KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 32.
Który mechaniczny sposób transportu i zwałowania przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z techniką górnictwa odkrywkowego, szczególnie z procesem transportu i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Pośredni (okrężny), podpoziomowy, z sypaniem zwałów na stok", ponieważ urobek doprowadza przenośnik (czyli transport jest pośredni), a zwałowarka stoi na wyższym poziomie i zrzuca materiał poniżej poziomu jazdy. Materiał układa się na skarpie, więc jest to sypanie na stok.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku widać zwałowarkę ustawioną na krawędzi górnego poziomu oraz doprowadzenie urobku z boku za pomocą przenośnika. Z wysięgnika zrzutowego materiał spada w dół i odkłada się na powierzchni skarpy (stoku) łączącej dwa poziomy.

Dlaczego "pośredni (okrężny)"?
Transport pośredni rozpoznaje się po tym, że między urabianiem a zwałowaniem występuje oddzielny układ transportowy, typowo przenośniki taśmowe. Gdy zwałowarka jest zasilana przenośnikiem, nie mamy do czynienia z bezpośrednim przerzutem urobku z miejsca urabiania na zwałowisko.

Dlaczego "podpoziomowy"?
Kluczowe jest odniesienie do poziomu jezdnego maszyny. Na schemacie maszyna stoi wyżej, a urobek jest zrzucany poniżej tego poziomu, czyli zwałowanie odbywa się podpoziomowo. Wariant nadpoziomowy oznaczałby odkładanie powyżej poziomu, na którym porusza się maszyna.

Dlaczego "z sypaniem zwałów na stok"?
Materiał jest deponowany na pochyłej powierzchni skarpy, tworząc warstwę na stoku, a nie np. odkładany "od czoła" na pionowym/przodującym czole zwałowiska.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z "nadpoziomowy" nie pasują, bo na rysunku zrzut odbywa się w dół, poniżej poziomu jazdy.
  • Warianty z "bezpośredni" nie pasują, bo schemat pokazuje doprowadzenie urobku przenośnikiem do zwałowarki, co jest typowe dla transportu pośredniego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj rodzaj zasilania zwałowarki (przenośnik = pośredni), potem porównaj wysokość miejsca zrzutu z poziomem jazdy maszyny (w dół = podpoziomowy), a na końcu sprawdź, gdzie odkłada się urobek (na skarpie = na stok).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transport pośredni (okrężny) oznacza, że urobek jest przekazywany między maszynami przez oddzielny system transportowy, najczęściej przenośniki taśmowe. Koparka nie zwałuje bezpośrednio, tylko urobek trafia do zwałowarki poprzez przenośnik, co ułatwia pracę na większych odległościach.
Jeśli na schemacie widać, że zwałowarka odbiera materiał z przenośnika, to znaczy, że transport urobku odbywa się przez osobny układ (np. taśmociąg). To jest cecha rozpoznawcza transportu pośredniego. W transporcie bezpośrednim przerzut odbywa się bez takiego pośredniego zasilania.
Zwałowanie podpoziomowe występuje wtedy, gdy maszyna zwałująca stoi na wyższym poziomie i zrzuca urobek poniżej poziomu jazdy. Na rysunku szukaj sytuacji, w której materiał spada w dół względem podestu/poziomu, po którym porusza się zwałowarka.
Różnica dotyczy tego, czy urobek odkłada się powyżej czy poniżej poziomu, na którym stoi maszyna. Podpoziomowe: zrzut w dół, poniżej poziomu jazdy. Nadpoziomowe: odkładanie powyżej poziomu jazdy (rzadziej spotykane i zwykle trudniejsze konstrukcyjnie).
"Sypanie na stok" oznacza deponowanie urobku na pochyłej skarpie (stoku) zwałowiska, tak aby materiał układał się warstwą na zboczu. Na schemacie rozpoznasz to po tym, że urobek nie tworzy pionowego czoła, tylko rozkłada się na skośnej powierzchni skarpy.
Najczęściej stosuje się trzy kryteria: rodzaj transportu (bezpośredni/pośredni), poziom zwałowania względem poziomu jazdy (nadpoziomowy/podpoziomowy) oraz sposób deponowania (np. na stok, od czoła, warstwami). W zadaniach trzeba dopasować wszystkie trzy naraz.
Nie zawsze. "Na stok" opisuje miejsce odkładania (na skarpie), a "podpoziomowe/nadpoziomowe" opisuje relację wysokości zrzutu do poziomu jazdy. Zwykle zrzut na stok bywa podpoziomowy, ale przy innej geometrii układu można te cechy rozdzielić.
Porównuj wysokość miejsca zrzutu z poziomem, na którym stoi maszyna, a nie z "terenem naturalnym". Jeżeli materiał jest odkładany poniżej podestu/poziomu jazdy, to jest podpoziomowo. Jeśli powyżej – nadpoziomowo. To prosta kontrola, która ogranicza typowy błąd.
Zwróć uwagę na: (1) czy widać przenośnik doprowadzający urobek do zwałowarki (pośredni), (2) czy zrzut jest w dół czy w górę względem poziomu jazdy (pod-/nadpoziomowy), (3) gdzie odkłada się materiał: na skarpie, od czoła czy warstwami.
Ćwicz schematy i stosuj stałą procedurę: najpierw rozpoznaj zasilanie zwałowarki (przenośnik/most/bezpośrednio), potem określ poziom zrzutu względem poziomu jazdy, a na końcu sposób odkładania urobku. Notuj cechy rozpoznawcze, zamiast uczyć się odpowiedzi na pamięć.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Materiał układa się na skarpie, więc jest to sypanie na stok."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotów zawodowych dotyczących technologii odkrywkowej (transport, zwałowanie)
  • Instrukcje i opisy technologiczne producentów maszyn: zwałowarki, przenośniki taśmowe (część opisowa i schematy)
  • Skrypty szkolne/branżowe z klasyfikacji systemów urabiania–transportu–zwałowania w kopalniach odkrywkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego