KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
Który minerał stanowi składnik nieużyteczny w koncentracie podczas procesu flotacji rudy miedzi?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składnik nieużyteczny w koncentracie flotacji rudy miedzi to minerał płonny, który nie jest nośnikiem miedzi i stanowi zanieczyszczenie produktu. Kwarc jest typowym minerałem gangowym (skały płonnej), natomiast chalkozyn, chalkopiryt i bornit są siarczkami miedzi zaliczanymi do minerałów użytecznych.

Pełne wyjaśnienie:

We flotacji rud miedzi celem jest otrzymanie koncentratu, czyli produktu wzbogaconego w minerały zawierające miedź. W typowych rudach siarczkowych nośnikami metalu są przede wszystkim minerały siarczkowe. Dlatego w koncentracie pożądana jest jak największa zawartość minerałów miedzionośnych, a jak najmniejsza zawartość minerałów płonnych (gangi).

Odpowiedź "Kwarc." jest poprawna, ponieważ kwarc (SiO2) jest powszechnym minerałem skały płonnej. Nie jest on źródłem miedzi, więc jego obecność w koncentracie jest traktowana jako zanieczyszczenie obniżające jakość produktu (np. zwiększające udział krzemionki i masę materiału do dalszego przerobu).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo wskazują minerały użyteczne w przeróbce rud miedzi:

  • "Chalkozyn." to siarczek miedzi, czyli minerał miedzionośny. W kontekście flotacji siarczkowej jest to składnik pożądany w koncentracie, a nie "nieużyteczny".
  • "Chalkopiryt." jest jednym z najważniejszych minerałów rud miedzi; również należy do siarczków i stanowi typowy składnik koncentratu.
  • "Bornit." to kolejny minerał siarczkowy zawierający miedź, który traktuje się jako część frakcji użytecznej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się siarczki miedzi oraz typowy minerał skały płonnej, pytanie zwykle sprawdza rozróżnienie: minerały miedzionośne = użyteczne, a kwarc i inne krzemiany = nieużyteczne w koncentracie. To rozróżnienie jest praktyczne przy ocenie, czy flotacja jest selektywna (mało gangi w koncentracie) czy "ciągnie" minerały płonne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koncentrat to produkt flotacji wzbogacony w minerały użyteczne, czyli takie, które zawierają miedź (zwykle siarczki miedzi). Trafia do dalszego przerobu metalurgicznego. Jego jakość rośnie, gdy ma dużo minerałów miedzionośnych i mało minerałów płonnych (np. kwarcu).
To minerał, który nie jest nośnikiem metalu i nie jest celem wzbogacania, a mimo to przechodzi do koncentratu. Taki składnik traktuje się jako zanieczyszczenie obniżające zawartość metalu w produkcie i zwiększające masę materiału do dalszego przerobu.
Kwarc (krzemionka) jest typowym składnikiem skały płonnej i nie zawiera miedzi w swojej strukturze. W przeróbce rudy miedzi nie jest minerałem użytecznym, więc jego obecność w koncentracie oznacza gorszą selektywność rozdziału i zwykle pogorszenie parametrów produktu.
W typowej flotacji siarczkowych rud miedzi za użyteczne uznaje się minerały siarczkowe zawierające miedź (np. chalkopiryt, bornit, chalkozyn). To one powinny w największym stopniu przechodzić do koncentratu, bo są nośnikami metalu.
Zwykle nie, ponieważ chalkozyn jest minerałem miedzionośnym, czyli użytecznym w przeróbce rudy miedzi. Składnikiem nieużytecznym jest najczęściej minerał skały płonnej (np. kwarc) albo inny minerał bez wartości technologicznej, który obniża jakość koncentratu.
Duża ilość minerałów płonnych w koncentracie oznacza niższą zawartość miedzi w jednostce masy, większe koszty transportu i przerobu oraz gorsze parametry technologiczne w kolejnych etapach. To także sygnał, że flotacja może być zbyt mało selektywna.
Najprościej: minerały miedzionośne w klasycznych zadaniach to głównie siarczki (nazwy typu: chalkopiryt, bornit, chalkozyn). Minerały płonne to często krzemiany i tlenki (np. kwarc). Warto kojarzyć, że "kwarc" prawie zawsze oznacza gangę.
Przechodzenie kwarcu do koncentratu zwiększa udział krzemionki i masę koncentratu, a przez to obniża jego zawartość miedzi. W praktyce może to wskazywać na zbyt drobne rozdrobnienie, niewłaściwe warunki flotacji lub zły dobór reagentów powodujący unoszenie się cząstek gangi.
Często wtedy, gdy materiał jest nadmiernie rozdrobniony (powstaje dużo frakcji bardzo drobnej), gdy piana jest zbyt stabilna lub gdy warunki powodują mechaniczne wynoszenie cząstek płonnych. Wtedy do koncentratu mogą przechodzić minerały nieużyteczne, np. kwarc.
Najczęstszy błąd to mylenie minerałów: uznawanie minerałów siarczkowych za "zanieczyszczenia" tylko dlatego, że brzmią obco. Drugi błąd to brak rozróżnienia między "koncentratem" a "odpadem". Na egzaminie koncentrat to produkt docelowy, więc minerały miedzionośne są w nim pożądane.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Składnik nieużyteczny w koncentracie flotacji rudy miedzi to minerał płonny, który nie jest nośnikiem miedzi i stanowi zanieczyszczenie produktu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Kwarc": https://pl.wikipedia.org/wiki/Kwarc - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Flotacja (proces)": https://pl.wikipedia.org/wiki/Flotacja_(proces) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Chalkopiryt": https://pl.wikipedia.org/wiki/Chalkopiryt - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki mechanicznej kopalin (rozdziały: flotacja, produkty wzbogacania, minerały użyteczne i płonne)
  • Materiały dydaktyczne z mineralogii technicznej (minerały rud miedzi i minerały skały płonnej)
  • Instrukcje zakładowe/technologiczne dotyczące prowadzenia flotacji (jeśli dostępne w szkole/na praktykach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego