KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 3.
Który przedplon jest nieodpowiedni w uprawie koniczyny czerwonej?
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą przydatności przedplonów dla koniczyny czerwonej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieodpowiednim przedplonem dla koniczyny czerwonej są rośliny strączkowe (bobowate), bo uprawa bobowatych po bobowatych zwiększa ryzyko chorób i "zmęczenia" stanowiska.
Mieszanka jęczmienia jarego z łubinem zawiera łubin (strączkowy), więc jest złym przedplonem.

Pełne wyjaśnienie:

Koniczyna czerwona należy do rodziny bobowatych (motylkowatych). W zmianowaniu kluczowa jest zasada, aby nie uprawiać roślin z tej samej grupy botanicznej po sobie, ponieważ sprzyja to kumulacji tych samych patogenów i szkodników oraz pogarsza warunki stanowiska (tzw. zmęczenie gleby). Dlatego za złe (nieodpowiednie) przedplony dla koniczyny uznaje się m.in. rośliny strączkowe oraz motylkowate drobnonasienne.

Odpowiedź "Mieszanka jęczmienia jarego i łubinu wąskolistnego." jest poprawna, bo łubin wąskolistny to roślina strączkowa z rodziny bobowatych. Nawet jeśli jęczmień jary (zboże jare) bywa traktowany jako przedplon średni, to obecność łubinu przesądza o nieprzydatności takiej mieszanki przed siewem koniczyny.

Pozostałe propozycje są odpowiednie lub co najmniej akceptowalne jako przedplon dla koniczyny w typowych zaleceniach zmianowania:

  • "Rzepak ozimy." jest wymieniany wśród dobrych przedplonów, ponieważ nie należy do bobowatych i zwykle pozostawia stanowisko w korzystnym stanie dla roślin następczych.
  • "Wczesne ziemniaki na oborniku." (okopowe nawożone obornikiem) często poprawiają zasobność i strukturę gleby, co sprzyja roślinom następczym, w tym koniczynie.
  • "Pszenica jara." jako zboże jare jest klasyfikowana jako przedplon średni, ale nie jest typowo zaliczana do grupy "złych" jak strączkowe.

W praktyce planowania plantacji (także pod kątem pożytku pszczelego) warto pamiętać o zachowaniu wieloletniej przerwy między bobowatymi na tym samym polu oraz o analizie mieszanek: jeśli mieszanka zawiera strączkowe, to może być traktowana jak niekorzystny przedplon dla koniczyny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przedplon to roślina uprawiana na polu przed rośliną następczą. Ma znaczenie, bo wpływa na strukturę gleby, zachwaszczenie, zasobność w składniki pokarmowe oraz presję chorób i szkodników. Dobry przedplon ułatwia uzyskanie wysokiego i stabilnego plonu rośliny uprawianej później.
Bo koniczyna i strączkowe należą do bobowatych, więc mogą mieć podobne choroby i szkodniki. Uprawa bobowatych po bobowatych zwiększa ryzyko kumulacji patogenów i "zmęczenia" stanowiska, co może pogorszyć wschody, rozwój roślin i końcowy plon koniczyny.
Oznacza to przynależność do rodziny roślin motylkowatych (bobowatych). W praktyce wiąże się to m.in. z określonymi zasadami zmianowania: zaleca się unikać siewu po innych bobowatych i utrzymywać przerwy w uprawie, by ograniczać choroby oraz spadek żyzności stanowiska.
Łubin należy do roślin strączkowych (bobowatych), podobnie jak groch, bobik czy wyka. Na egzaminie warto kojarzyć te gatunki jako jedną grupę przedplonów "ryzykownych" dla koniczyny. Jeśli w odpowiedzi pojawia się łubin, zwykle oznacza to niekorzystny przedplon dla motylkowych.
Tak. O przydatności przedplonu decyduje także skład mieszanki. Jeśli mieszanka zawiera roślinę strączkową (bobowatą), to ryzyko przenoszenia chorób i zmęczenia gleby może pozostać wysokie, mimo obecności zboża. Dlatego mieszanka jęczmienia z łubinem jest uznawana za nieodpowiednią.
Za dobre przedplony często uznaje się okopowe (np. ziemniaki), zboża ozime oraz rzepak. Takie rośliny zwykle nie należą do bobowatych i mogą pozostawiać stanowisko w dobrej kulturze. W praktyce szczególnie korzystne bywają okopowe uprawiane z nawożeniem organicznym.
Zboża jare zwykle nie powodują typowych problemów "bobowate po bobowatych", ale mogą gorzej przygotowywać stanowisko niż okopowe na oborniku czy zboża ozime (np. pod względem struktury gleby i ilości resztek organicznych). Dlatego często klasyfikuje się je jako przedplon średni, a nie najlepszy.
Najczęstszy błąd to nierozpoznanie łubinu jako rośliny strączkowej oraz mylenie kategorii "średnie" z "złe". Drugi typowy błąd polega na ocenianiu mieszanek tylko po zbożu i pomijaniu strączkowej części składu, która może przesądzać o nieprzydatności przedplonu.
Dłuższą przerwę planuje się szczególnie wtedy, gdy w zmianowaniu pojawiają się rośliny z tej samej rodziny botanicznej (np. bobowate). Chodzi o ograniczenie kumulacji patogenów i szkodników oraz spadku produktywności stanowiska. W praktyce przerwa jest elementem profilaktyki fitosanitarnej.
Koniczyna czerwona jest ważną rośliną pożytkową, więc pszczelarz współpracujący z rolnikami lub prowadzący uprawy powinien rozumieć zasady zakładania takich plantacji. Dobór właściwego przedplonu pomaga utrzymać zdrową, wydajną plantację, co przekłada się na stabilniejszy pożytek i lepsze warunki produkcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw agronomii: zmianowanie, płodozmian, dobór przedplonów
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.3 obejmujące rośliny pożytkowe i agrotechnikę roślin miododajnych
  • Atlas roślin uprawnych (klasyfikacja: zboża, okopowe, bobowate/strączkowe) do utrwalenia rozpoznawania grup

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego