KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Który format arkusza umożliwia wydrukowanie apli 30 x 30 cm na maszynie ćwierćformatowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format musi mieć oba wymiary większe niż 30 cm (300 mm).
B4 ma krótszy bok 250 mm, A4 ma 210×297 mm, a A3 ma krótszy bok 297 mm, więc nie spełniają warunku 30×30 cm. B3 (353×500 mm) pozwala zmieścić aplę 30×30 cm na arkuszu.

Pełne wyjaśnienie:

"Apla 30 × 30 cm" oznacza jednolite pole zadruku o wymiarach 300 × 300 mm. Aby taki obszar dało się wydrukować na arkuszu, arkusz musi mieć oba boki co najmniej 300 mm (w praktyce często jeszcze więcej, bo dochodzą marginesy technologiczne, np. na chwytaki i pasery, ale już sam warunek geometryczny eliminuje część opcji).

Sprawdźmy wymiary formatów z serii A i B (ISO 216):

  • B3 ma wymiary 353 × 500 mm, więc bez problemu mieści pole 300 × 300 mm.
  • B4 ma 250 × 353 mm. Krótszy bok 250 mm jest mniejszy niż 300 mm, więc apla 30 × 30 cm nie zmieści się.
  • A3 ma 297 × 420 mm. Krótszy bok 297 mm jest mniejszy niż 300 mm, więc także odpada (nawet zanim uwzględnimy marginesy).
  • A4 ma 210 × 297 mm i jest zdecydowanie za mały w obu wymiarach.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "B3".

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach formatowych najpierw porównaj wymagany wymiar netto z krótszym bokiem arkusza. Jeśli krótszy bok jest mniejszy od wymaganego, odpowiedź jest na pewno błędna, niezależnie od ustawienia pracy na arkuszu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Apla to duża, jednolita powierzchnia zadruku (np. pełny kolor tła) bez przejść tonalnych. W praktyce wymaga stabilnego podawania farby i dobrego pasowania, a przy planowaniu arkusza trzeba upewnić się, że format papieru pozwala zmieścić cały obszar apli.
Porównaj wymagany wymiar 300×300 mm z wymiarami arkusza. Oba boki arkusza muszą być większe lub równe 300 mm. Najszybciej sprawdza się krótszy bok: jeśli jest mniejszy niż 300 mm, to pole 30×30 cm na pewno się nie zmieści.
Arkusz A3 ma 297×420 mm. Ponieważ krótszy bok ma 297 mm, jest mniejszy niż wymagane 300 mm. To oznacza, że nawet przy idealnym ułożeniu pracy na arkuszu nie da się uzyskać pola 30×30 cm w całości.
Format B4 ma 250×353 mm. Krótszy bok 250 mm jest wyraźnie mniejszy od 300 mm, więc pole 30×30 cm nie może się zmieścić. Ten format może być odpowiedni dla mniejszych prac, ale nie dla kwadratu 30 cm.
Format B3 (wg ISO 216) ma wymiary 353×500 mm. Dzięki temu pozwala zaplanować pole 300×300 mm, a zwykle zostawia też zapas na elementy technologiczne, takie jak chwytaki, pasery czy spady.
Tak. W praktyce druk offsetowy wymaga obszaru na chwytaki i prowadzenie arkusza, a także na pasery i kontrolę barwy. Dlatego sam warunek "zmieści się geometrycznie" to minimum; realnie warto mieć dodatkowy zapas poza 30×30 cm.
To potoczne określenie klasy maszyny arkuszowej o mniejszym formacie pracy (tradycyjnie odnoszone do "ćwierci" większych formatów). W praktyce ważniejsze jest to, jaki maksymalny format arkusza maszyna przyjmuje, bo od tego zależy dobór papieru i układu pracy.
Najczęściej myli się serie A i B (np. A3 z B3) oraz patrzy tylko na dłuższy bok, ignorując krótszy. Pomaga nawyk: zawsze sprawdź krótszy bok w mm i porównaj go z wymaganym wymiarem pracy netto.
Nie, ponieważ obrót nie zmienia faktu, że jeden z boków A3 ma 297 mm. Skoro wymagane jest 300 mm, to niezależnie od orientacji zawsze zabraknie co najmniej 3 mm. Obrót pomaga tylko wtedy, gdy oba wymiary arkusza są wystarczające.
Naucz się kluczowych wymiarów A4, A3, B4, B3 w mm i ćwicz szybkie porównywanie z wymiarem pracy. Dobrą metodą jest robienie krótkich zadań: "czy zmieści się X×Y?" oraz pamiętanie, że w druku dochodzą jeszcze spady i marginesy technologiczne.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 216:2007 — Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, ISO.org (opis normy) https://www.iso.org/standard/36631.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "ISO 216" (wymiary formatów serii A i B) https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Paper size" (zestawienie i omówienie formatów papieru, w tym A i B) https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Tabela formatów ISO 216 (A i B) z wymiarami w mm
  • Materiały dydaktyczne z podstaw planowania produkcji arkuszowej (formaty maszyn, marginesy technologiczne)
  • Podręcznik/kompendium z technologii druku offsetowego (arkusz, narzut, pasery, chwytaki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego