KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 20.
Który przenośnik należy zastosować do transportu korzeni roślin okopowych na wyższy poziom w płaszczyźnie lekko nachylonej do poziomu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do transportu korzeni okopowych na wyższy poziom po lekko nachylonej płaszczyźnie stosuje się przenośnik zabierakowy, bo jego zabieraki aktywnie przesuwają materiał i zapobiegają zsuwaniu. Przenośnik kubełkowy służy głównie do pionowego podnoszenia, a wibracyjny i wałkowy mają inne typowe zastosowania.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie bliskim w rolnictwie dobór przenośnika zależy przede wszystkim od: rodzaju materiału (kształt, podatność na uszkodzenia, zanieczyszczenia), kierunku i kąta transportu oraz wymaganej ciągłości podawania. Korzenie roślin okopowych (np. buraki, ziemniaki) są ładunkiem bryłowym, nieregularnym i często częściowo zabrudzonym glebą, co zwiększa ryzyko poślizgu na gładkiej taśmie przy pracy pod kątem.

Prawidłowa odpowiedź: przenośnik zabierakowy. Przenośnik zabierakowy ma elementy (zabieraki/łopatki/listwy) mocowane do taśmy lub łańcucha, które mechanicznie przechwytują ładunek i przesuwają go w górę. Dzięki temu możliwy jest transport na wyższy poziom nawet wtedy, gdy płaszczyzna jest tylko lekko nachylona, a materiał ma tendencję do toczenia się lub zsuwania. To rozwiązanie jest też często spotykane w ciągach technologicznych maszyn do zbioru i doczyszczania okopowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Kubełkowy – typowo służy do podnoszenia (elevacji) materiałów, najczęściej sypkich lub drobnoziarnistych, w kubełkach poruszających się po torze. Nie jest podstawowym wyborem dla korzeni w transporcie po lekko nachylonej płaszczyźnie, bo pytanie dotyczy ruchu po pochyleniu, a nie klasycznej elevacji kubełkami.
  • Wibracyjny – wykorzystuje drgania do przemieszczania materiału, zwykle na krótkich odcinkach i często do dozowania, przesiewania lub podawania. Dla transportu korzeni na wyższy poziom nie jest rozwiązaniem typowym, a efektywność podnoszenia po pochyleniu bywa ograniczona.
  • Wałkowy – jest stosowany głównie do transportu ładunków o regularnym kształcie i sztywnych gabarytach (np. skrzynek, kartonów, pojemników) na rolkach/wałkach. Luźne korzenie okopowe nie są odpowiednim ładunkiem dla takiej konstrukcji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "na wyższy poziom" oraz "płaszczyzna nachylona" i materiał może się zsuwać, szukaj przenośnika z elementem wymuszającym przesuw (zabieraki, listwy, zgrzebła), a nie tylko z gładką powierzchnią transportową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przenośnik zabierakowy to przenośnik, w którym na taśmie lub łańcuchu zamocowane są zabieraki (listwy/łopatki). Ich zadaniem jest mechaniczne "zabieranie" ładunku i przesuwanie go, szczególnie przy transporcie pochyłym, gdy materiał mógłby się zsuwać.
Korzenie okopowe są nieregularne i mogą się toczyć lub zsuwać na pochyleniu. Zabieraki stabilizują przesuw i zapewniają wymuszone podawanie na wyższy poziom, co poprawia wydajność i zmniejsza ryzyko zatorów w maszynie lub linii technologicznej.
Zabierakowy ma poprzeczne listwy/łopatki na taśmie lub łańcuchu i transportuje materiał "po powierzchni". Kubełkowy przenosi materiał w kubełkach poruszających się po obiegu. Jeśli w pytaniu jest pochylnia, często pasuje zabierakowy.
Najczęściej tak – przenośnik kubełkowy jest kojarzony z elevacją, czyli podnoszeniem materiału w kubełkach, zwłaszcza materiałów sypkich. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wskazuje się go przy transporcie pionowym lub prawie pionowym, a nie na lekko nachylonej płaszczyźnie.
To informacja, że transport odbywa się po pochyleniu (nie pionowo). Przy takim ruchu materiał ma tendencję do zsuwania się w dół, więc trzeba rozważyć, czy przenośnik ma elementy wymuszające przesuw (np. zabieraki), a nie tylko gładką powierzchnię.
Typowy błąd to wybór przenośnika "bo podnosi" (np. kubełkowego) bez uwzględnienia, że pytanie dotyczy pochylenia i ładunku bryłowego. Drugi błąd to pominięcie zsuwania i brak mechanizmu zabierania, co w praktyce obniża wydajność transportu.
Przenośnik wibracyjny wykorzystuje drgania do przesuwu materiału, często na krótkich odcinkach. Może służyć do podawania, dozowania, wstępnego przesiewania lub rozluźniania materiału. Nie jest jednak podstawowym wyborem do transportu korzeni na wyższy poziom po pochyleniu.
Przenośnik wałkowy (rolkowy) jest przeznaczony głównie do ładunków o stałym, regularnym kształcie, zwykle w opakowaniach (skrzynki, kartony, pojemniki). Luźne korzenie mogą wpadać między wałki, klinować się i powodować nierówny transport.
Najpierw oceń, czy ładunek jest sypki, bryłowy czy w opakowaniach oraz czy ma tendencję do poślizgu. Jeśli może się zsuwać, wybierz rozwiązanie z wymuszonym przesuwem (zabieraki/listwy/zgrzebła). To zwykle stabilniejsze niż sama gładka taśma.
Warto zrobić tabelę: typ przenośnika → kierunek pracy (poziomy/pochyły/pionowy) → rodzaj materiału (sypki/bryłowy/opakowany) → typowe zastosowanie w maszynach rolniczych. Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy: "elevacja", "pochylnia", "dozowanie", "skrzynki".
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że do transportu korzeni okopowych na wyższy poziom po lekko nachylonej płaszczyźnie stosuje się przenośnik zabierakowy, bo jego zabieraki aktywnie przesuwają materiał i zapobiegają zsuwaniu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przenośnik kubełkowy" – opis zastosowań i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_kube%C5%82kowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik wibracyjny" – charakterystyka i typowe zastosowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_wibracyjny (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik rolkowy" – opis konstrukcji i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_rolkowy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji rolnictwa (dział: środki transportu wewnętrznego)
  • Instrukcje/DTR maszyn do zbioru i obróbki roślin okopowych (sekcje: przenośniki, podajniki)
  • Katalogi producentów przenośników (opis zastosowań: przenośniki zabierakowe, kubełkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego