KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 3.
Który mostek wykorzystywany jest w układach elektronicznych do zamiany sygnałów przemiennych na sygnały o tylko jednej polaryzacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mostek Graetza to układ czterech diod tworzących prostownik dwupołówkowy, który zamienia przebieg przemienny na przebieg jednokierunkowy (o stałej polaryzacji na wyjściu). Mostki Wiena, Maxwella i Thomsona to przede wszystkim układy mostkowe stosowane w technice pomiarowej, a nie do prostowania.

Pełne wyjaśnienie:

Układ służący do zamiany sygnału (napięcia/prądu) przemiennego na sygnał o jednej polaryzacji na wyjściu to mostek Graetza, czyli klasyczny prostownik dwupołówkowy. Składa się z czterech diod połączonych w konfiguracji mostkowej. Dzięki temu w dodatniej i ujemnej połówce sinusoidy prąd przez obciążenie płynie w tym samym kierunku, a więc wyjście ma stałą polaryzację (jest jednokierunkowe), choć zwykle z tętnieniami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Mostek Wiena jest kojarzony z układami selektywnymi/oscylatorami i pomiarami, a nie z prostowaniem energii. Mostek Maxwella to układ mostkowy wykorzystywany w pomiarach parametrów elementów (np. indukcyjności) przez porównanie w gałęziach mostka. Mostek Thomsona (często spotykany w kontekście pomiarów małych rezystancji) również należy do techniki pomiarowej. Wspólną cechą tych trzech nazw jest to, że opisują "mostki" jako układy do porównywania/wyznaczania parametrów elektrycznych, a nie do przekształcania AC na przebieg jednokierunkowy.

W praktyce elektronika mostek Graetza spotyka się w zasilaczach: po transformatorze napięcie jest prostowane w mostku, następnie zwykle filtrowane kondensatorem (zmniejszenie tętnień) i ewentualnie stabilizowane. Na egzaminie warto pamiętać rozróżnienie: mostek prostowniczy = diody i wyprostowanie; mostki pomiarowe = pomiary i równoważenie gałęzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mostek Graetza to prostownik dwupołówkowy zbudowany z czterech diod. Służy do zamiany napięcia/prądu przemiennego na sygnał jednokierunkowy, czyli taki, który na wyjściu ma stałą polaryzację. Jest podstawowym elementem wielu zasilaczy urządzeń elektronicznych.
W każdej połówce sinusoidy przewodzą dwie z czterech diod, ale tak dobrane, aby prąd przez obciążenie płynął zawsze w tym samym kierunku. Dzięki temu na wyjściu otrzymuje się przebieg jednokierunkowy (zwykle tętniony), a nie zmianę biegunowości jak na wejściu.
Nazwa wynika z tego, że układ wykorzystuje zarówno dodatnią, jak i ujemną połówkę przebiegu przemiennego. Obie połówki są "odwracane" w taki sposób, by na wyjściu zachować tę samą polaryzację. To zwiększa efektywność w porównaniu z prostownikiem jednopołówkowym.
Chodzi o sygnał, na którym biegunowość na zaciskach wyjściowych nie zmienia się w czasie: plus pozostaje plusem, a minus minusem. Taki sygnał może mieć tętnienia (zmienną wartość), ale nie zmienia znaku. Mostek Graetza realizuje to przez odpowiednie przewodzenie diod.
Najczęściej są to cztery diody prostownicze połączone w mostek lub gotowy element w jednej obudowie (mostek prostowniczy). W układzie zasilacza po mostku często dodaje się kondensator filtrujący, aby zmniejszyć tętnienia, oraz stabilizator, aby uzyskać bardziej stałe napięcie.
Nie. Bez dodatkowego filtrowania na wyjściu jest napięcie jednokierunkowe z tętnieniami (zmienia się jego wartość w czasie). Dopiero zastosowanie filtrów (np. kondensatora) i stabilizacji pozwala zbliżyć się do napięcia stałego o małych wahaniach.
Mostek Graetza kojarz z diodami i prostowaniem (AC → jednokierunkowe). Mostki pomiarowe (np. Maxwella, Thomsona, Wiena) kojarz z pomiarami parametrów elementów i równoważeniem gałęzi mostka. Jeśli w pytaniu mowa o "zamianie AC na jedną polaryzację", chodzi o prostowanie.
Mostek/układ Wiena jest łączony głównie z układami selektywnymi i generacją/analizą sygnałów (np. filtracja, oscylatory) oraz zastosowaniami pomiarowymi, a nie z prostowaniem mocy. Prostowanie wymaga elementów o działaniu jednokierunkowym, typowo diod, co wskazuje na mostek Graetza.
Mostek Graetza stosuje się, gdy zależy na lepszym wykorzystaniu energii z transformatora i mniejszych tętnieniach przy tym samym filtrowaniu. Prostownik jednopołówkowy wykorzystuje tylko jedną połówkę przebiegu, przez co zwykle daje gorsze parametry. W praktyce większość klasycznych zasilaczy używa mostka Graetza.
Najczęstszy błąd to skojarzenie słowa "mostek" z mostkami pomiarowymi i wybranie nazwy typu Maxwell/Thomson/Wien zamiast układu prostowniczego. Drugi błąd to mylenie "jednej polaryzacji" z "idealnym napięciem stałym" i zakładanie, że bez filtru wyjście jest stałe. Warto pamiętać: prostowanie ≠ filtrowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Mostek Graetza to układ czterech diod tworzących prostownik dwupołówkowy, który zamienia przebieg przemienny na przebieg jednokierunkowy (o stałej polaryzacji na wyjściu)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mostek Graetza" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_Graetza (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Prostownik" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostownik (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Mostek Maxwella" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_Maxwella (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektroniki: rozdział o diodach i prostownikach
  • Notatki/schematy blokowe typowego zasilacza: transformator → mostek → filtr → stabilizacja
  • Karty katalogowe mostków prostowniczych (parametry: prąd, napięcie wsteczne, spadek napięcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego