KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 5.
Który rodzaj tamy wentylacyjnej przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia drewnianą tamę wentylacyjną w kopalni, co jest związane z kwalifikacją zawodową technika górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama oddzielająca służy do rozdzielenia prądów powietrza w wyrobisku, a określenie deskowa dotyczy jej wykonania (z desek). Dlatego poprawna jest odpowiedź "Oddzielającą deskową." Pozostałe opcje dotyczą innej funkcji (regulacja/izolacja) lub innej konstrukcji (klocowa).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznawania rodzaju tamy wentylacyjnej na podstawie jej wyglądu (konstrukcji) oraz powiązania tego wyglądu z poprawnym nazewnictwem.

Określenie "oddzielająca" odnosi się do funkcji: taka tama ma za zadanie oddzielić od siebie drogi przepływu powietrza, aby prąd powietrza był kierowany zgodnie z zamierzonym układem przewietrzania (np. rozdział prądu świeżego i zużytego w sąsiednich wyrobiskach). Określenie "deskowa" odnosi się do sposobu wykonania – elementem rozpoznawczym są deski jako zasadniczy materiał przegrody.

Odpowiedź "Oddzielającą deskową." jest więc zgodna jednocześnie z funkcją i konstrukcją tamy widoczną na ilustracji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Regulacyjną deskową." – tama regulacyjna służy do regulowania (dławienia lub kształtowania) ilości powietrza, zwykle przez rozwiązania pozwalające na zmianę oporu lub przekroju przepływu. Sama konstrukcja z desek nie przesądza o funkcji regulacyjnej.
  • "Regulacyjną klocową." – oprócz błędnej funkcji (regulacyjna) dochodzi niezgodność konstrukcji: klocowa sugeruje wykonanie z klocków/elementów blokowych, a nie z desek.
  • "Izolacyjną klocową." – tama izolacyjna ma za zadanie odizolować rejon (szczelne odcięcie przepływu), często w innych okolicznościach eksploatacyjnych i bezpieczeństwa. W tej opcji nie pasuje zarówno funkcja, jak i konstrukcja.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozbij nazwę na dwie cechy – funkcję (oddzielająca/regulacyjna/izolacyjna) i konstrukcję (deskowa/klocowa) – i dopiero wtedy dopasuj odpowiedź do tego, co rzeczywiście widać na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama wentylacyjna to przegroda w wyrobisku, która wpływa na przepływ powietrza w sieci wentylacyjnej. Może rozdzielać prądy, ograniczać przepływ (regulować) albo odcinać dopływ powietrza do danego rejonu. Jej typ dobiera się do celu przewietrzania i warunków bezpieczeństwa.
Tama oddzielająca ma przede wszystkim fizycznie rozdzielić drogi powietrza, więc zwykle stanowi ciągłą przegrodę bez elementów nastawnych. Tama regulacyjna jest kojarzona z kontrolą ilości powietrza, więc często ma rozwiązania umożliwiające zmianę oporu/przekroju przepływu. Na egzaminie szukaj cechy "rozdziela" vs "dławi".
To określenia konstrukcyjne, czyli informują, z jakich elementów wykonano przegrodę. "Deskowa" sugeruje wykorzystanie desek jako zasadniczego materiału, a "klocowa" – elementów blokowych/klocków. Na ilustracjach te różnice są zwykle widoczne jako inna faktura i układ elementów.
Nie. Tama oddzielająca służy do rozdziału prądów i kierowania przepływem zgodnie z układem przewietrzania. Tama izolacyjna ma na celu odcięcie rejonu (izolację) i ograniczenie wymiany powietrza z resztą kopalni. W praktyce różnią się zastosowaniem i wymaganiami co do szczelności.
Najczęstszy błąd to skupienie się tylko na jednym członie nazwy: albo na funkcji (oddzielająca/regulacyjna/izolacyjna), albo na budowie (deskowa/klocowa). Drugi błąd to "zgadywanie" na podstawie skojarzeń zamiast sprawdzenia cech widocznych na rysunku. Pomaga zasada: najpierw budowa, potem funkcja.
Stosuje się ją wtedy, gdy trzeba rozdzielić drogi przepływu powietrza i zapobiec mieszaniu się prądu świeżego z zużytym lub powstawaniu niekorzystnych prądów krążących. W praktyce jest elementem porządkowania przepływu w rejonach robót i poprawy skuteczności przewietrzania wyrobisk.
Tamy zabudowuje się w miejscach, gdzie zmienia się układ przepływu: na skrzyżowaniach wyrobisk, w przekopach, w rejonach rozdziału prądów lub przy odgałęzieniach sieci wentylacyjnej. Dobór lokalizacji wynika z planu przewietrzania i celu, jaki ma spełnić przegroda w danym odcinku wyrobiska.
Nie zawsze. "Deskowa" mówi głównie o materiale i wykonaniu, a nie o funkcji w układzie przewietrzania. O tym, czy tama jest oddzielająca, regulacyjna lub izolacyjna, decyduje przeznaczenie oraz sposób oddziaływania na przepływ powietrza. Na egzaminie trzeba ocenić oba aspekty jednocześnie.
Najlepiej uczyć się na zestawach rysunków/zdjęć i robić własną tabelę: nazwa → funkcja → cechy rozpoznawcze. Pomaga też powtarzanie słownictwa: oddzielająca, regulacyjna, izolacyjna oraz deskowa, klocowa. Na egzaminie trenuj szybkie wychwytywanie detali konstrukcji i sensu zastosowania.
Z tamami współpracują m.in. drzwi wentylacyjne, lutnie, tamy/zasuwy regulacyjne, a także wentylatory i cała sieć wyrobisk. Wspólnym celem jest uzyskanie właściwego kierunku i ilości powietrza w rejonach robót. Zrozumienie roli tam ułatwia analizę schematów przewietrzania i zadań obrazkowych.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Tama oddzielająca służy do rozdzielenia prądów powietrza w wyrobisku, a określenie deskowa dotyczy jej wykonania (z desek)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z aerologii górniczej (tamy, drzwi, lutnie, wentylatory)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące przewietrzania i urządzeń wentylacyjnych w kopalni
  • Atlas/rysunki urządzeń wentylacyjnych w wyrobiskach podziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego