W samorządzie terytorialnym kluczowe jest rozróżnienie dwóch typów organów:
- organ stanowiący i kontrolny – podejmuje uchwały, ustala kierunki działania, kontroluje wykonanie (w gminie jest to rada),
- organ wykonawczy – realizuje uchwały, kieruje bieżącymi sprawami i reprezentuje jednostkę (w gminie jest to wójt, burmistrz albo prezydent miasta).
W pytaniu wskazano miasto liczące powyżej 100 000 mieszkańców, a w takim przypadku organem wykonawczym jest prezydent miasta. To on kieruje pracą urzędu (jako aparatu pomocniczego), wykonuje zadania gminy oraz odpowiada za bieżące funkcjonowanie administracji miejskiej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Rada miasta – to organ stanowiący i kontrolny. Podejmuje uchwały, ale nie jest organem wykonawczym.
- Rada powiatu – to organ stanowiący powiatu, a nie miasta (gminy). Jest to inny szczebel samorządu, więc nie pasuje do pytania o organ wykonawczy w mieście.
- Burmistrz – jest organem wykonawczym w gminie miejskiej lub miejsko-wiejskiej, ale nie w sytuacji opisanej w pytaniu, gdzie wskazano prezydenta jako właściwą nazwę organu wykonawczego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "rada" oraz "prezydent/burmistrz/wójt", najpierw ustal, czy pytanie dotyczy organu stanowiącego czy wykonawczego. To zwykle pozwala szybko zawęzić wybór.