KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 1.
Który rysunek przedstawia wynik pomiaru mikrometrem, wynoszący 23,82 mm?
Ilustracja przedstawia cztery rysunki mikrometrów, które pokazują różne wyniki pomiarów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 23,82 mm odczytuje się jako suma wskazań mikrometru: z tulei 23,5 mm (23 mm i widoczna połówka) oraz z bębna 0,32 mm (32 działki po 0,01 mm). Rysunek poprawny to ten, na którym linia odniesienia przecina bęben przy 32 i na tulei widać 23,5.

Pełne wyjaśnienie:

Aby rozpoznać rysunek odpowiadający wynikowi 23,82 mm, trzeba zastosować standardową procedurę odczytu z mikrometru metrycznego o działce 0,01 mm (typowy mikrometr zewnętrzny).

1) Odczyt z tulei (skala główna)
Na tulei odczytuje się pełne milimetry oraz – jeżeli jest widoczna – dodatkową kreskę 0,5 mm. Dla 23,82 mm część "milimetrowa" musi dać 23,5 mm (czyli 23 mm oraz widoczna połówka milimetra).

2) Odczyt z bębna (skala obrotowa)
Na bębnie każda działka odpowiada zwykle 0,01 mm. Wartość setnych milimetra wyznacza numer działki, na której znajduje się przecięcie z linią odniesienia na tulei. Dla 23,82 mm potrzebujemy 0,32 mm, czyli 32 działki na bębnie.

3) Zsumowanie
23,5 mm (tuleja) + 0,32 mm (bęben) = 23,82 mm. Poprawny rysunek to ten, na którym jednocześnie spełnione są oba warunki: na tulei widać 23,5 mm, a linia odniesienia wskazuje 32 na bębnie.

Dlaczego pozostałe rysunki bywają mylone?

  • Rysunek z 23,0 mm na tulei i 0,82 mm na bębnie jest nierealny dla typowego mikrometru 0,01 mm (bęben nie "daje" 0,82 w taki sposób) – to zwykle efekt pomylenia miejsc odczytu.
  • Rysunek z 23,5 mm na tulei, ale bęben pokazuje 0,28 lub 0,38 to typowy błąd o kilka działek: uczeń patrzy na niewłaściwą kreskę albo przesuwa wzrok na sąsiednią wartość.
  • Rysunek z 24,0 mm na tulei i 0,32 mm na bębnie daje 24,32 mm – to częsty skutek nieuwzględnienia, że widoczność kreski 0,5 mm zmienia część "bazową".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw odczytaj tuleję (mm i 0,5), dopiero potem bęben (setne). Na końcu zsumuj i sprawdź, czy wynik mieści się w zakresie mikrometru (np. 0–25 mm).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt wykonuje się jako sumę dwóch wskazań: z tulei (pełne mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz z bębna (zwykle setne mm, np. 0,01 mm na działkę). Najpierw ustal wartość z tulei, potem dopasuj działkę bębna do linii odniesienia i dodaj.
To informacja, że oprócz pełnych milimetrów widoczna jest także połówka milimetra. Jej pominięcie daje błąd dokładnie 0,50 mm. Na rysunkach egzaminacyjnych warto zawsze sprawdzić, czy ta kreska jest widoczna przed odczytem z bębna.
Mikrometr ma dwie skale, bo łączy odczyt "zgrubny" (mm i 0,5 mm na tulei) z odczytem "dokładnym" (części mm na bębnie). Dopiero suma daje pełny wynik. Pomijanie jednej skali prowadzi do błędów rzędu dziesiątych lub setnych milimetra.
Szukaj rysunku, na którym na tulei widać 23,5 mm (23 mm plus kreska połówkowa), a linia odniesienia na tulei wskazuje na bębnie 32 działkę (0,32 mm). Zsumowanie 23,5 + 0,32 daje 23,82 mm.
Najczęstsze to: pominięcie 0,5 mm na tulei, odczyt z niewłaściwej kreski na bębnie, mylenie kolejności (bęben przed tuleją) oraz nieuwzględnienie, że wynik jest sumą składowych. Pomaga stała rutyna: tuleja → bęben → dodawanie → kontrola sensowności.
Nie zawsze. W praktyce spotyka się mikrometry o różnych rozdzielczościach (np. z noniuszem lub cyfrowe). W zadaniach rysunkowych najczęściej przyjmuje się typowy mikrometr metryczny, gdzie bęben daje 0,01 mm na działkę. Gdy typ jest inny, powinna to wskazywać treść lub rysunek.
Mikrometr stosuje się, gdy potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność pomiaru (np. średnice wałków, czopy łożyskowe, kontrola pasowań). Suwmiarka jest bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej dokładna. W montażu maszyn mikrometr bywa kluczowy przy odbiorze detali o małych tolerancjach.
Sprawdź oznaczenie zakresu (np. 0–25 mm, 25–50 mm). Wynik musi należeć do tego przedziału. Na egzaminie warto też ocenić "zdrowym rozsądkiem" położenie skali: jeśli na tulei jest ok. 23 mm, to mikrometr 0–25 mm jest logiczny, a 25–50 mm już nie.
Grzechotka pomaga uzyskać stałą siłę docisku, co zmniejsza wpływ operatora na wynik. Zbyt mocne dokręcanie może zaniżyć wskazanie (ugięcie, odkształcenie), a zbyt słabe – zawyżyć. W zadaniach rysunkowych zakłada się prawidłowe użycie, ale warto znać tę zasadę praktycznie.
Ćwicz na wielu przykładach rysunkowych: osobno rozpoznawaj odczyt z tulei (mm i 0,5) oraz z bębna (setne). Stosuj stałą procedurę i zapisuj wynik w formacie z przecinkiem dziesiętnym. Dobrze działa też samokontrola: czy po dodaniu składowych wynik ma sens i pasuje do zakresu przyrządu.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik 23,82 mm odczytuje się jako suma wskazań mikrometru: z tulei 23,5 mm (23 mm i widoczna połówka) oraz z bębna 0,32 mm (32 działki po 0,01 mm)."

Materiały:

  • Instrukcje producentów mikrometrów (opis podziałki i przykłady odczytu)
  • Podstawy metrologii warsztatowej w podręcznikach do pomiarów długości
  • Zestawy zadań/arkusze ćwiczeń z odczytu mikrometru na rysunkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego