Pomiar równoległości przesuwu poprzecznego stołu do wrzeciona polega na obserwacji, czy podczas przemieszczenia stołu zmienia się odległość punktu kontrolnego od elementu odniesienia (związanego z wrzecionem lub jego osią). W praktyce wymaga to przyrządu, który:
- reaguje na bardzo małe zmiany położenia,
- umożliwia odczyt porównawczy w wielu położeniach stołu,
- pozwala ocenić odchyłkę jako różnicę wskazań.
Taką funkcję spełnia czujnik zegarowy (zwykle zamocowany w statywie lub uchwycie). Podczas przesuwu stołu obserwuje się wskazanie czujnika: jeśli wskazanie pozostaje stałe (w granicach dopuszczalnych tolerancji), przesuw jest równoległy; jeśli rośnie lub maleje, występuje odchyłka równoległości.
Odpowiedź "poziomnica" jest nieadekwatna, bo poziomnica służy do pomiaru pochylenia względem poziomu, a nie do kontroli równoległości ruchu stołu względem osi wrzeciona. Może być używana przy wstępnym poziomowaniu maszyny, ale nie zastępuje pomiaru odchyłek wzdłuż przesuwu.
Odpowiedź "liniał" bywa używana do sprawdzania prostoliniowości lub płaskości na styk i z prześwitem, jednak bez dodatkowych metod nie daje tak czułego, liczbowego odczytu zmian w kolejnych położeniach stołu. To częsty błąd: utożsamienie kontroli geometrii z samym przykładaniem liniału.
Odpowiedź "kątownik ze stopką" służy głównie do kontroli prostopadłości i ustawień kątowych. W badaniu równoległości przesuwu kluczowy jest pomiar zmiany w funkcji położenia, a nie jednorazowe przyłożenie. Kątownik nie zapewnia typowo takiej rozdzielczości i sposobu odczytu jak czujnik.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy równoległości/przebiegu ruchu i "fragmentu dokumentacji technicznej", zwykle chodzi o metodę porównawczą z czujnikiem (odchyłka = różnica wskazań), a nie o narzędzia do ustawień wstępnych.
