KWALIFIKACJA MOD2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Który proces technologiczny można wykonać urządzeniem przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia urządzenie, które jest najprawdopodobniej ręczną prasą do mocowania oczek i nap.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzenie z rysunku to typowa praska do okuć, używana do osadzania elementów metalowych w materiale. Dlatego poprawne jest "Mocowania oczek i nap." Tłoczenie deseni wymaga stempli/matryc do wzoru, wypełnianie ubytków to prace naprawcze masami/klejami, a otwory wykonuje się zwykle wykrojnikami lub dziurkaczami.

Pełne wyjaśnienie:

W kaletnictwie wiele procesów wygląda podobnie (docisk, uderzenie, zacisk), ale różni się celem i osprzętem. Urządzenie pokazane na rysunku (typowo praska ręczna/stołowa) służy do wykonywania operacji montażowych, czyli trwałego osadzenia okuć w materiale.

Odpowiedź "Mocowania oczek i nap." jest właściwa, ponieważ oczka oraz napy są elementami okuć, które po przełożeniu przez materiał muszą zostać zaciśnięte przy użyciu dopasowanych końcówek (matryc/stempli) tak, aby nie uszkodzić lica skóry i uzyskać pewne połączenie.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne grupy czynności:

  • "Tłoczenia deseni na skórze." – do tłoczenia potrzebne są wzorniki (matryca i przeciwmatryca albo stempel) tworzące rysunek. Sama praska do okuć bez właściwego zestawu narzędzi i przygotowania skóry nie jest typowym urządzeniem do wykonywania deseni.
  • "Wypełniania uszkodzeń na skórze." – wypełnianie ubytków to naprawa powierzchni (masy naprawcze, szpachle/żywice, barwienie, wykończenie), a nie operacja dociskowa praską.
  • "Wycinania otworów w elementach." – otwory wykonuje się najczęściej wykrojnikami, dziurkaczami lub prasą z wykrojnikiem. W prace związane z oczkami otwór bywa etapem wcześniejszym, ale sam proces pokazany w pytaniu dotyczy wykonania operacji, którą realizuje przedstawione urządzenie, czyli zacisku okuć.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz narzędzie z gniazdami/matrycami i mechanizmem docisku, rozważ najpierw operacje montażu okuć (napy, oczka, nity), a dopiero potem tłoczenie czy wykrawanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Praska kaletnicza to urządzenie dociskowe używane do operacji montażowych w galanterii skórzanej. Najczęściej służy do osadzania okuć, np. nap, oczek lub nitów, z użyciem dopasowanych końcówek (matryc). Zapewnia powtarzalny nacisk i estetyczny zacisk bez uszkodzeń materiału.
Zwykle wskazuje na to konstrukcja z dźwignią i miejscem na wymienne końcówki (matryce) oraz "gniazdo" pod element okucia. Takie urządzenia nie mają typowych stempli do wzorów ani ostrzy wykrojników. Ich celem jest zacisk dwóch części okucia na materiale.
Tłoczenie deseni polega na odciskaniu wzoru w skórze przy użyciu stempla lub matrycy, często po odpowiednim przygotowaniu powierzchni. Mocowanie nap to operacja montażu okucia: dwie części napy są łączone przez materiał i zaciskane, aby powstało trwałe zapięcie.
Najczęściej: wyznaczenie miejsca, wykonanie otworu o właściwej średnicy, włożenie oczka i podkładki oraz zaciśnięcie w prasce na odpowiednich matrycach. Ważna jest osiowość i dobór osprzętu, aby nie pękała skóra i nie deformowało się okucie.
Czasem praska może współpracować z wykrojnikiem, ale nie jest to jej podstawowe zastosowanie. Najczęściej otwory wykonuje się dziurkaczami lub wykrojnikami (ręcznymi albo w prasie z odpowiednim ostrzem). W pytaniach egzaminacyjnych praska kojarzy się głównie z osadzaniem okuć.
Typowe błędy to zły dobór matryc do rozmiaru okucia, krzywe ustawienie elementów, za duży lub za mały otwór, a także zbyt duży nacisk powodujący odgniecenia lub pęknięcia skóry. Częsty jest też montaż bez podkładki, co osłabia połączenie.
Matryce dobiera się do konkretnego typu i rozmiaru okucia (średnica oczka, system napy). Zbyt mała lub zbyt duża końcówka zdeformuje metal albo uszkodzi lico. W praktyce korzysta się z oznaczeń zestawów producenta i wykonuje próbę na ścinku materiału.
Wypełnianie ubytków stosuje się przy renowacji, gdy uszkodzenie jest powierzchniowe (otarcia, drobne pęknięcia) i można je wyrównać masą naprawczą, a następnie wybarwić i zabezpieczyć. To proces naprawczy, niezwiązany bezpośrednio z prasowaniem czy montażem okuć.
Napy i oczka montuje się w skórze naturalnej, skórze ekologicznej, materiałach powlekanych oraz w niektórych tkaninach technicznych stosowanych w torbach i paskach. Kluczowe jest dopasowanie rodzaju okucia do grubości i sprężystości materiału oraz właściwe wzmocnienie miejsca montażu.
Ćwicz rozpoznawanie narzędzi po kształcie i funkcji: praska (okucia), dziurkacz/wykrojnik (otwory), stempel/matryca (tłoczenie), narzędzia do renowacji (wypełnianie, barwienie). Pomaga też kojarzenie: okucia = zacisk, deseń = odcisk wzoru.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Urządzenie z rysunku to typowa praska do okuć, używana do osadzania elementów metalowych w materiale."

Materiały:

  • Instrukcje producentów okuć (oczka, napy) dotyczące doboru stempli i matryc
  • Materiały dydaktyczne z pracowni kaletniczej: narzędzia do okuwania i ich zastosowanie
  • Karty technologiczne operacji montażu okuć w wyrobach skórzanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego