KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 29.
Który element konstrukcji krajarki jednonożowej służy do ustawienia wymiaru krojenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Belka oporowa tylna (zderzak tylny) wyznacza położenie stosu/arkusza względem linii cięcia, więc służy do ustawienia wymiaru krojenia. Belka dociskowa jedynie unieruchamia materiał podczas cięcia, "nóż złamujący" nie odpowiada za nastawę formatu, a czujnik ruchu pełni funkcję kontrolno‑bezpieczną.

Pełne wyjaśnienie:

W krajarkach jednonożowych wymiar krojenia ustala się przez pozycjonowanie materiału przed cięciem. Elementem, który definiuje tę pozycję, jest belka oporowa tylna (często nazywana też zderzakiem tylnym lub backgauge). To do niej dosuwa się stos papieru, a jej ustawienie (ręczne lub programowane, zależnie od modelu) określa odległość krawędzi materiału od linii cięcia, czyli właśnie wymiar krojenia.

Odpowiedź "belka oporowa tylna" jest poprawna, ponieważ odpowiada za ustalenie formatu i powtarzalność cięć w serii. To typowy element nastawczy: zmieniając jej położenie, operator zmienia wynikowy wymiar odciętego arkusza.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do tej funkcji:

  • "Belka dociskowa" służy do dociśnięcia stosu, aby arkusze nie przesunęły się w czasie cięcia. Może mieć regulacje (np. siły), ale nie wyznacza długości odcinanego fragmentu.
  • "Nóż złamujący" nie jest standardowym elementem odpowiedzialnym za ustawienie wymiaru krojenia w krajarkach jednonożowych; funkcję cięcia realizuje nóż tnący, natomiast sama nastawa formatu pozostaje po stronie zderzaka/belki oporowej.
  • "Czujnik ruchu" jest elementem układu automatyki lub bezpieczeństwa (np. kontroli osłon/strefy pracy), a nie mechanizmem nastawczym formatu cięcia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie brzmi o "ustawienie wymiaru/formatu", szukaj odpowiedzi związanej z pozycjonowaniem arkusza (zderzak, ogranicznik, belka oporowa), a nie z samym wykonaniem cięcia (nóż) ani stabilizacją (docisk).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Belka oporowa tylna (zderzak tylny/backgauge) to element, do którego dosuwa się papier przed cięciem. Jej położenie względem noża wyznacza wymiar krojenia i zapewnia powtarzalność przy pracy seryjnej.
Wymiar ustawia się przez zmianę położenia zderzaka (belki oporowej tylnej) tak, aby stos papieru opierał się o niego w zadanej odległości od linii cięcia. Docisk stabilizuje materiał, ale nie definiuje wymiaru.
Belka dociskowa ma zadanie unieruchomić stos, żeby arkusze nie przesuwały się podczas pracy noża. Nawet jeśli reguluje się jej parametry, nie zmienia ona punktu oparcia papieru, więc nie ustala długości odcinanego fragmentu.
Zderzak tylny pozycjonuje materiał: operator dosuwa papier do ogranicznika, a jego ustawienie determinuje odległość do noża. Dzięki temu każdy kolejny stos jest ustawiany identycznie, co ogranicza błędy wymiaru i makulaturę.
Za stabilizację odpowiada przede wszystkim belka dociskowa (docisk), która przytrzymuje stos w momencie ruchu noża. Dodatkowo istotne są prawidłowe nastawy i równe dosunięcie materiału do zderzaka, ale sam wymiar ustala zderzak.
Zwykle nie. Czujniki w krajarkach pełnią głównie funkcje bezpieczeństwa i kontroli pracy (np. wykrycie obecności w strefie, kontrola osłon). Wymiar krojenia wynika z pozycjonowania materiału na belce oporowej tylnej.
Najczęściej to: niedosunięcie stosu do zderzaka, ustawienie złej wartości zderzaka, krzywe ułożenie arkuszy oraz zbyt mały/za duży docisk powodujący przesunięcia. Efektem są odchyłki wymiaru i nierówne krawędzie.
Krajarkę jednonożową stosuje się m.in. do docinania arkuszy po druku, wyrównywania stosów, przygotowania formatu do oprawy oraz prac introligatorskich. Poprawne ustawienie zderzaka jest kluczowe przy powtarzalnych cięciach.
Element nastawczy formatu odpowiada za pozycjonowanie papieru (zderzak, belka oporowa, ogranicznik). Element tnący to nóż, a element stabilizujący to docisk. Ta triada często wystarcza do poprawnej analizy odpowiedzi.
Warto nauczyć się nazw i funkcji podstawowych zespołów: zderzak (belka oporowa), docisk, nóż, stół, osłony i elementy bezpieczeństwa. Pomaga oglądanie schematów z instrukcji obsługi oraz kojarzenie funkcji: pozycjonowanie–stabilizacja–cięcie.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Belka oporowa tylna (zderzak tylny) wyznacza położenie stosu/arkusza względem linii cięcia, więc służy do ustawienia wymiaru krojenia."

Źródła:

  • Wikipedia: Paper cutter (opis działania gilotyny/krajarki i roli backgauge/zderzaka), https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_cutter - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): Gilotyna (urządzenie) (opis urządzenia do cięcia papieru), https://pl.wikipedia.org/wiki/Gilotyna_(urz%C4%85dzenie) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje obsługi krajarek jednonożowych (rozdziały: zderzak tylny/backgauge, nastawa formatu, elementy robocze)
  • Materiały dydaktyczne z introligatorstwa/poligrafii dotyczące cięcia i docinania papieru
  • Schematy i słowniki pojęć urządzeń introligatorskich (nazewnictwo zespołów krajarki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego