KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Który przyrząd pomiarowy służy do pomiaru podciśnienia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podciśnienie (ciśnienie niższe od atmosferycznego) mierzy wakuometr, czyli przyrząd do pomiaru próżni technicznej/podciśnienia. Pozostałe przyrządy służą do innych wielkości: wariometr do prędkości wznoszenia/opadania, pirometr do temperatury, a dynamometr do siły.

Pełne wyjaśnienie:

Podciśnienie to stan, w którym ciśnienie w badanym układzie jest niższe od ciśnienia atmosferycznego. Do jego pomiaru stosuje się wakuometr (często traktowany jako odmiana manometru wyskalowana dla zakresu "poniżej atmosfery"), nazywany też próżniomierzem w zależności od konstrukcji i zakresu. W praktyce mechatronicznej taki pomiar bywa potrzebny np. w układach z przyssawkami, chwytakami próżniowymi, generatorami podciśnienia (eżektorami) oraz w diagnostyce szczelności instalacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wariometr nie jest przyrządem do ciśnienia w sensie instalacyjnym. Służy do pomiaru (w lotnictwie/szybownictwie) prędkości wznoszenia lub opadania, czyli zmiany wysokości w czasie. Mimo że wykorzystuje zjawiska związane z ciśnieniem, nie jest przeznaczony do pomiaru podciśnienia w układach technicznych.
  • Pirometr służy do pomiaru temperatury, często bezdotykowo (na podstawie promieniowania cieplnego). To inna wielkość fizyczna niż ciśnienie, więc nie rozwiązuje problemu pomiaru podciśnienia.
  • Dynamometr jest przyrządem do pomiaru siły (np. rozciągania/ściskania) lub momentu w zależności od konstrukcji. Również nie mierzy ciśnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada "podciśnienie" lub "próżnia", szukaj przyrządów z rodziny pomiaru ciśnienia (manometr/wakuometr/próżniomierz). Jeśli natomiast pojawia się "temperatura", pasuje pirometr, a gdy "siła" – dynamometr. Takie skojarzenie pomaga szybko odsiać odpowiedzi z innych działów pomiarów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wakuometr to przyrząd pomiarowy do pomiaru podciśnienia (czyli ciśnienia niższego od atmosferycznego) lub próżni technicznej. Stosuje się go m.in. w układach podciśnieniowych, instalacjach próżniowych i w diagnostyce szczelności.
Szukaj słów: podciśnienie, próżnia, "ciśnienie poniżej atmosferycznego". Wtedy poprawne odpowiedzi zwykle dotyczą przyrządów z grupy manometrów, np. wakuometrów (próżniomierzy), a nie termometrów czy siłomierzy.
Wariometr jest kojarzony z lotnictwem i opisuje prędkość wznoszenia/opadania (zmianę wysokości w czasie). To inne zastosowanie niż kontrola ciśnienia w układzie technicznym, dlatego nie wybiera się go do pomiaru podciśnienia w instalacjach.
Pirometr mierzy temperaturę, często bezdotykowo (na podstawie promieniowania cieplnego). Stosuje się go np. przy elementach bardzo gorących lub trudno dostępnych. Nie służy do pomiaru ciśnienia ani podciśnienia.
Dynamometr służy do pomiaru siły (np. naciągu, obciążenia). Na egzaminie bywa mylony z przyrządami "od ciśnienia", bo oba są spotykane w diagnostyce maszyn. Kluczowe jest rozróżnienie wielkości: siła vs ciśnienie.
Wakuometr jest powiązany z manometrem, bo oba dotyczą pomiaru ciśnienia, ale typowo wakuometr jest przeznaczony do zakresów poniżej atmosfery (podciśnienie/próżnia). Manometr częściej kojarzy się z nadciśnieniem, choć zależy to od konstrukcji i skali.
Pomiar podciśnienia występuje np. w chwytakach próżniowych (przyssawkach), w układach z eżektorami, w liniach pakujących oraz w testach szczelności. Stabilne podciśnienie wpływa na bezpieczeństwo chwytu i powtarzalność działania układu.
Najczęściej pojawia się mylenie nazw przez podobne brzmienie (np. wakuometr vs wariometr) oraz wybór odpowiedzi "na skrót", bez sprawdzenia, jaką wielkość mierzy dany przyrząd. Pomaga metoda: najpierw nazwij wielkość, dopiero potem dobierz przyrząd.
Poza wakuometrem spotyka się manometry, przetworniki ciśnienia oraz czujniki podciśnienia z wyjściem analogowym/cyfrowym. W praktyce ważne jest też poprawne miejsce montażu oraz kontrola szczelności przewodów, bo nieszczelności zafałszują odczyt.
Rozbij słowo na skojarzenie z wielkością: piro → wysoka temperatura, dynamo → siła/moc mechaniczna, vaku → próżnia/podciśnienie. Następnie sprawdź, czy pasuje to do treści pytania. Taka procedura ogranicza strzelanie.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Podciśnienie (ciśnienie niższe od atmosferycznego) mierzy wakuometr, czyli przyrząd do pomiaru próżni technicznej/podciśnienia."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "wakuometr" (definicja i przeznaczenie), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wakuometr;3993390.html - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (pl) – "Wakuometr" (opis przyrządu i zastosowanie), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wakuometr - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (pl) – "Pirometr" (informacja, że mierzy temperaturę), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik do metrologii technicznej (dział: pomiar ciśnienia i próżni)
  • Materiały producentów aparatury kontrolno-pomiarowej: czujniki ciśnienia i próżni, wakuometry
  • Skrypty/notesy z pneumatyki i elementów wykonawczych (układy podciśnieniowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego