KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 40.
Który rodzaj wózka inwalidzkiego z funkcją kołyski umożliwia stabilizację tułowia, głowy oraz kończyn dolnych pacjenta w pozycji leżącej, półleżącej, siedzącej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wózek multipozycyjny umożliwia zmianę ustawienia od leżenia przez półleżenie do siedzenia, a w wersjach z funkcją kołyski bywa wyposażony w elementy pozycjonujące. Dzięki temu może stabilizować tułów, głowę i kończyny dolne, czego zwykle nie zapewniają typowe wózki standardowe ani konstrukcje do napędu specjalnego.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na wózek, który ma spełniać dwa kluczowe wymagania: pozycjonowanie w szerokim zakresie (leżąca, półleżąca, siedząca) oraz stabilizację posturalną (tułów, głowa i kończyny dolne). Takie cechy są charakterystyczne dla wózka multipozycyjnego, często określanego w praktyce jako wózek pozycjonujący/pielęgnacyjny. Funkcja kołyski oznacza dodatkową możliwość bujania/kołysania, ale sednem pytania jest zdolność do bezpiecznego utrzymania pacjenta w różnych pozycjach.

Odpowiedź "Multipozycyjny." jest trafna, bo ten typ konstrukcji ma zwykle regulowane oparcie i siedzisko oraz możliwość ustawień sprzyjających leżeniu i półleżeniu. Wózki te mogą też współpracować z elementami stabilizującymi (np. zagłówkiem, pasami tułowia, stabilizacją miednicy, podnóżkami), co pozwala kontrolować ustawienie ciała pacjenta.

Pozostałe propozycje nie pasują do opisu:

  • "Standardowy." Najczęściej służy do podstawowej mobilności w pozycji siedzącej. Zwykle nie zapewnia pełnego pozycjonowania do leżenia ani rozbudowanej stabilizacji głowy i kończyn dolnych.
  • "Półaktywny o ramie składanej." Akcentuje konstrukcję (składanie, mobilność użytkownika), a nie funkcje pozycjonujące w leżeniu. Nie jest to typ kojarzony z pełną stabilizacją w pozycjach leżących.
  • "Ręczny z napędem jednostronnym." To rozwiązanie dotyczące sposobu napędu/manewrowania (np. przy jednostronnych ograniczeniach), a nie wózek do stabilizacji w leżeniu i półleżeniu.

W przygotowaniu do egzaminu warto łączyć nazwy wózków z ich funkcją: gdy w treści pojawia się zmiana pozycji do leżenia i stabilizacja głowy/tułowia, najczęściej chodzi o sprzęt pozycjonujący, czyli wielopozycyjny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wózek umożliwiający ustawienie pacjenta w kilku pozycjach (np. siedzącej, półleżącej, leżącej) dzięki regulacjom oparcia, siedziska i podnóżków. Stosuje się go, gdy potrzebne jest pozycjonowanie i większa stabilizacja ciała niż w wózku standardowym.
Szukaj słów-kluczy: zmiana pozycji do leżenia/półleżenia, stabilizacja tułowia i głowy, utrzymanie kończyn dolnych, potrzeba bezpiecznego ułożenia pacjenta. Taki opis zwykle wykracza poza funkcje zwykłego wózka do jazdy w pozycji siedzącej.
Wózek standardowy jest projektowany głównie do przemieszczania w pozycji siedzącej i często nie ma rozbudowanych elementów pozycjonujących. Brak odpowiedniego zagłówka, pasów i regulacji oparcia ogranicza możliwość stabilizacji głowy i tułowia u pacjentów z deficytami kontroli postawy.
To możliwość delikatnego bujania/kołysania całej konstrukcji lub części siedziska, zależnie od rozwiązania producenta. Funkcja ta bywa wykorzystywana w opiece i uspokajaniu pacjenta, ale w doborze kluczowe jest też zapewnienie bezpiecznej stabilizacji i odpowiedniego pozycjonowania.
Najczęściej są to: odpowiednio wyprofilowane oparcie, regulowane boczki/ podparcia, pasy tułowia i miednicy oraz możliwość ustawienia kąta oparcia. W praktyce technik ortopeda ocenia, czy te elementy zapewnią utrzymanie symetrii i bezpieczeństwo w danej pozycji.
Kluczowy jest zagłówek (często regulowany w wysokości i głębokości) oraz ustawienie oparcia, które wpływa na kontrolę odcinka szyjnego. Przy znacznych deficytach mogą być potrzebne dodatkowe podparcia boczne głowy, aby ograniczyć opadanie i rotację.
Napęd jednostronny opisuje sposób prowadzenia i napędzania wózka przez użytkownika (rozwiązanie funkcjonalne przy ograniczeniach jednej kończyny górnej). Nie wynika z niego możliwość ustawienia do leżenia ani wyposażenie pozycjonujące, więc nie spełnia wymagań stabilizacji w wielu pozycjach.
Gdy pacjent nie toleruje długiego siedzenia, wymaga częstej zmiany ułożenia, ma ryzyko odleżyn lub potrzebuje opieki pielęgnacyjnej w wózku. Wtedy ważna jest możliwość regulacji oraz stabilizacja ciała, aby pozycje były bezpieczne i terapeutyczne.
Najczęściej myli się nazwy konstrukcyjne z funkcjonalnymi: wybiera "standardowy" lub wariant napędu, mimo że opis dotyczy pozycjonowania. Innym błędem jest czytanie tylko jednego hasła (np. "kołyska") i pomijanie wymogu stabilizacji głowy, tułowia i nóg.
Najpierw wypisz w głowie wymagania z opisu (pozycje: leżąca–siedząca, stabilizacja: głowa–tułów–nogi), a potem dopasuj typ wózka, który je spełnia. Jeśli odpowiedź dotyczy tylko napędu lub ramy, a nie pozycjonowania, zwykle jest to dystraktor.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wózek multipozycyjny umożliwia zmianę ustawienia od leżenia przez półleżenie do siedzenia, a w wersjach z funkcją kołyski bywa wyposażony w elementy pozycjonujące."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu doboru wózków inwalidzkich w zaopatrzeniu ortopedycznym
  • Instrukcje użytkowania i karty katalogowe wózków multipozycyjnych (pozycjonujących) producentów
  • Podręczniki/opracowania dotyczące pozycjonowania i stabilizacji posturalnej w rehabilitacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego