KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Który olej silnikowy należy zastosować do smarowania silnika pracującego w ekstremalnie niskich temperaturach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niskich temperaturach kluczowa jest pierwsza część oznaczenia SAE z literą W. Im mniejsza wartość przed W, tym lepsza płynność oleju na mrozie i łatwiejszy rozruch oraz szybsze dotarcie oleju do węzłów tarcia. Spośród opcji najniższą klasę zimową ma 5W-30.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie oleju silnikowego typu 5W-30 opisuje jego lepkość w dwóch zakresach temperatur. W kontekście pytania ("ekstremalnie niskie temperatury") najważniejsza jest część z literą W (od winter), czyli parametr zachowania oleju na zimno.

  • Pierwsza liczba + W (np. 5W) informuje o właściwościach w niskich temperaturach. Niższa wartość oznacza, że olej zachowuje lepszą płynność przy mrozie, stawia mniejszy opór podczas kręcenia wałem i szybciej dociera do elementów wymagających smarowania po rozruchu.
  • Druga liczba (np. 30) odnosi się do lepkości w temperaturze pracy (na gorąco). W tym zadaniu wszystkie odpowiedzi mają "30", więc ta część nie różnicuje opcji.

Dlatego poprawna odpowiedź to 5W30, bo ma najniższą klasę zimową spośród podanych (5W, 10W, 15W, 20W). Jest to istotne w maszynach rolniczych uruchamianych zimą, gdy gęstszy olej może opóźniać smarowanie i zwiększać obciążenie rozrusznika oraz akumulatora.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 10W30 – wyższa klasa zimowa niż 5W, a więc gorsza płynność na mrozie i potencjalnie trudniejszy rozruch.
  • 15W30 – jeszcze wyższa wartość "W", co zwykle oznacza większe opory w niskich temperaturach i wolniejsze budowanie filmu olejowego po starcie.
  • 20W30 – najwyższa z podanych klas zimowych; w bardzo niskich temperaturach może znacząco utrudniać rozruch.

W praktyce warsztatowej i eksploatacyjnej należy dodatkowo sprawdzić, czy dana klasa SAE oraz wymagane normy jakościowe są zgodne z zaleceniami producenta konkretnego silnika/ciągnika. Sam dobór "najniższej klasy W" jest zasadą ogólną, ale nie zastępuje instrukcji obsługi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To klasa lepkości według SAE. Liczba z W opisuje zachowanie oleju w niskich temperaturach (im mniejsza, tym łatwiejszy rozruch i lepsza płynność na mrozie), a druga liczba (np. 30) dotyczy lepkości w temperaturze pracy silnika.
Niższa liczba przed W oznacza, że olej mniej gęstnieje na zimno. Dzięki temu rozrusznik ma lżej, silnik szybciej "łapie" obroty, a olej wcześniej dociera do panewek, wałka rozrządu i innych węzłów tarcia, ograniczając zużycie po starcie.
Może być wystarczający przy umiarkowanych temperaturach zimowych, ale w porównaniu do 5W-30 zwykle gorzej sprawdza się podczas silnych mrozów. Ostateczny dobór powinien wynikać z instrukcji obsługi silnika oraz realnych temperatur pracy w gospodarstwie.
Druga liczba określa lepkość w wyższych temperaturach, czyli gdy silnik jest rozgrzany. Wpływa na grubość filmu olejowego i ochronę w temperaturze pracy. W pytaniu wszystkie warianty mają "30", więc o wyborze decyduje część zimowa (z W).
Gdy maszyna jest uruchamiana w niskich temperaturach. Olej 15W-30 ma wyższą klasę "W", więc zwykle stawia większe opory na mrozie. Skutkiem może być cięższy rozruch, wolniejsze smarowanie po starcie i większe obciążenie akumulatora oraz rozrusznika.
Często tak, bo 0W oznacza jeszcze lepsze właściwości na zimno niż 5W. Jednak w tym zadaniu wśród odpowiedzi nie ma klasy 0W. Na egzaminie wybiera się najlepszą opcję z podanych, a w praktyce trzeba kierować się tabelą doboru oleju z instrukcji producenta.
Typowe pomyłki to: patrzenie tylko na drugą liczbę (np. "30") zamiast na część z W, przekonanie że "im gęstszy, tym lepszy", oraz ignorowanie zaleceń producenta silnika. W efekcie wybiera się zbyt wysoką klasę zimową do mrozu.
Najpierw sprawdź w instrukcji obsługi zalecaną klasę SAE i normy jakościowe. Następnie dopasuj klasę "W" do minimalnych temperatur w Twoim regionie i sposobu użytkowania (częste zimne starty, praca na dworze). Dobór "na oko" może pogorszyć rozruch.
Tak. Zbyt gęsty olej na zimno zwiększa opory ruchu w silniku, wydłuża rozruch i może pogorszyć warunki pracy w pierwszych minutach po starcie. Olej o niższej klasie "W" zwykle zmniejsza straty tarcia podczas rozruchu w niskiej temperaturze.
Klasa SAE jest zwykle na etykiecie z przodu opakowania w formie dużego zapisu, np. 5W-30. Warto też sprawdzić opis na tylnej etykiecie, gdzie podane są normy jakościowe i przeznaczenie. Na egzaminie rozpoznanie zapisu SAE jest kluczowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że spośród opcji najniższą klasę zimową ma 5W-30.

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "SAE viscosity grade" – https://en.wikipedia.org/wiki/SAE_viscosity_grade (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcja obsługi silnika/ciągnika (tabela doboru oleju do temperatur)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji pojazdów i maszyn rolniczych (smary i środki smarne)
  • Opis klasyfikacji lepkości olejów wg SAE (opracowania techniczne producentów olejów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego