KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Który rodzaj aktywności dominuje w zabawach dzieci w drugim roku życia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabawa równoległa jest typowa dla dzieci w drugim roku życia: maluchy bawią się podobnymi rzeczami, często obok siebie, ale bez współdziałania i wspólnego planu. Formy typu zabawa wspólna, grupowa czy zespołowa z rolami wymagają bardziej dojrzałych umiejętności społecznych i językowych.

Pełne wyjaśnienie:

W drugim roku życia (około 12–24 miesiąca) rozwój społeczny dziecka intensywnie postępuje, ale współpraca z rówieśnikami jest jeszcze ograniczona. Dlatego za dominującą uznaje się zabawę równoległą: dzieci przebywają blisko siebie i mogą używać podobnych zabawek, jednak każde realizuje własną aktywność. Kontakt bywa krótkotrwały (spojrzenia, naśladowanie, sięganie po ten sam przedmiot), ale bez trwałego uzgadniania zasad.

Odpowiedź "Zabawa równoległa." jest poprawna, bo opisuje etap, w którym dziecko uczy się funkcjonowania w obecności innych dzieci, lecz nie potrafi jeszcze stabilnie dzielić się zadaniami, negocjować reguł ani podtrzymywać wspólnego celu zabawy. To także powód, dla którego w placówkach dla najmłodszych często obserwuje się zabawę "obok siebie", a nie "razem".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do drugiego roku życia?

  • "Zabawa grupowa." sugeruje trwałą aktywność w większej grupie, zwykle z elementami wspólnych reguł. W tym wieku dzieci dopiero uczą się naprzemienności i kontroli impulsów, więc takie współdziałanie jest raczej sporadyczne.
  • "Zabawa wspólna." zakłada wspólny temat i podtrzymywanie interakcji (np. proste role, wspólny cel). U dwulatków może się pojawiać epizodycznie, ale nie jest formą dominującą.
  • "Zabawa zespołowa z podziałem ról." wymaga rozumienia ról społecznych, planowania i językowego uzgadniania działań; to charakterystyczne dla starszych dzieci, a nie dla typowego rozwoju w drugim roku życia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "podział ról", "zespołowa" lub "grupowa", zwykle dotyczy to wieku przedszkolnego. Dla 1–2 lat częściej właściwe są pojęcia związane z zabawą samotną/obserwacyjną lub równoległą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zabawa równoległa to sytuacja, gdy dzieci bawią się obok siebie, często tymi samymi typami zabawek, ale bez współdziałania i wspólnego planu. Mogą się obserwować i naśladować, jednak każde realizuje własną aktywność. To typowe dla wczesnego dzieciństwa.
W tym wieku dziecko dopiero rozwija umiejętności potrzebne do współpracy: kontrolę impulsów, komunikację, naprzemienność i rozumienie prostych reguł. Łatwiej mu bawić się w obecności innych, ale bez konieczności uzgadniania działań. Stąd przewaga zabawy równoległej.
W zabawie równoległej dzieci są blisko, lecz nie mają wspólnego celu i nie koordynują działań. W zabawie wspólnej pojawia się wspólny temat (np. razem karmią lalkę) i podtrzymywanie interakcji. Kluczowe jest współdziałanie, a nie samo przebywanie obok.
Zabawa zespołowa z rolami pojawia się typowo u starszych dzieci, gdy potrafią planować, negocjować i rozumieć role społeczne (np. "lekarz–pacjent", "sprzedawca–klient"). Wymaga też lepszej komunikacji. U dwulatków może wystąpić epizodycznie, ale nie jest dominująca.
Dobrze sprawdzają się zabawki "do powielania" i układania: klocki, sortery, proste puzzle, auta, naczynia do przesypywania, duże figurki. Warto zapewnić kilka podobnych egzemplarzy, aby zmniejszyć konflikty o jeden przedmiot i ułatwić zabawę obok siebie.
Najczęściej nie. Dla wielu dzieci w wieku 12–24 miesięcy normalne jest, że częściej bawią się równolegle niż wspólnie. Niepokój może budzić dopiero stały brak zainteresowania ludźmi, brak reakcji społecznych, brak kontaktu wzrokowego lub wyraźny regres umiejętności. Wątpliwości warto konsultować.
Pomaga krótkie modelowanie i "mostkowanie" między dziećmi: proponowanie prostej naprzemienności (turlanie piłki), dawanie jasnych ról na chwilę ("ty podajesz, ja wkładam"), nazywanie emocji i zasad oraz chwalenie współpracy. Kluczowe jest, by zadanie było krótkie i proste.
Częsty błąd to wybór najbardziej "dojrzałej" odpowiedzi, bo brzmi atrakcyjnie (np. zespołowa z rolami). Inny błąd to mylenie "obok siebie" z "razem". Na egzaminie warto szukać słów-kluczy: współdziałanie, wspólny cel, podział ról.
W ujęciu rozwojowym "drugi rok życia" najczęściej oznacza okres od 12. do 24. miesiąca. W praktyce testowej warto przyjąć ten zakres, o ile nie podano inaczej. Pomaga to dopasować typowe etapy zabawy i rozwoju mowy do właściwego przedziału wieku.
Najłatwiej w sali żłobkowej, kąciku klocków, przy stoliku sensorycznym lub w piaskownicy: dzieci wykonują podobne czynności obok siebie, czasem się obserwują, ale bez wspólnego scenariusza. Dla opiekunki to dobry moment na uczenie prostych zasad: czekania, dzielenia przestrzeni i bezpieczeństwa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zabawa równoległa jest typowa dla dzieci w drugim roku życia: maluchy bawią się podobnymi rzeczami, często obok siebie, ale bez współdziałania i wspólnego planu."

Źródła:

  • Parten, M.B., "Social Participation Among Pre-School Children", Journal of Abnormal and Social Psychology, 1932 (opis etapów uczestnictwa społecznego w zabawie).
  • Berk, L.E., "Development Through the Lifespan", Pearson (rozdziały o rozwoju społecznym i zabawie małego dziecka; różnicowanie zabawy równoległej i kooperacyjnej).
  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "parallel play" (definicja i charakterystyka etapu zabawy) https://www.britannica.com/ (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii rozwoju dziecka (rozdziały o rozwoju społecznym i zabawie)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPO.4 dotyczące rozwoju i wspierania aktywności dziecka
  • Artykuły/opracowania o klasyfikacjach zabaw społecznych (np. ujęcie Parten)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego