KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 40.
Który parametr geometryczny toru kolejowego wyznaczany jest zgodnie z zamieszczonym schematem?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, a dokładniej z pomiarami torów kolejowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wichrowatość toru opisuje skręcenie toru, czyli różnicę poziomów/pionowych położeń toków szynowych w określonym odstępie, co pokazują typowe schematy z porównaniem wysokości na obu szynach. Pozostałe odpowiedzi dotyczą odpowiednio: rozstawu szyn, nierówności wzdłużnej oraz spadku poprzecznego.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania parametru geometrii toru na podstawie schematu pomiarowego. Wichrowatość toru (nazywana też skręceniem toru) odnosi się do sytuacji, w której w pewnym odcinku toru jedna szyna jest "wyżej" lub "niżej" względem drugiej w sposób powodujący skręcenie układu. W praktyce ocenia się ją poprzez porównywanie pionowego położenia toków szynowych (różnic wysokości) w zadanym rozstawie punktów/odstępie pomiarowym.

Odpowiedź "Wichrowatość toru." pasuje do schematów, które przedstawiają zależność dwóch poziomów (na lewym i prawym toku szynowym) oraz ich zmianę na odcinku, bo sednem jest tu różnica wysokości i wynikające z niej skręcenie.

  • "Szerokość toru." jest parametrem czysto poprzecznym i oznacza odległość między wewnętrznymi krawędziami główek szyn (rozstaw). Schemat dla szerokości toru akcentuje wymiar liniowy między szynami, a nie różnice wysokości.
  • "Nierówność podłużna toru." dotyczy profilu wzdłużnego (falistości/odchyłek wzdłuż kierunku jazdy) i zwykle odnosi się do zmian wysokości jednej szyny (lub osi toru) w funkcji długości, a nie do skręcenia między dwiema szynami.
  • "Pochylenie poprzeczne toru." (spadek w przekroju poprzecznym) opisuje nachylenie wynikające np. z przechyłki w łuku; schemat dla pochylenia pokazuje jednolity spadek w przekroju, a nie naprzemienne/odcinkowe skręcenie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz porównanie wysokości obu toków szynowych w pewnym odstępie (a nie pomiar odległości między nimi), najczęściej chodzi o parametr związany ze skręceniem, czyli wichrowatością.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wichrowatość toru to miara skręcenia toru wynikającego z różnic pionowego położenia obu toków szynowych na określonej długości. W praktyce opisuje, czy tor "skręca się" jak śruba, co może pogarszać bezpieczeństwo i komfort jazdy.
Najczęściej widać porównanie wysokości lewego i prawego toku szynowego (różnice poziomu) w pewnym odstępie pomiarowym. Jeśli schemat pokazuje różnicę wysokości między szynami, a nie odległość między nimi, to wskazuje na parametr związany ze skręceniem, czyli wichrowatość.
Pochylenie poprzeczne opisuje stały spadek w przekroju (np. przechyłkę w łuku), czyli "nachylenie" toru na boki. Wichrowatość dotyczy skręcenia na odcinku: relacja wysokości obu szyn zmienia się wzdłuż toru, co daje efekt skręcenia, a nie tylko nachylenia.
Szerokość toru to wymiar liniowy między szynami (rozstaw), mierzony w poprzek toru. Wichrowatość dotyczy geometrii pionowej i skręcenia: kluczowe są różnice wysokości lewego i prawego toku szynowego na odcinku, a nie odległość między szynami.
Wichrowatość kontroluje się podczas diagnostyki i odbiorów robót utrzymaniowych, zwłaszcza gdy występują podejrzenia skręcenia toru lub nierównomiernego osiadania podtorza. Pomiary pomagają wskazać miejsca wymagające regulacji toru i poprawy jego geometrii.
Nadmierna wichrowatość może powodować niekorzystne oddziaływania na zestawy kołowe, pogorszenie stabilności jazdy i zwiększone zużycie elementów nawierzchni. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do ograniczeń eksploatacyjnych lub konieczności pilnych robót regulacyjnych.
Nierówność podłużna opisuje odchyłki profilu wzdłuż kierunku jazdy (falistość, "garby" i "dołki") i dotyczy zmian wysokości w funkcji długości. Wichrowatość dotyczy relacji między dwiema szynami (lewa–prawa) i efektu skręcenia na odcinku, a nie tylko wahań wzdłużnych.
Częsty błąd to automatyczne kojarzenie schematu poprzecznego z "szerokością toru" bez sprawdzenia, czy rysunek pokazuje odległość czy różnice wysokości. Inny błąd to mylenie skręcenia (wichrowatości) z przechyłką/spadkiem, gdy na schemacie występują poziomy i różnice.
W tym typie zadania zwykle nie. Najczęściej sprawdzana jest umiejętność rozpoznania parametru na podstawie schematu. Znajomość wartości dopuszczalnych bywa potrzebna w innych pytaniach (interpretacja wyników), ale tutaj kluczowe jest właściwe skojarzenie rysunku z pojęciem.
Ucz się pojęć parametru (co mierzy, w jakim kierunku: poprzecznie/wzdłużnie/pionowo) i ćwicz na schematach: rozstaw szyn, przechyłka/pochylenie, nierówność podłużna, wichrowatość. Pomaga też robienie krótkich notatek: "odległość" vs "różnica wysokości" vs "skręcenie".
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wichrowatość toru opisuje skręcenie toru, czyli różnicę poziomów/pionowych położeń toków szynowych w określonym odstępie, co pokazują typowe schematy z porównaniem wysokości na obu szynach.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej dotyczące pomiarów torów
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki i utrzymania nawierzchni kolejowej
  • Instrukcje producentów urządzeń do pomiaru geometrii toru (opis parametrów i sposobu interpretacji wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego