Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 35.
Który gatunek zwierząt gospodarskich wydziela najwięcej gazów pochodzących z przemian fizjologicznych w przewodzie pokarmowym, wywołujących efekt cieplarniany w środowisku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bydło (przeżuwacze) emituje najwięcej gazów cieplarnianych pochodzących z procesów zachodzących w przewodzie pokarmowym, głównie metan. Wynika to z fermentacji mikrobiologicznej w żwaczu, w której powstaje CH4 usuwany m.in. podczas odbijania. Drób, świnie i konie mają inny typ trawienia i zwykle mniejszą emisję metanu z jelit.

Pełne wyjaśnienie:

Największe emisje gazów cieplarnianych związanych bezpośrednio z przemianami fizjologicznymi w przewodzie pokarmowym dotyczą przeżuwaczy, a wśród typowych zwierząt gospodarskich szczególnie bydła. Kluczowy jest tu mechanizm trawienia: bydło posiada żwacz, w którym zachodzi intensywna fermentacja mikrobiologiczna paszy (zwłaszcza włókna). Produktem ubocznym tych przemian jest m.in. metan (CH4), który ma istotny wpływ na efekt cieplarniany.

Dlaczego pozostałe gatunki są gorszym wyborem?

  • Kury (drób) są zwierzętami monogastrycznymi; nie mają żwacza i nie prowadzą fermentacji w takim stopniu jak przeżuwacze, więc emisje metanu z przewodu pokarmowego są zwykle dużo niższe.
  • Świnie również są monogastryczne. Choć w jelicie grubym zachodzi pewna fermentacja, skala wytwarzania metanu z procesów trawiennych jest z reguły mniejsza niż u bydła.
  • Konie są wprawdzie zwierzętami fermentującymi włókno, ale głównie w jelicie ślepym i okrężnicy (fermentacja "tylnojelitowa"), co typowo nie daje tak wysokich emisji metanu jak fermentacja w żwaczu przeżuwaczy.

W praktyce rolniczej ta wiedza pomaga rozumieć, dlaczego działania ograniczające emisję (np. modyfikacja dawki, poprawa jakości paszy, lepsza wydajność produkcji na sztukę) często koncentrują się na stadach bydła. Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: największy metan z przewodu pokarmowego → przeżuwacze → bydło.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest fermentacja jelitowa u bydła i dlaczego powoduje emisję metanu?
Fermentacja jelitowa to rozkład składników paszy przez mikroorganizmy w przewodzie pokarmowym. U bydła zachodzi intensywnie w żwaczu, gdzie powstaje metan (CH4) jako produkt uboczny pracy bakterii i archeonów. Metan jest następnie usuwany głównie przez odbijanie, zwiększając emisje gazów cieplarnianych.
Dlaczego bydło emituje więcej gazów cieplarnianych z trawienia niż świnie?
Bydło jest przeżuwaczem i ma żwacz z silną fermentacją mikrobiologiczną włókna, co sprzyja powstawaniu metanu. Świnie są monogastryczne: fermentacja zachodzi u nich w mniejszym stopniu (głównie w jelicie grubym), więc emisje metanu z samego trawienia są zwykle niższe.
Jakie gazy z przewodu pokarmowego zwierząt są najważniejsze dla efektu cieplarnianego?
Najważniejszy jest metan (CH4), szczególnie u przeżuwaczy. Dwutlenek węgla także występuje, ale w kontekście emisji z trawienia w rolnictwie to metan jest zwykle kluczowym problemem klimatycznym. Inne emisje rolnicze (np. podtlenek azotu) częściej wiążą się z nawożeniem i odchodami.
Czy konie też wytwarzają metan podczas trawienia?
Tak, konie mogą wytwarzać metan, bo zachodzi u nich fermentacja włókna. Różnica polega na miejscu: to głównie jelito ślepe i okrężnica (fermentacja tylnojelitowa), a nie żwacz. W typowych ujęciach porównawczych przeżuwacze, zwłaszcza bydło, mają wyższą emisję metanu z procesów trawiennych.
Jakie zwierzęta gospodarskie nazywa się przeżuwaczami?
Przeżuwacze to zwierzęta z wielokomorowym żołądkiem, w tym z żwaczem, które przeżuwają i wykorzystują fermentację mikrobiologiczną do trawienia włókna. W gospodarstwie do przeżuwaczy zalicza się przede wszystkim bydło, owce i kozy. To właśnie ta grupa jest zwykle kluczowa w emisjach metanu z trawienia.
Co oznacza skrót CH4 i dlaczego jest istotny w rolnictwie?
CH4 to wzór chemiczny metanu. W rolnictwie metan jest istotny, bo powstaje m.in. w wyniku fermentacji jelitowej u przeżuwaczy oraz w pewnych warunkach podczas rozkładu materii organicznej. Jest to gaz cieplarniany, więc jego emisje uwzględnia się przy ocenie wpływu produkcji zwierzęcej na klimat.
Jak żywienie bydła wpływa na ilość metanu z przewodu pokarmowego?
Skład dawki może zmieniać warunki fermentacji w żwaczu. Jakość i strawność paszy, udział włókna, a także dodatki paszowe mogą wpływać na to, ile metanu powstaje na jednostkę pobranej paszy. W praktyce dąży się do poprawy wykorzystania energii z paszy i wydajności, co zwykle ogranicza emisję w przeliczeniu na litr mleka lub kilogram przyrostu.
Czy drób ma znaczące emisje gazów cieplarnianych z trawienia?
Zwykle nie są one tak istotne jak u przeżuwaczy, ponieważ drób nie ma żwacza i nie prowadzi intensywnej fermentacji wytwarzającej metan. W ocenie śladu klimatycznego drobiu większe znaczenie mogą mieć inne elementy łańcucha produkcji (np. pasza i energia), a nie same procesy w przewodzie pokarmowym.
Jak odróżnić emisje z trawienia od emisji z obornika i gnojowicy?
Emisje z trawienia dotyczą gazów powstających w przewodzie pokarmowym (np. metan z fermentacji jelitowej). Emisje z obornika i gnojowicy powstają podczas magazynowania i rozkładu odchodów (w zależności od warunków tlenowych i beztlenowych). Na egzaminie warto czytać uważnie: "w przewodzie pokarmowym" wskazuje na fermentację jelitową.
Jak przygotować się do pytania o emisje metanu na egzaminie technika rolnika?
Opanuj podstawy: przeżuwacze (żwacz, fermentacja) kontra monogastryczne. Naucz się, że metan wiąże się głównie z fermentacją mikrobiologiczną w żwaczu i dlatego najczęściej wskazuje się bydło. Pomaga też powtórka pojęć: żwacz, przeżuwanie, fermentacja, gazy cieplarniane.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Bydło (przeżuwacze) emituje najwięcej gazów cieplarnianych pochodzących z procesów zachodzących w przewodzie pokarmowym, głównie metan."

Źródła:

  • IPCC, Climate Change and Land (SRCCL) – rozdziały dot. emisji z rolnictwa i metanu (enteric fermentation), https://www.ipcc.ch/srccl/ (dostęp: 2026-03-02)
  • FAO, Tackling climate change through livestock: A global assessment of emissions and mitigation opportunities (2013), dokument PDF na stronie FAO, https://www.fao.org/3/i3437e/i3437e.pdf (dostęp: 2026-03-02)
  • US EPA, Overview of Greenhouse Gases – Methane emissions m.in. z enteric fermentation, https://www.epa.gov/ghgemissions/overview-greenhouse-gases#methane (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały FAO dotyczące wpływu produkcji zwierzęcej na klimat (raporty o emisjach)
  • Rozdziały raportów IPCC o rolnictwie i użytkowaniu gruntów (emisje metanu w sektorze rolnym)
  • Podręczniki zootechniki: fizjologia żywienia przeżuwaczy i procesy w żwaczu
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego