KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 9.
Który element elektroniczny opisywany jest przez oznaczenia: S-źródło, G-bramka, D-dren?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenia S (źródło), G (bramka) i D (dren) dotyczą tranzystorów polowych, czyli unipolarnych (FET, w tym MOSFET/JFET). Pozostałe elementy mają inne nazwy elektrod, np. BJT: emiter–baza–kolektor, tyrystor: anoda–katoda–bramka.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenia S (źródło), G (bramka) i D (dren) są charakterystyczne dla tranzystora polowego, nazywanego też tranzystorem unipolarnym. W elementach tego typu prąd między drenem a źródłem jest sterowany napięciem na bramce (względem źródła). To właśnie nazwy "bramka", "dren", "źródło" odróżniają FET od innych przyrządów półprzewodnikowych.

Odpowiedź "Tranzystor unipolarny." jest poprawna, ponieważ w praktyce szkolnej i serwisowej skróty S, G, D spotyka się na schematach, w opisach obudów oraz w notach katalogowych tranzystorów FET (np. MOSFET). To pozwala jednoznacznie skojarzyć element.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Tyrystor." – ma elektrody określane jako anoda i katoda oraz bramka sterująca. Nie występuje zestaw "dren–źródło".
  • "Tranzystor bipolarny." – posiada wyprowadzenia emiter, baza i kolektor (E, B, C). To inny typ tranzystora i inne oznaczenia końcówek.
  • "Trymer." – jest to element nastawny (najczęściej kondensator lub potencjometr trymerowy) i nie ma elektrod nazywanych drenem, źródłem i bramką.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach widzisz zestaw S/G/D, myśl o FET (polowy/unipolarny). Jeśli E/B/C – o BJT (bipolarny). Jeśli A/K/G – o tyrystorach i triakach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
S, G i D to standardowe oznaczenia wyprowadzeń tranzystora polowego: S (source – źródło), G (gate – bramka), D (drain – dren). Występują m.in. w MOSFET i JFET oraz w ich notach katalogowych i na schematach.
Bo właśnie tranzystory polowe są opisywane terminami "bramka", "dren" i "źródło". W BJT używa się "baza", "kolektor", "emiter", a w tyrystorach "anoda", "katoda", "bramka". Zestaw S/G/D jest więc typowym "podpisem" FET.
Tranzystor bipolarny (BJT) ma wyprowadzenia: emiter, baza i kolektor (często skrótowo E, B, C). Jeśli w pytaniu pojawiają się te nazwy, nie chodzi o MOSFET/JFET, tylko o tranzystor bipolarny.
Tyrystor ma zwykle anodę, katodę oraz bramkę sterującą. Spotkasz oznaczenia A (anoda), K (katoda) i G (bramka). Nie ma w nim drenu i źródła, dlatego nie pasuje do oznaczeń S/G/D.
Tak, w typowym nazewnictwie oba należą do tranzystorów polowych i używa się dla nich G (bramka), D (dren) i S (źródło). Różnią się zasadą działania bramki, ale nazwy elektrod pozostają zgodne.
Pomaga sprawdzenie kontekstu: bramka jest wyprowadzeniem elementu (wejściem sterującym), a masa to węzeł odniesienia dla całego układu. Na schemacie bramka jest narysowana jako część symbolu tranzystora, a masa ma osobny symbol i zwykle nie jest opisana jako elektroda tranzystora.
Na symbolu MOSFET-a bramka jest oddzielona "przerwą" od kanału, a dren i źródło są końcami kanału. Który koniec jest drenem, a który źródłem, zależy od typu symbolu i opisu elementu; w zadaniach egzaminacyjnych zwykle podaje się to skrótami D i S.
W typowym ujęciu szkolnym tak: "unipolarny" odnosi się do przewodzenia z udziałem jednego rodzaju nośników, co jest charakterystyczne dla tranzystorów polowych (FET). Dlatego w testach często traktuje się te określenia jako równoważne.
Trymer to element nastawny służący do regulacji (np. mały potencjometr lub kondensator nastawny). Nie jest tranzystorem, więc nie ma elektrod sterujących i prądowych typu dren/źródło/bramka. Ma zaciski typowe dla danego elementu regulacyjnego, a nie dla FET.
Najczęściej myli się zestawy nazw: E/B/C z S/G/D albo A/K/G. Pomaga prosta technika: BJT kojarz z "baza", FET z "bramka", a tyrystor z "anoda/katoda". Warto też ćwiczyć na symbolach ze schematów.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Oznaczenia S (źródło), G (bramka) i D (dren) dotyczą tranzystorów polowych, czyli unipolarnych (FET, w tym MOSFET/JFET)."

Źródła:

  • Sedra, Smith, "Microelectronic Circuits" – rozdziały dotyczące tranzystorów MOSFET/JFET (nazewnictwo: gate, drain, source).
  • Horowitz, Hill, "The Art of Electronics" – część o tranzystorach polowych (FET) i oznaczeniach wyprowadzeń.

Materiały:

  • Podstawy elektroniki półprzewodnikowej (rozdziały o tranzystorach BJT i FET)
  • Noty katalogowe tranzystorów MOSFET/JFET (sekcja: pinout/terminal names)
  • Zadania praktyczne z rozpoznawania elementów i wyprowadzeń na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego