. Ćwicz rozróżnianie czynników decydujących (jakość skał, woda, naprężenia, tektonika) od czynników organizacyjnych (temperatura, nachylenie, zagrożenia wentylacyjne). Pomaga też analiza krótkich opisów przypadków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny geomechaniki górniczej (podręczniki akademickie i szkolne)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu obudów wyrobisk korytarzowych (skrypty szkolne/uczelniane) – szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych
  • Instrukcje i dokumentacje techniczne producentów obudów oraz opracowania branżowe dotyczące stateczności wyrobisk – szczegółowe informacje wymagają dostępu do dokumentów branżowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego