Mieszanina gazu palnego z powietrzem jest wybuchowa tylko wtedy, gdy stężenie gazu znajduje się pomiędzy dolną a górną granicą wybuchowości. Poniżej dolnej granicy mieszanina jest "za uboga" (za mało paliwa), a powyżej górnej – "za bogata" (za mało tlenu), więc nie dochodzi do wybuchu w typowych warunkach.
Metan jest jednym z kluczowych gazów niebezpiecznych w górnictwie (tzw. zagrożenie metanowe). Dla mieszaniny metan–powietrze charakterystyczny jest przedział wybuchowości w pobliżu 5–15% objętości, dlatego to metan pasuje do pytania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wodór ma inny, znacznie szerszy zakres palności/wybuchowości w powietrzu niż 5–15%, więc nie odpowiada podanemu przedziałowi.
- Tlenek węgla jest gazem palnym i bardzo toksycznym, ale jego typowy zakres wybuchowości w powietrzu nie jest identyczny z przedziałem 5–15%, dlatego nie jest najlepszą odpowiedzią przy tak sformułowanym pytaniu.
- Ditlenek azotu nie jest klasycznym gazem palnym tworzącym mieszaniny wybuchowe w taki sposób jak metan; kojarzy się raczej z zagrożeniem toksycznym/utleniającym, a nie z zakresem 5–15% jako mieszaniną wybuchową.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniu pojawia się przedział 5–15% dla mieszaniny z powietrzem w kontekście górnictwa, najczęściej chodzi o metan. W praktyce i na egzaminie pamiętaj jednak, że granice zależą od warunków (np. temperatura, ciśnienie) i mogą być podawane z niewielkimi różnicami w źródłach.
