KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2015

Poprawna odpowiedź: sprzęgło kłowe. Jest to element służący do łączenia dwóch wałów i przenoszenia momentu obrotowego poprzez zazębienie kłów (wypustów). Na rysunku technicznym sprzęgło kłowe rozpoznaje się po charakterystycznych, przeciwległych występach, które wchodzą w siebie podczas pracy. Takie sprzęgło zwykle przenosi moment bez poślizgu (w normalnych warunkach), a jego praca może powodować wyczuwalne "uderzenie" przy załączaniu, jeśli nie ma elementu elastycznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

• Sprzęgło cierne – przenosi moment dzięki tarciu między powierzchniami ciernymi (np. tarczami). Na rysunkach częściej widać tarcze, docisk, okładziny lub elementy sprężynujące docisk. Kluczową cechą jest możliwość kontrolowanego poślizgu, a nie zazębienie kłów.
• Łożysko toczne – jego zadaniem jest podpieranie wału i zmniejszanie tarcia przez elementy toczne (kulki/wałeczki). Na przekroju zwykle widać bieżnie i elementy toczne. Nie jest to element do łączenia wałów w celu przekazania momentu jak sprzęgło.
• Łożysko ślizgowe – również służy do podparcia wału, ale bez elementów tocznych; występuje panew/tuleja i film smarny. Na rysunku bywa "prostsze" niż łożysko toczne (brak kulek/wałeczków), ale funkcja pozostaje łożyskowa, a nie sprzęgłowa.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się sprzęgła i łożyska, najpierw odpowiedz sobie na pytanie funkcjonalne: czy element łączy dwa wały (sprzęgło), czy podpiera wał w oprawie (łożysko). Dopiero potem dopasuj typ (kłowe vs cierne; toczne vs ślizgowe) po szczegółach konstrukcyjnych widocznych na rysunku.