KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 30.
Który piktogram ADR należy umieścić na opakowaniu transportowym zawierającym materiały stałe wydzielające w zetknięciu z wodą gazy palne?
Ilustracja przedstawia cztery piktogramy ADR, które są używane do oznaczania materiałów niebezpiecznych w transporcie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiały stałe, które w kontakcie z wodą wydzielają gazy palne, muszą być oznakowane piktogramem odpowiadającym temu zagrożeniu (reakcja z wodą → gaz palny). W zestawie odpowiedzi właściwy jest "Piktogram 3", bo wskazuje ryzyko zapłonu gazu powstającego przy kontakcie z wodą.

Pełne wyjaśnienie:

W przewozie towarów niebezpiecznych kluczowe jest przypisanie przesyłki do właściwego rodzaju zagrożenia i dobranie odpowiedniego oznakowania. Opis "materiały stałe wydzielające w zetknięciu z wodą gazy palne" wskazuje na sytuację, w której kontakt z wodą powoduje powstanie palnego gazu, a więc zagrożenie może pojawić się nawet bez bezpośredniego działania ognia.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Piktogram 3" – w kontekście tego zadania oznacza piktogram przypisany do zagrożenia polegającego na wydzielaniu gazów palnych w reakcji z wodą. Taki znak ma ostrzec, że:

  • nie wolno gasić wodą ani dopuszczać do zamoczenia przesyłki,
  • może powstać atmosfera wybuchowa,
  • wymagane są właściwe procedury składowania i separacji od źródeł wilgoci.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? "Piktogram 2", "Piktogram 1" i "Piktogram 4" odnoszą się do innych zagrożeń niż reakcja z wodą skutkująca wydzielaniem gazów palnych albo (jeśli są to jedynie numery rysunków) nie przedstawiają właściwego znaku ostrzegawczego dla tego przypadku. Typowym błędem jest wybór oznaczenia ogólnej palności bez uwzględnienia czynnika wyzwalającego, czyli wody.

W praktyce logistycznej warto czytać opis zagrożenia "od końca": najpierw zidentyfikować mechanizm (reakcja z wodą), potem skutek (gaz palny), a dopiero na końcu dobrać oznakowanie i zasady manipulacji ładunkiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że po kontakcie z wodą zachodzi reakcja chemiczna, w której powstaje gaz mogący się zapalić lub tworzyć mieszaninę wybuchową z powietrzem. W praktyce oznacza to konieczność ochrony przesyłki przed wilgocią oraz stosowania właściwego oznakowania i procedur manipulacyjnych.
Należy szukać znaku, który nie opisuje tylko ogólnej palności, ale wskazuje, że woda jest czynnikiem powodującym powstanie palnego gazu. W zadaniach egzaminacyjnych często kluczowe jest dosłowne odczytanie opisu i dopasowanie go do rodzaju zagrożenia, a nie do samego skutku "pali się".
Bo "palność" może dotyczyć wielu różnych sytuacji (ciecze palne, ciała stałe palne, gazy palne). W tym przypadku istotny jest mechanizm: gaz palny powstaje dopiero po kontakcie z wodą. Niewłaściwy piktogram może wprowadzić w błąd podczas akcji ratowniczej lub magazynowania.
Oznakowanie na opakowaniu identyfikuje konkretną przesyłkę (jej zagrożenie). Oznakowanie na pojeździe/jednostce transportowej dotyczy przewozu jako całości (np. jednostki ładunkowej). W praktyce w logistyce kontroluje się oba poziomy, ale pytanie dotyczy bezpośrednio opakowania transportowego.
Najczęstsze błędy to: wybór piktogramu "na oko" (np. każdy płomień traktowany tak samo), ignorowanie słów kluczowych w opisie (tu: "w zetknięciu z wodą") oraz mylenie numeracji rysunków w arkuszu z numerem klasy zagrożenia. Pomaga praca na listach kontrolnych i fiszkach z opisami zagrożeń.
W pierwszej kolejności powinien ograniczyć kontakt z wodą i wilgocią, odsunąć źródła zapłonu oraz poinformować przełożonego/osoby odpowiedzialne za DG. Następnie stosuje się procedury awaryjne obowiązujące w firmie (izolacja strefy, wentylacja, środki ochrony indywidualnej) i w razie potrzeby wzywa służby.
Nie. Oznakowanie jest elementem identyfikacji wizualnej zagrożenia, ale nie zastępuje dokumentów przewozowych wymaganych dla towarów niebezpiecznych. Dokumentacja (w zależności od przypadku) precyzuje m.in. nazwę przewozową, warunki przewozu i środki ostrożności, których sam piktogram nie opisuje szczegółowo.
Najlepiej uczyć się przez skojarzenia: opis zagrożenia → klasa/rodzaj zagrożenia → właściwy piktogram. Pomaga zestaw fiszek z krótkimi definicjami (np. "reakcja z wodą → gaz palny") oraz rozwiązywanie testów, gdzie podobne opisy trzeba odróżniać (gaz, ciecz, ciało stałe, utleniacz).
Bo często arkusz zawiera ilustrację z kilkoma znakami oznaczonymi numerami (np. 1–4), a zdający ma wskazać numer właściwego znaku. W takiej sytuacji kluczowe jest, aby odnosić numer do legendy na rysunku, a nie automatycznie utożsamiać go z numerem klasy zagrożenia w przepisach.
W zależności od rodzaju przesyłki mogą być wymagane dodatkowe oznaczenia identyfikacyjne i informacyjne (np. numery identyfikacyjne, napisy ostrzegawcze, znaki manipulacyjne). W praktyce logistycznej zawsze sprawdza się wymagania dla danego towaru i sposobu pakowania, bo sam piktogram nie obejmuje wszystkich obowiązków.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że materiały stałe, które w kontakcie z wodą wydzielają gazy palne, muszą być oznakowane piktogramem odpowiadającym temu zagrożeniu (reakcja z wodą → gaz palny).

Źródła:

  • UNECE: European Agreement concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road (ADR) – official text (Annex A, Part 5, marking and labelling). https://unece.org/transport/dangerous-goods/adr (dostęp: 2026-03-01)
  • UNECE: ADR – structure and main requirements (Dangerous Goods – ADR overview and documents). https://unece.org/transport/dangerous-goods (dostęp: 2026-03-01)
  • United Nations: Recommendations on the Transport of Dangerous Goods ("Orange Book") – hazard classes and communication of dangers. https://unece.org/transport/dangerous-goods/un-model-regulations (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tekst ADR (oficjalne wydanie UNECE) – część o oznakowaniu i nalepkach ostrzegawczych
  • Tabele/ściągi klas zagrożeń ADR (materiały szkoleniowe DG dla logistyki)
  • Przykładowe zestawy nalepek ADR z opisem znaczenia i zastosowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego