KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 25.
Który rodzaj dokumentacji jest udostępniany wyłącznie w pomieszczeniach archiwum zakładowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spisy zdawczo-odbiorcze pełnią funkcję ewidencyjno-kontrolną: potwierdzają przekazanie akt i ich skład. Z tego powodu udostępnia się je zasadniczo wyłącznie na miejscu, w pomieszczeniach archiwum zakładowego, pod nadzorem, aby zachować ciągłość ewidencji i ograniczyć ryzyko zagubienia.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwum zakładowym nie każda dokumentacja jest udostępniana w identyczny sposób. Kluczowa jest rola danego rodzaju dokumentów w systemie kancelaryjno-archiwalnym oraz ryzyko wynikające z ich wynoszenia poza archiwum.

Spisy zdawczo-odbiorcze akt są dokumentacją ewidencyjną: potwierdzają przekazanie akt do archiwum, opisują ich skład i stanowią podstawę kontroli zasobu (co zostało przyjęte, w jakiej liczbie jednostek, z jakich komórek). Ponieważ na ich podstawie rozlicza się obieg dokumentacji i odtwarza historię przekazania, w praktyce udostępnia się je do wglądu na miejscu, w pomieszczeniach archiwum, w sposób nadzorowany.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepsze?

  • Akta kategorii A to materiały archiwalne o trwałej wartości, ale samo oznaczenie kategorii nie przesądza, że udostępnianie zawsze musi odbywać się wyłącznie w archiwum zakładowym; kluczowy jest tryb udostępniania i zabezpieczenia, a nie etykieta kategorii.
  • Akta osobowe oraz listy płac i kartoteki wynagrodzeń zawierają dane wrażliwe, więc ich udostępnianie bywa ograniczane i wymaga uprawnień, jednak pytanie dotyczy rodzaju dokumentacji udostępnianej wyłącznie w pomieszczeniach archiwum zakładowego. W praktyce to właśnie dokumentacja ewidencyjna archiwum (spisy) powinna pozostawać na miejscu ze względu na funkcję kontrolną.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się dokumenty "o treści" (np. osobowe, płacowe) i dokumenty "o ewidencji" (spisy), w pytaniach o organizację archiwum często właściwa jest odpowiedź związana z ewidencją i nadzorem nad zasobem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis zdawczo-odbiorczy to dokument ewidencyjny potwierdzający przekazanie akt do archiwum zakładowego. Zawiera informacje pozwalające identyfikować przekazane jednostki (np. teczki) i jest podstawą kontroli zasobu, rozliczeń z komórkami organizacyjnymi oraz odtwarzania historii przekazania.
Udostępnianie na miejscu ogranicza ryzyko zagubienia, zniszczenia, podmiany lub niekontrolowanego kopiowania dokumentów. Jest to szczególnie ważne dla dokumentacji ewidencyjnej archiwum (np. spisów), bo wpływa ona na możliwość rozliczenia obiegu akt i wiarygodność informacji o zasobie.
Do dokumentacji ewidencyjnej zalicza się m.in. spisy zdawczo-odbiorcze oraz inne rejestry służące do kontroli przyjęcia, przechowywania i udostępniania akt. Ich cechą jest to, że opisują zasób lub operacje na aktach, a nie "sprawy" merytoryczne jednostki.
Nie zawsze. Akta osobowe zawierają dane wrażliwe, więc udostępnienie wymaga uprawnień i zachowania zasad ochrony. Jednak pytania egzaminacyjne często rozróżniają dokumenty "wrażliwe" od dokumentów "ewidencyjnych"; te drugie zwykle powinny być przeglądane na miejscu pod nadzorem.
Najczęściej myli się "poufność treści" z "zasadą udostępniania na miejscu". Uczniowie wybierają akta osobowe lub płacowe, bo kojarzą się z ochroną danych, a pomijają fakt, że spisy zdawczo-odbiorcze są kluczowe dla ewidencji i powinny pozostawać pod bezpośrednią kontrolą archiwum.
Kategoria A oznacza materiały o trwałej wartości, przeznaczone do wieczystego przechowywania. W praktyce ważne jest jednak także, jak dana jednostka organizacyjna określa tryb udostępniania, zabezpieczenia i ewidencji. Sama kategoria nie rozstrzyga automatycznie miejsca udostępniania.
Spis jest potrzebny przy przyjmowaniu akt do archiwum, przy ich rozmieszczeniu i identyfikacji na półkach, a także podczas udostępniania i zwrotu. Ułatwia szybkie odnalezienie właściwej teczki oraz potwierdzenie, że wydano dokładnie tę jednostkę, która figuruje w ewidencji.
Co do zasady w archiwum zakładowym, razem z dokumentacją ewidencyjną, w sposób zapewniający ich stałą dostępność dla archiwisty i bezpieczeństwo. Ponieważ na ich podstawie kontroluje się zasób, powinny być chronione przed wyniesieniem, zniszczeniem i nieuprawnioną modyfikacją.
Standardowo obejmują one: weryfikację uprawnień wnioskującego, zarejestrowanie udostępnienia (kto, co, kiedy), wydanie akt do wglądu lub pracy oraz kontrolę zwrotu. Dla części dokumentacji (zwłaszcza ewidencyjnej) preferuje się wgląd na miejscu w wyznaczonym pomieszczeniu.
Ucz się przez rozróżnienie: dokumentacja merytoryczna (sprawy), dokumentacja wrażliwa (dane osobowe/płacowe) oraz dokumentacja ewidencyjna (spisy, rejestry). Do każdego typu dopisz typowy tryb udostępniania i cel. Na egzaminie szukaj słów-kluczy: ewidencja, kontrola, nadzór.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Spisy zdawczo-odbiorcze pełnią funkcję ewidencyjno-kontrolną: potwierdzają przekazanie akt i ich skład."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje kancelaryjne/archiwalne danej jednostki oraz aktualne akty wykonawcze)

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i archiwalna obowiązująca w jednostce (procedury udostępniania i ewidencja)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu archiwistyki zakładowej (udostępnianie, ewidencja, ochrona dokumentacji)
  • Wytyczne/poradniki dotyczące prowadzenia archiwum zakładowego (organizacja pracy, rejestry, spisy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego