W języku LD (drabinkowym) bardzo ważne jest rozróżnienie między stanem sygnału a zboczem sygnału.
Stan oznacza, że zmienna binarna ma wartość 0 lub 1 przez pewien czas. Taki stan odwzorowują klasyczne elementy LD, np. styki NO/NC: przewodzą (lub nie) zależnie od aktualnej wartości zmiennej. Jeśli przycisk jest trzymany, to styk "widzi" 1 przez cały czas trzymania.
Zbocze narastające to natomiast chwila przejścia z 0 na 1. Do tego służy specjalny element/blok detekcji zbocza (często nazywany one-shot). Jego cechą jest to, że na wyjściu pojawia się impuls o czasie jednego cyklu programu (lub krótkiego impulsu logicznego) tylko w momencie zmiany 0→1. Realizuje się to przez zapamiętanie stanu poprzedniego i porównanie go ze stanem bieżącym.
W praktyce, w środowiskach zgodnych z IEC 61131-3 najczęściej spotyka się blok/element typu R_TRIG (rising trigger) lub równoważny P_TRIG (positive trigger) – nazwa zależy od producenta/środowiska, ale zasada działania pozostaje ta sama: impuls na zboczu narastającym.
Dlaczego pozostałe typowe odpowiedzi bywają błędne?
- Zwykły styk NO (normalnie otwarty) reaguje na stan 1, a nie na chwilę przejścia; utrzymuje przewodzenie tak długo, jak długo sygnał jest w stanie 1.
- Zwykły styk NC (normalnie zamknięty) reaguje na stan 0, a nie na zbocze; po zmianie na 1 przestaje przewodzić, ale nadal nie "wykrywa" momentu przejścia.
- Detekcja zbocza opadającego (np. F_TRIG) dotyczy przejścia 1→0, czyli przeciwnego przypadku.
Na egzaminie warto zapamiętać: R_TRIG/P_TRIG = impuls przy 0→1, a F_TRIG = impuls przy 1→0.
