KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Który rodzaj pamięci pokazano na rysunku?
Ilustracja przedstawia układ scalony typu EPROM, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
EPROM rozpoznaje się po charakterystycznym okienku kwarcowym w obudowie ceramicznej DIP, przez które kasuje się zawartość promieniowaniem UV. Oznaczenia z rodziny 27Cxxx (np. 27C010) są typowe dla EPROM. EEPROM i FLASH kasuje się elektrycznie, a PROM jest jednokrotnego zapisu.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku pokazano układ pamięci EPROM (Erasable Programmable Read-Only Memory). Kluczową cechą identyfikacyjną EPROM jest okienko kwarcowe w obudowie (często ceramicznej). Okienko przepuszcza promieniowanie UV, dzięki czemu możliwe jest kasowanie zapisanej zawartości przez naświetlanie, a następnie ponowne programowanie układu.

Dodatkowym, bardzo mocnym potwierdzeniem jest oznaczenie typu 27Cxxx (np. 27C010). Taka konwencja nazewnicza jest powszechnie kojarzona z rodziną pamięci EPROM. W praktyce serwisowej i na egzaminach zawodowych połączenie: "27C…" + "okienko" jest traktowane jako jednoznaczny sygnał, że to EPROM kasowana UV.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • FLASH – to także pamięć nieulotna z bramką pływającą, ale kasowana elektrycznie, zwykle sektorowo/blokowo. Typowe układy FLASH nie mają okienka kwarcowego, bo UV nie jest potrzebne do kasowania.
  • PROM – pamięć programowalna jednokrotnie (np. przez przepalanie połączeń/bezpieczników). Nie ma potrzeby kasowania, więc brak okienka UV; po zapisie nie można jej "wymazać" i użyć ponownie w ten sam sposób.
  • EEPROM – kasowana elektrycznie (często bajtowo), co odróżnia ją od EPROM. EEPROM również standardowo nie ma okienka kwarcowego; obecność okienka sugeruje właśnie technologię UV.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz pamięć w obudowie DIP z wyraźnym okienkiem i oznaczeniem typu 27C…, w pierwszej kolejności rozważ EPROM. Gdy okienka nie ma, a pamięć ma być wielokrotnie kasowana – częściej będzie to EEPROM albo FLASH.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EPROM to nieulotna pamięć ROM programowalna elektrycznie, którą można wymazać promieniowaniem UV i zaprogramować ponownie. Stosowano ją m.in. do przechowywania firmware w starszych urządzeniach embedded i komputerach (np. dawny BIOS) oraz w prototypowaniu.
Najbardziej charakterystyczne jest okienko kwarcowe na górze obudowy (często ceramicznej DIP), przez które widać strukturę układu. To okienko służy do naświetlania UV podczas kasowania. EEPROM i FLASH zwykle nie mają takiego okienka.
Okienko jest potrzebne, bo kasowanie EPROM odbywa się przez naświetlanie UV, które usuwa ładunki z bramek pływających. Kwarc dobrze przepuszcza UV o odpowiedniej długości fali, a jednocześnie chroni strukturę układu mechanicznie.
EPROM kasuje się promieniowaniem UV (zwykle "cały układ" naraz), dlatego często ma okienko. EEPROM kasuje się elektrycznie (często bajtowo), bez okienka, ale zwykle wolniej w zapisie. Obie są nieulotne i wielokrotnego zapisu.
FLASH kasuje się elektrycznie blokami/sektorami i jest powszechna w nowoczesnych urządzeniach. EPROM kasuje się UV (przez okienko) i jest typowa dla starszych konstrukcji. FLASH nie potrzebuje okienka, a jej oznaczenia zwykle nie są z rodziny 27Cxxx.
Oznaczenia z rodziny 27Cxxx są typowe dla pamięci EPROM. Przykładowo 27C010 wskazuje układ o pojemności rzędu 1 Mbit (często spotyka się zapis 128K×8). W praktyce egzaminacyjnej "27C…" jest silną wskazówką na EPROM.
Typowa PROM jest jednorazowego programowania: po zapisie nie da się jej wymazać do stanu fabrycznego i użyć ponownie w ten sam sposób. Właśnie dlatego PROM nie ma okienka UV. Wielokrotne kasowanie dotyczy EPROM/EEPROM/FLASH, ale różnymi metodami.
EPROM spotyka się głównie w starszych urządzeniach: automatyce przemysłowej, sterownikach, sprzęcie retro i dawnych komputerach. W serwisie ważne jest jej rozpoznanie, bo do zmiany firmware potrzebujesz programatora EPROM i procedury kasowania UV.
Najczęściej mylą EPROM z EEPROM (obie "kasowalne"), ignorując fakt, że EPROM wymaga UV i ma okienko. Drugi błąd to automatyczne wskazywanie FLASH, bo jest dziś popularna, mimo że FLASH zwykle nie ma okienka i jest kasowana elektrycznie.
Utrwal podział: PROM (1 zapis), EPROM (UV), EEPROM (elektrycznie, często bajtowo), FLASH (elektrycznie, blokowo). Ćwicz rozpoznawanie po obudowie (okienko) i po oznaczeniach (np. 27Cxxx). Rozwiązuj testy z fotografiami układów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ePROM rozpoznaje się po charakterystycznym okienku kwarcowym w obudowie ceramicznej DIP, przez które kasuje się zawartość promieniowaniem UV.

Źródła:

  • AMD (Advanced Micro Devices), "AM27C010 – 1 Megabit (128K x 8) CMOS EPROM", datasheet, sekcje: opis obudowy/identyfikacja układu oraz kasowanie UV
  • Texas Instruments, "UV Erasable EPROM Memories" (materiał/datasheet family overview), część: zasada kasowania UV i cechy obudów z okienkiem

Materiały:

  • Karty katalogowe (datasheet) pamięci EPROM z rodziny 27Cxxx
  • Podręcznik z podstaw techniki cyfrowej: pamięci ROM i nieulotne
  • Notatki/lekcje o technologii floating-gate i metodach kasowania/programowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego