Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 25.
Który minerał posiada twardość 9 w skali Mohsa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Mohsa porządkuje minerały od 1 (najmiększe) do 10 (najtwardsze).
Wartość 9 ma korund. Dla porównania: diament ma 10, topaz 8, a kwarc 7, więc nie spełniają warunku twardości 9.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Mohsa to względna skala twardości minerałów oparta na teście zarysowania: minerał o wyższej twardości rysuje minerał o niższej twardości. Skala obejmuje wartości od 1 do 10 i jest często używana w geologii oraz górnictwie do szybkiej, orientacyjnej identyfikacji minerałów w terenie.

Prawidłowa odpowiedź to "Korund.", ponieważ korund ma twardość 9 w skali Mohsa. Jest to jeden z najtwardszych powszechnie znanych minerałów, ustępujący w tej skali już tylko diamentowi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Diament." – diament stanowi punkt odniesienia o twardości 10, czyli wyższej niż 9. To częsta pułapka: diament rzeczywiście jest najtwardszy, ale pytanie dotyczy konkretnie wartości 9.
  • "Kwarc." – kwarc ma twardość 7. Jest twardy w porównaniu z wieloma minerałami, ale wyraźnie słabszy od korundu i topazu.
  • "Topaz." – topaz ma twardość 8, więc jest o jeden stopień niżej niż korund. W praktyce mylenie topazu (8) z korundem (9) wynika z tego, że oba są "bardzo twarde", jednak w skali Mohsa różnica jest jednoznaczna.

Wskazówka do nauki: warto zapamiętać końcówkę skali jako sekwencję: kwarc (7) → topaz (8) → korund (9) → diament (10). Taki "łańcuch" ułatwia szybkie przypisanie wartości w zadaniach testowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest skala Mohsa i do czego służy w mineralogii?
Skala Mohsa to względna skala twardości od 1 do 10, oparta na tym, czy jeden minerał potrafi zarysować drugi. Służy do szybkiej identyfikacji minerałów w terenie i do porównywania odporności na zarysowanie, co bywa istotne także w praktyce górniczej.
Jaki minerał ma twardość 9 w skali Mohsa?
Twardość 9 w skali Mohsa ma korund. Jest twardszy od topazu (8) i kwarcu (7), ale miększy od diamentu (10). W testach zarysowania korund rysuje większość popularnych minerałów spotykanych w skałach.
Dlaczego diament nie jest poprawną odpowiedzią dla twardości 9?
Diament jest najtwardszym minerałem w skali Mohsa i ma wartość 10, a nie 9. To częsty błąd, bo diament "kojarzy się" z najwyższą twardością, ale w testach egzaminacyjnych liczy się dokładne przypisanie wartości do minerału.
Jaka jest różnica między twardością 8 i 9 w skali Mohsa?
Różnica polega na zdolności do zarysowania: minerał o twardości 9 (korund) zarysuje minerał o twardości 8 (topaz), ale nie odwrotnie. W praktyce to oznacza inną odporność na rysy i inne tempo zużycia przy tarciu, choć oba minerały są bardzo twarde.
Jak zapamiętać końcówkę skali Mohsa (7–10) na egzamin?
Pomaga prosty "łańcuch" od 7 do 10: kwarc (7) → topaz (8) → korund (9) → diament (10). Uczenie się tej sekwencji zmniejsza ryzyko pomylenia sąsiadujących wartości, szczególnie 8 i 9.
Czy twardość Mohsa to to samo co wytrzymałość minerału?
Nie. Skala Mohsa opisuje odporność na zarysowanie, a nie np. odporność na pękanie, kruszenie czy ściskanie. Minerał może być twardy (trudny do zarysowania), ale jednocześnie kruchy. Na egzaminie warto rozróżniać te pojęcia.
Jak w terenie sprawdza się twardość minerału bez sprzętu laboratoryjnego?
Stosuje się proste próby zarysowania minerałami wzorcowymi lub przedmiotami o znanej twardości (np. stal, szkło). Wynik jest orientacyjny: jeśli próbka rysuje kwarc, może mieć twardość powyżej 7; jeśli jest rysowana przez topaz, będzie poniżej 8.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pytaniach o skalę Mohsa?
Najczęstsze błędy to: wybór diamentu "z przyzwyczajenia", mylenie topazu (8) z korundem (9) oraz utożsamianie twardości z odpornością na kruszenie. Pomaga zapamiętanie sekwencji 7–10 i świadomość, że pytanie dotyczy konkretnej liczby.
Kiedy w górnictwie przydaje się wiedza o twardości minerałów?
Wiedza o twardości pomaga przewidywać ścieralność i zużycie narzędzi urabiających oraz elementów kruszenia/transportu. Obecność bardzo twardych minerałów (np. korundu) może zwiększać zużycie okładzin, bijaków czy elementów tnących, co wpływa na dobór technologii.
Czy skala Mohsa jest liniowa i czy różnice między stopniami są równe?
Nie, skala Mohsa jest porządkowa, a nie liniowa. Oznacza to, że różnica "o 1 stopień" nie musi odpowiadać tej samej różnicy fizycznej twardości w całym zakresie skali. Na potrzeby egzaminu kluczowe jest jednak poprawne przypisanie minerałów do wartości.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala Mohsa porządkuje minerały od 1 (najmiększe) do 10 (najtwardsze)."

Źródła:

  • Mindat.org, "Corundum" (sekcja: Hardness) – https://www.mindat.org/min-1139.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Mindat.org, "Diamond" (sekcja: Hardness) – https://www.mindat.org/min-1286.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Mindat.org, "Quartz" (sekcja: Hardness) – https://www.mindat.org/min-3337.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik mineralogii ogólnej (dział: właściwości fizyczne minerałów, skala Mohsa)
  • Tablice i zestawienia minerałów referencyjnych skali Mohsa (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ)
  • Strony baz danych mineralogicznych z opisami minerałów (np. mindat.org) do utrwalenia twardości
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego