KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 33.
Który rodzaj zaprawki należy dobrać do usunięcia wady przedstawionej na rysunku?
Ilustracja przedstawia cztery różne rodzaje zaprawek drewnianych, które mogą być używane do naprawy wad w drewnie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór zaprawki zależy od rodzaju wady widocznej na rysunku.
Inny materiał stosuje się do ubytków i wyszczerbień, a inny do drobnych rys czy pęknięć. Poprawna zaprawka powinna umożliwiać wypełnienie uszkodzenia, wyrównanie po utwardzeniu oraz dopasowanie barwy i zgodność z planowanym wykończeniem powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniach o dobór zaprawki kluczowe jest rozpoznanie rodzaju wady oraz przewidywanego sposobu wykończenia elementu. Zaprawka (materiał naprawczy) ma nie tylko zamaskować defekt, ale też zapewnić poprawną obróbkę po naprawie i trwałość efektu.

Na co patrzeć przy doborze zaprawki?

  • Geometria wady: czy jest to wąska rysa/pęknięcie, czy ubytek o określonej głębokości i objętości. Ubytki zwykle wymagają mas wypełniających, które po utwardzeniu dają się zeszlifować do poziomu powierzchni.
  • Charakter podłoża: lite drewno, płyta drewnopochodna, okleina/fornir, powierzchnia już polakierowana lub surowa. Różne podłoża mają inną chłonność i inną przyczepność materiałów naprawczych.
  • Wykończenie po naprawie: jeżeli element ma być bejcowany lub lakierowany, zaprawka nie może powodować plam, odcięć koloru lub odspajania. Dla gotowych, barwionych powierzchni częściej stosuje się rozwiązania retuszowe pozwalające dopasować odcień.
  • Obróbka po naprawie: wiele zaprawek trzeba po utwardzeniu zeszlifować, a niektóre są przeznaczone do retuszu bez agresywnego szlifowania. W praktyce liczy się też czas wiązania i możliwość polerowania.

Dlaczego trzy pozostałe odpowiedzi mogą być błędne?

  • Częstym błędem jest wybór zaprawki "na kolor", mimo że nie nadaje się do danego typu uszkodzenia (np. nie wypełni rysy lub będzie zbyt krucha w ubytku).
  • Inny błąd to użycie materiału, który po nałożeniu nie daje się prawidłowo wyrównać (pozostawia ranty, zapada się albo wykrusza po wyschnięciu).
  • Możliwa jest też niezgodność z planowanym wykończeniem: zaprawka może inaczej chłonąć bejcę lub ograniczać przyczepność lakieru, przez co naprawa "wychodzi" po wykończeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij wadę (ryska, pęknięcie, ubytek, wyszczerbienie), potem dobierz zaprawkę pod kątem funkcji (wypełnienie vs retusz) i dopiero na końcu myśl o barwie i efekcie wizualnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaprawka to materiał używany do lokalnej naprawy powierzchni drewna lub materiałów drewnopochodnych, np. do zamaskowania rys, ubytków czy wyszczerbień. Jej zadaniem jest wypełnić wadę, umożliwić wyrównanie (np. szlif) i uzyskać estetyczny efekt zgodny z wykończeniem.
Rysa jest zwykle płytka i wąska, pęknięcie ma ciągłość w głąb materiału (często "pracuje" przy nacisku), a ubytek to brak materiału o wyraźnej objętości. Najprościej ocenić to dotykiem i pod światło: ubytek daje zagłębienie, rysa częściej jest liniowa.
Najważniejsze są: rodzaj wady (ryska vs ubytek), podłoże (lite drewno, płyta, okleina), planowane wykończenie (lakier, bejca, olej), wymagana twardość i elastyczność oraz sposób obróbki po naprawie (szlifowanie, polerowanie, retusz barwny).
Różne zaprawki inaczej chłoną barwniki i mogą reagować z warstwami wykończeniowymi. Skutek to plamy, odcięcia koloru, słabsza przyczepność lakieru albo widoczne "łaty". Dlatego przed wyborem trzeba uwzględnić, czy naprawa ma być dalej barwiona i lakierowana.
Powierzchnię należy oczyścić z kurzu i tłuszczu, usunąć luźne włókna, a w razie potrzeby delikatnie przeszlifować i odpylić. W ubytkach trzeba też zadbać o stabilne krawędzie. Dobre przygotowanie poprawia przyczepność i ogranicza wykruszanie się naprawy.
Szlifowanie jest potrzebne, gdy zaprawka tworzy nadlewkę lub gdy celem jest idealne wyrównanie do poziomu powierzchni. W praktyce robi się to po związaniu/utwardzeniu materiału, dobierając gradację papieru do wykończenia. Przy retuszu na gotowej powłoce czasem szlifuje się minimalnie lub wcale.
Najczęstsze pomyłki to: kierowanie się wyłącznie kolorem, bez analizy typu wady; wybór materiału zbyt miękkiego lub zbyt kruchego do danego uszkodzenia; nieuwzględnienie późniejszego lakierowania/bejcowania; oraz pomijanie przygotowania podłoża, co skutkuje słabą przyczepnością.
Zwykle nie. Różne wady wymagają różnych właściwości: do rys liczy się możliwość wtarcia i estetyka, do ubytków ważna jest zdolność wypełnienia i szlifowalność, a przy powierzchniach wykończonych istotna jest zgodność z powłoką. "Uniwersalne" rozwiązania często dają gorszy efekt lub mniejszą trwałość.
Kolor dobiera się do dominującego odcienia powierzchni, ale trzeba też uwzględnić usłojenie i to, że po lakierze/oleju barwa może się zmienić. W praktyce wykonuje się próbę w niewidocznym miejscu albo na odpadzie z tego samego materiału i ocenia efekt po wyschnięciu.
Ważne są: wentylacja stanowiska, ochrona dróg oddechowych przed pyłem (szlif), okulary ochronne oraz rękawice, gdy używa się materiałów chemicznych. Należy też unikać źródeł zapłonu przy produktach lotnych i czytać instrukcje producenta dotyczące aplikacji oraz czasu schnięcia.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Dobór zaprawki zależy od rodzaju wady widocznej na rysunku.Inny materiał stosuje się do ubytków i wyszczerbień, a inny do drobnych rys czy pęknięć."

Materiały:

  • Instrukcje technologiczne producentów mas naprawczych (karty techniczne i instrukcje aplikacji)
  • Podręczniki do podstaw technologii drewna i materiałów drewnopochodnych (działy: wady i naprawy powierzchni)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni stolarskiej: ćwiczenia z retuszu i przygotowania powierzchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego