KWALIFIKACJA ROL3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 39.
Który plaster należy dodać do ula, jeżeli po otwarciu słychać głośne buczenie (płacz) pszczół, a w plastrach brak czerwiu (jajeczek)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Głośne buczenie po otwarciu i brak jaj/czerwiu to typowe objawy bezmateczności.
Aby rodzina mogła odchować nową matkę, musi dostać materiał do założenia mateczników ratunkowych, czyli najmłodszy czerw – larwy w wieku około 1 doby (lub świeże jaja). Pozostałe plastry nie dają takiej możliwości.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "głośne buczenie (płacz) pszczół" po otwarciu ula oraz brak czerwiu (jajeczek) w plastrach to klasyczny zestaw sygnałów, że rodzina może być bezmateczna (brak matki) albo że matka od dłuższego czasu nie czerwi. W takiej sytuacji podstawowym celem interwencji jest danie rodzinie szansy na odchowanie nowej matki.

Do wychowu mateczników ratunkowych pszczoły potrzebują bardzo młodego czerwiu. Tylko z najmłodszych larw (około jednodniowych) pszczoły mogą rozpocząć intensywne karmienie mleczkiem i przebudować komórki na mateczniki. Dlatego właściwym wyborem jest plaster z jednodniowymi larwami (w praktyce często mówi się także o plastrze "z jajami i bardzo młodymi larwami").

Dlaczego pozostałe opcje nie pasują?

  • Plaster z czerwiem na wygryzieniu dostarczy szybko młodych pszczół, ale nie rozwiąże kluczowego problemu: nadal nie ma materiału do odchowu matki, więc rodzina pozostanie bezmateczna.
  • Plaster z obsiadującymi pszczołami również wzmacnia liczebność, ale sam nie zapewnia możliwości rozpoczęcia wychowu mateczników, jeśli brakuje jaj lub najmłodszych larw.
  • Plaster z czerwiem zasklepionym jest już w fazie, z której nie da się zrobić matecznika ratunkowego. To etap zbyt zaawansowany do zmiany przeznaczenia komórki na matecznik.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy bezmateczności i "braku jaj", szukaj odpowiedzi związanej z najmłodszym czerwiem, bo to on decyduje o możliwości odchowania matki. Jeśli w odpowiedziach jest "jednodniowe larwy" (lub świeże jaja), zwykle to jest właściwy kierunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to sygnał niepokoju rodziny, który w praktyce bywa kojarzony z bezmatecznością (brakiem matki) lub dłuższą przerwą w czerwieniu. To nie jest objaw rozstrzygający sam w sobie, ale w połączeniu z brakiem jaj i czerwiu powinien skłonić do działań kontrolnych.
Pszczoły mogą odchować matkę tylko z najmłodszych larw (lub świeżych jaj), bo wtedy da się rozpocząć wychów matecznika ratunkowego przez intensywne karmienie mleczkiem. Starszy czerw jest już "zdecydowany" rozwojowo i nie nadaje się do przestawienia na rozwój matki.
Najlepsze są larwy około jednodniowe (bardzo młode, na dnie komórki, jeszcze słabo rozwinięte). Z takiego materiału pszczoły mają największą szansę odchować wartościową matkę. Zbyt stary czerw obniża jakość wychowu albo uniemożliwia rozpoczęcie matecznika.
Nie rozwiąże głównego problemu. Czerw zasklepiony może dać w krótkim czasie młode pszczoły, ale nie da się z niego odchować matki ratunkowej. Jeśli rodzina jest bezmateczna, kluczowe jest dostarczenie jaj lub najmłodszych larw, a nie tylko wzmocnienie liczebności.
Czerw na wygryzieniu szybko zwiększa liczbę pszczół, ale nie daje "surowca" do wychowu matki. W sytuacji braku jaj/czerwiu otwartego rodzina potrzebuje najmłodszych larw, aby mogła założyć mateczniki ratunkowe. Sama wymiana pokolenia robotnic nie przywróci czerwienia.
Trzeba ponownie ocenić sytuację: czy rodzina faktycznie była bezmateczna, czy ma trutówkę, czy doszło do uszkodzenia poddanego plastra, oraz czy są warunki do wychowu. W praktyce rozważa się dalszą diagnostykę i decyzję: poddanie matki, połączenie rodzin lub kolejne podanie młodego czerwiu.
Wskazówkami są m.in. brak świeżych jaj i czerwiu w różnych stadiach, nerwowe zachowanie pszczół, słabsza organizacja pracy na plastrach. To jednak wymaga oceny całości: zapasów, wieku czerwiu (jeśli jest), obecności mateczników, a czasem obserwacji w kolejnych dniach.
Taki zabieg zwykle tylko wzmacnia liczebność, ale nie rozwiązuje przyczyny, jeśli jest nią brak matki. Bez jaj lub bardzo młodych larw pszczoły nie odchowają nowej matki, więc rodzina nadal może się osłabiać. Dlatego "pszczoły bez czerwiu" to zazwyczaj niewystarczające działanie.
Ma sens wtedy, gdy warunki pozwalają na wychów matki: rodzina ma odpowiednią liczbę pszczół, jest pożytek lub dokarmianie, oraz jest odpowiednia temperatura i dostęp do pokarmu białkowego. W praktyce najczęściej wykonuje się to w okresach, gdy możliwy jest prawidłowy rozwój rodziny i unasiennienie matki.
Najczęstszy błąd to wybór plastra "który szybko coś da" (np. czerw na wygryzieniu), zamiast plastra, który umożliwia wychów matki (najmłodsze larwy). Drugi błąd to niedoszacowanie znaczenia wieku czerwiu: starszy czerw nie nadaje się do rozpoczęcia mateczników ratunkowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe plastry nie dają takiej możliwości."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji ROL.3 dotyczące biologii rodziny pszczelej
  • Materiały szkoleniowe o rozpoznawaniu bezmateczności i zabiegach naprawczych
  • Atlasy/zdjęcia stadiów rozwoju czerwiu (jaja, larwy, zasklep)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego