W pytaniach o spójność kompozycji ocenia się zwykle dwa podstawowe aspekty: formę (kształt) i barwę (kolor). "Spójny" element to taki, który nie wprowadza przypadkowej różnorodności, tylko wzmacnia istniejący porządek – poprzez powtórzenie lub bardzo bliskie nawiązanie do już zastosowanych cech.
Odpowiedź "żółte koło" jest poprawna, ponieważ jednocześnie utrzymuje zgodność kształtu (koło jako motyw formalny) oraz koloru (żółty jako motyw barwny). W praktyce projektowej takie powtórzenia budują:
- rytm (regularne pojawianie się podobnych elementów),
- harmonię (wrażenie ładu i przynależności elementów do jednej koncepcji),
- czytelność (odbiorca łatwiej "czyta" zamysł kompozycyjny).
Pozostałe propozycje (inne barwy lub inne figury) typowo zawodzą z jednego z powodów: albo zmieniają formę (np. pojawia się kształt o innym charakterze geometrycznym), albo zmieniają barwę (pojawia się kolor, który działa jak kontrast i staje się nieplanowanym akcentem), albo zmieniają oba parametry naraz. Taki wybór może być sensowny, gdy pytanie dotyczy kontrastu lub akcentu, ale nie wtedy, gdy wymagane jest dopasowanie "pod względem formy i barwy".
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij w myślach cechy dominujące w kompozycji (jaki kształt się powtarza? jaki kolor jest charakterystyczny?), a dopiero potem sprawdzaj odpowiedzi. Jeśli w treści są dwa kryteria (forma i barwa), odrzuć warianty zgodne tylko z jednym z nich.
