KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 14.
Który przyrząd pomiarowy zapewnia dokładność pomiaru wynoszącą ±0,002 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transametr (passametr) jest przyrządem porównawczym z czujnikiem zegarowym. Po ustawieniu na wzorzec (np. płytki wzorcowe) wskazuje odchyłkę z dokładnością ok. 0,002 mm, dlatego spełnia warunek pytania. Pozostałe przyrządy mają mniejszą dokładność lub nie służą do pomiaru liczbowego.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź: Transametr (passametr). Jest to przyrząd czujnikowy (porównawczy) używany głównie do szybkiej kontroli wymiarów w produkcji, gdzie nie mierzy się "od zera", tylko porównuje do wartości nominalnej.

Typowy sposób pracy polega na tym, że transametr ustawia się na wymiar odniesienia z wykorzystaniem wzorców (np. płytek wzorcowych), a następnie w trakcie kontroli detali odczytuje się odchyłkę od nastawy. W kontekście pytania kluczowe jest, że transametr z czujnikiem zegarowym pozwala uzyskać dokładność rzędu ±0,002 mm, co odpowiada kontroli na poziomie kilku mikrometrów.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • Liniał krawędziowy służy przede wszystkim do kontroli prostoliniowości/ płaskości (kontaktowej oceny prześwitów), a nie do uzyskania liczbowego wyniku wymiaru z zadeklarowaną dokładnością w mikrometrach.
  • Mikrometr talerzykowy jest mikrometrem o specjalnych powierzchniach pomiarowych, ale jego typowa rozdzielczość i dokładność w praktyce warsztatowej są gorsze niż ±0,002 mm; dodatkowo łatwo tu popełnić błąd, myląc "odczyt" z "dokładnością".
  • Suwmiarka elektroniczna jest uniwersalna i szybka, jednak jej typowa dokładność jest zdecydowanie gorsza (rzędu setnych milimetra lub więcej), więc nie spełnia warunku ±0,002 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o mikrometry i przyrządy czujnikowe zawsze rozdzielaj pojęcia: rozdzielczość (co widzisz na skali/wyświetlaczu) oraz dokładność (jak blisko prawdy mierzysz). W produkcji seryjnej bardzo często wygrywa pomiar porównawczy (transametr), bo jest szybki i powtarzalny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transametr (passametr) to przyrząd porównawczy z czujnikiem zegarowym. Nie mierzy bezpośrednio wymiaru absolutnego, tylko pokazuje odchyłkę od nastawionego wymiaru nominalnego. Jest bardzo przydatny w kontroli seryjnej średnic, grubości i innych wymiarów w obróbce skrawaniem.
Najpierw ustawiasz przyrząd na wymiar odniesienia (np. z użyciem płytek wzorcowych), czyli "zerujesz" go na nominale. Potem mierzysz detale, a czujnik wskazuje różnicę względem nastawy. Dzięki temu szybko ocenisz, czy detal mieści się w tolerancji.
Rozdzielczość to najmniejszy krok odczytu (działka na skali lub krok wyświetlacza), a dokładność to zgodność z wartością rzeczywistą, uwzględniająca błędy przyrządu i metody. W praktyce można mieć małą działkę odczytu, ale nadal gorszą dokładność całego pomiaru.
Zwykle nie. Suwmiarka elektroniczna jest szybka i uniwersalna, ale jej typowa dokładność jest dużo gorsza niż kilka mikrometrów. Do kontroli na poziomie ±0,002 mm stosuje się przyrządy czujnikowe lub specjalistyczne metody i warunki pomiaru, a nie standardową suwmiarkę.
Najczęstsze to: brak poprawnej nastawy na wzorzec, pomiar na zabrudzonej powierzchni, zbyt duży docisk i zmienna siła pomiaru oraz nieuwzględnienie temperatury detalu/przyrządu. Błędem bywa też interpretowanie wskazania jako wymiaru absolutnego zamiast odchyłki.
Liniał krawędziowy stosuje się głównie do kontroli prostoliniowości lub płaskości (np. wstępna ocena, czy powierzchnia nie ma "garbu" lub "siodełka"). Nie służy on do podawania liczbowego wyniku wymiaru z dokładnością kilku mikrometrów.
Transametr jest używany do szybkiej kontroli średnic wałków i otworów, grubości elementów oraz wymiarów w produkcji powtarzalnej. Sprawdza się tam, gdzie liczy się szybkość i powtarzalność, a wynik ma być oceną odchyłki od nominalu w granicach tolerancji.
Mikrometr jest bardzo dokładny, ale "dokładność" zależy od jego typu, klasy, stanu technicznego i warunków pomiaru. W pomiarach seryjnych często wygrywa przyrząd porównawczy, bo szybciej wykrywa odchyłki od nominalu i ogranicza błędy wynikające z odczytu i zmiennej techniki mierzenia.
Ustawiasz go na wzorcu odpowiadającym nominalowi (np. zestaw płytek wzorcowych lub sprawdzian/nastawa), doprowadzasz wskazówkę do zera i stabilizujesz ustawienie. Następnie możesz kontrolować detale, a wskazanie będzie pokazywało dodatnią lub ujemną odchyłkę od nominalnego wymiaru.
Jeśli w pytaniu pojawia się bardzo mała wymagana dokładność (np. pojedyncze mikrometry) i typowe są odpowiedzi z czujnikiem, to często chodzi o pomiar odchyłek po nastawie na wzorcu. Przyrządy bezpośrednie (np. suwmiarka) zwykle nie osiągają takiej dokładności w warunkach warsztatowych.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Transametr (passametr) jest przyrządem porównawczym z czujnikiem zegarowym."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej dla obróbki skrawaniem (działy: przyrządy czujnikowe, pomiary porównawcze)
  • Instrukcje użytkowania transametrów/passametrów i czujników zegarowych (opis nastawiania na wzorzec i odczytu odchyłek)
  • Materiały szkolne z podstaw tolerancji i pasowań oraz interpretacji odchyłek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego