KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Który element wielkiego pieca został przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia element konstrukcyjny związany z przemysłem hutniczym, a konkretnie z wielkim piecem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Okrężnica wraz z zestawem dysz" jest właściwa, ponieważ okrężnica to pierścieniowy kolektor doprowadzający gorący dmuch do wielu dysz rozmieszczonych wokół dolnej części wielkiego pieca. Pozostałe propozycje dotyczą innych układów: zasypu od góry, odciągu gazu lub odzysku ciepła spalin.

Pełne wyjaśnienie:

"Okrężnica wraz z zestawem dysz" oznacza kluczowy węzeł strefy dmuchu wielkiego pieca. Okrężnica (pierścieniowy przewód/rozdzielacz) rozprowadza gorące powietrze dmuchowe wokół pieca, a następnie kieruje je do dysz (tuyeres), przez które dmuch trafia do wnętrza pieca w rejonie spalania i tworzenia się gazów redukcyjnych. W praktyce na schematach/rysunkach ten zespół rozpoznaje się po układzie "pierścień dookoła płaszcza" oraz po wielu przyłączach prowadzących do dysz rozmieszczonych obwodowo.

Odpowiedź "Agregat do odciągu gazu wielkopiecowego" jest niepoprawna, bo instalacja odciągu gazu dotyczy odbioru gazu wytworzonego w piecu (zwykle z górnych partii/odpowiednich króćców) i prowadzenia go do oczyszczania oraz dalszego wykorzystania. Jej funkcja i typowe umiejscowienie różnią się od układu doprowadzenia dmuchu do dysz.

Odpowiedź "Urządzenie do odzysku ciepła spalin z nagrzewnic" również nie pasuje: odzysk ciepła ze spalin nagrzewnic dotyczy obiegu spalin w układach podgrzewania dmuchu, a nie elementu bezpośrednio przy wielkim piecu w strefie dysz.

Odpowiedź "Urządzenie zasypowe" jest błędna, ponieważ urządzenia zasypowe pracują w górnej części wielkiego pieca i służą do wprowadzania wsadu (ruda/spiek, koks, dodatki). Konstrukcyjnie i funkcjonalnie nie odpowiadają zespołowi pierścieniowego rozdziału dmuchu z dyszami.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz element obwodowy (pierścień) z wieloma krótkimi odgałęzieniami w kierunku ściany pieca, w pierwszej kolejności rozważ okrężnicę i dysze. Gdy dominuje przewód wychodzący z góry pieca – częściej chodzi o gaz wielkopiecowy; gdy widać mechanizmy podawania wsadu – o urządzenie zasypowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okrężnica to pierścieniowy kolektor (przewód rozdzielczy) wokół dolnej części wielkiego pieca, który rozprowadza gorący dmuch do wielu punktów. Jej zadaniem jest równomierne doprowadzenie powietrza do dysz, aby zapewnić stabilne warunki procesu w strefie spalania.
Dysze wielkopiecowe (tuyeres) to elementy wprowadzające gorący dmuch do wnętrza wielkiego pieca. Przez dysze powietrze trafia do strefy spalania koksu i wytwarzania gazów redukcyjnych. Są rozmieszczone obwodowo w dolnej części pieca i pracują w bardzo wysokich temperaturach.
Najczęściej widać pierścieniowy przewód biegnący dookoła płaszcza pieca oraz wiele krótkich odgałęzień/kanałów prowadzących do ściany pieca, gdzie znajdują się dysze. Charakterystyczne jest obwodowe rozmieszczenie elementów i powtarzalność przyłączy.
Forma pierścienia ułatwia równomierny rozdział gorącego dmuchu do wielu dysz rozmieszczonych dookoła pieca. Dzięki temu unika się sytuacji, w której tylko część strefy dmuchu byłaby zasilana intensywniej, co mogłoby zaburzać przebieg procesu i powodować nierówną pracę pieca.
Okrężnica doprowadza medium do pieca (gorący dmuch) i jest powiązana z dyszami w dolnej części. Odciąg gazu wielkopiecowego odbiera gaz powstający w piecu i kieruje go do oczyszczania oraz dalszego wykorzystania; typowo jest związany z górnymi partiami układu gazowego i innymi urządzeniami pomocniczymi.
Urządzenie zasypowe pracuje w górnej części wielkiego pieca i służy do wprowadzania wsadu (np. koksu oraz materiałów żelazonośnych). W przeciwieństwie do okrężnicy i dysz, które są w dolnej strefie dmuchu, zasyp dotyczy strefy górnej i ma inną konstrukcję oraz funkcję.
Tak. Okrężnica jest częścią instalacji gorącego dmuchu, więc w praktyce wiąże się z podwyższoną temperaturą i ciśnieniem. Z tego powodu podczas eksploatacji i przeglądów duże znaczenie mają szczelność połączeń, stan izolacji oraz procedury bezpieczeństwa w rejonie strefy dmuchu.
Częste są pomyłki między instalacjami doprowadzającymi (dmuch) i odprowadzającymi (gaz), bo obie mogą wyglądać jak układy rurowe. Inny błąd to sugerowanie się samą "wielkością" urządzenia zamiast cechą wyróżniającą: pierścień + wiele powtarzalnych przyłączy zwykle wskazuje na rozdział do dysz.
Znajomość lokalizacji dysz jest potrzebna m.in. przy obchodach, ocenie stanu obmurza i chłodzenia, wykrywaniu nieszczelności oraz przy pracach remontowych w rejonie otworów dyszowych. Pomaga też w komunikacji z utrzymaniem ruchu: precyzyjne nazwanie elementu skraca czas diagnozy.
Najlepiej uczyć się "blokami funkcjonalnymi": zasyp (góra), strefa procesu (trzon/tygiel), dmuch (okrężnica i dysze) oraz gospodarka gazowa (odciąg i oczyszczanie). Ćwicz rozpoznawanie na kilku różnych schematach i rysunkach, bo forma graficzna bywa różna, ale funkcje elementów pozostają te same.
info

Statystycznie 36% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "Okrężnica wraz z zestawem dysz" jest właściwa, ponieważ okrężnica to pierścieniowy kolektor doprowadzający gorący dmuch do wielu dysz rozmieszczonych wokół dolnej części wielkiego pieca."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Wielki piec" – opis budowy i podstawowych elementów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielki_piec (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (en): "Blast furnace" – ogólny opis strefy dmuchu i elementów (tuyeres), https://en.wikipedia.org/wiki/Blast_furnace (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (en): "Tuyere" – definicja i zastosowanie dysz w piecach, https://en.wikipedia.org/wiki/Tuyere (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu metalurgii żelaza: budowa i praca wielkiego pieca (rozdziały o strefie dmuchu)
  • Schematy technologiczne wielkiego pieca z opisem głównych węzłów instalacji (dmuch, gaz wielkopiecowy)
  • Dokumentacja zakładowa/DTR dotycząca instalacji dmuchu i elementów przydyszowych (jeśli dostępna w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego