KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Który sposób łączenia tekstu z grafiką przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia zrzut ekranu z programu do składu tekstu (DTP).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Włamany." jest poprawna, ponieważ grafika znajduje się wewnątrz marginesów, a tekst opływa ją z prawej strony oraz od dołu. Taki układ oznacza umieszczenie ilustracji w bloku tekstu. "Na spad." dotyczy elementu wychodzącego poza obszar netto do krawędzi cięcia, a "Całokolumnowy." oznacza grafikę na całą szerokość łamu.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie "włamanym" ilustracja jest osadzona wewnątrz kolumny lub łamu tekstowego, a akapit opływa ją z jednej albo z kilku stron. W opisanej sytuacji fotografia pozostaje w granicach marginesów strony, jest ustawiona przy górnym i lewym marginesie, a tekst biegnie obok niej z prawej strony oraz poniżej. To są typowe cechy grafiki włamanej, czyli wprowadzonej w blok tekstu bez zajmowania całej szerokości kolumny.

Odpowiedź "Na spad." nie jest właściwa, ponieważ spad oznacza wyciągnięcie elementu poza format netto strony, tak aby po przycięciu druk dochodził do samej krawędzi. Taki obiekt musi wykraczać poza linię cięcia lub obszar netto. Jeżeli grafika kończy się na marginesach i nie wychodzi poza nie, nie można mówić o spadzie.

Odpowiedź "Obłamany." bywa spotykana w praktyce jako określenie potoczne, ale w ścisłej terminologii odnosi się raczej do tekstu, który obłamuje obiekt. W pytaniu rozpoznawany jest sposób umieszczenia grafiki, dlatego poprawnym określeniem jest "Włamany." Odpowiedź "Całokolumnowy." także nie pasuje, bo taki układ oznacza ilustrację na pełną szerokość łamu. Wtedy tekst występuje nad grafiką i pod nią, a nie obok niej.

Na egzaminie warto stosować prostą regułę rozpoznawania: grafika wewnątrz marginesów, z tekstem obok, to układ włamany; grafika wyprowadzona do krawędzi cięcia to układ na spad; grafika na całą szerokość kolumny to układ całokolumnowy. W programach DTP taki efekt uzyskuje się przez ustawienia opływania tekstu wokół ramki graficznej. Rozróżnianie tych pojęć ma znaczenie praktyczne, bo wpływa na czytelność składu, estetykę publikacji oraz poprawne przygotowanie materiału do druku lub publikacji cyfrowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ włamany to sposób umieszczenia grafiki wewnątrz bloku tekstu tak, aby akapit opływał ją z jednej lub kilku stron. Obiekt nie zajmuje całej szerokości kolumny i pozostaje w granicach marginesów. To częsty zabieg stosowany w składzie czasopism, broszur i publikacji cyfrowych.
Grafika włamana znajduje się w obrębie kolumny lub łamu i jest oblewana przez tekst. Grafika na spad jest wyciągnięta poza format netto do krawędzi cięcia, aby po przycięciu zadruk dochodził do brzegu strony. Jeśli widzisz tekst obok obrazu, zwykle chodzi o układ włamany, a nie o spad.
Układ na spad rozpoznaje się po tym, że obraz wychodzi poza obszar netto strony i dochodzi do linii cięcia. Gdy fotografia mieści się w marginesach, a tekst opływa ją z boku i od dołu, nie ma cech spadu. W takiej sytuacji analizujesz relację tekst–grafika, a nie sam fakt obecności zdjęcia przy krawędzi.
Układ całokolumnowy stosuje się wtedy, gdy ilustracja ma zająć całą szerokość łamu lub kolumny. Tekst znajduje się wtedy nad grafiką i pod nią, ale nie obok niej. Rozwiązanie to dobrze działa przy zdjęciach szerokich, wykresach, infografikach i materiałach, które mają tworzyć mocny akcent wizualny.
W praktyce szkolnej i potocznej te słowa bywają mylone lub używane zamiennie, ale warto znać rozróżnienie terminologiczne. Grafika jest zwykle określana jako włamana w tekst, natomiast tekst może obłamywać obiekt. Na egzaminie najlepiej kierować się ścisłym znaczeniem pojęć i analizą układu strony.
Najpierw sprawdź, czy tekst występuje obok obrazu, czy tylko nad nim i pod nim. Następnie oceń, czy grafika mieści się w marginesach, czy wychodzi do krawędzi cięcia. Dopiero potem porównaj układ z nazwami odpowiedzi. Taka kolejność ogranicza zgadywanie i pomaga odróżnić włamanie, obłamywanie oraz spad.
Najczęstszy błąd to utożsamianie każdego zdjęcia przy brzegu strony ze spadem. Uczniowie często pomijają marginesy i patrzą tylko na położenie obrazu. Druga pomyłka to mieszanie pojęć "włamany" i "obłamany". Trzeci problem wynika z nieuwagi: niektórzy nie sprawdzają, czy tekst jest obok grafiki, czy wyłącznie nad nią i pod nią.
Najczęściej wstawia się obraz do ramki, umieszcza go wewnątrz kolumny i włącza opływanie tekstu wokół obiektu. Potem dobiera się odległości między tekstem a grafiką oraz kontroluje wyrównanie do marginesów. Ważne jest też sprawdzenie, czy ilustracja nie zajmuje pełnej szerokości łamu, jeśli celem ma być układ włamany.
Spad to dodatkowy obszar projektu wyprowadzony poza format netto strony. Jego zadaniem jest zapewnienie, że po przycięciu zadruk dochodzi dokładnie do krawędzi arkusza bez białych pasków. W praktyce elementy tła lub zdjęcia, które mają kończyć się na brzegu, muszą zostać rozszerzone właśnie na spad.
Warto ćwiczyć na makietach stron i zrzutach z programów DTP, a nie tylko uczyć się definicji. Porównuj układy: włamany, całokolumnowy i na spad, zapisując ich cechy rozpoznawcze. Dobrą metodą jest też samodzielne ustawianie opływania tekstu w prostym projekcie oraz analizowanie, jak marginesy wpływają na klasyfikację układu.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Odpowiedź "Włamany." jest poprawna, ponieważ grafika znajduje się wewnątrz marginesów, a tekst opływa ją z prawej strony oraz od dołu."

Źródła:

  • Kontekst zadania: "PODSTAWA MERYTORYCZNA / TŁO TEORETYCZNE / SZCZEGÓŁY MERYTORYCZNE", dane wejściowe dostarczone przez użytkownika, odczyt 03.04.2026

Materiały:

  • podręczniki do DTP i typografii omawiające łamanie tekstu
  • materiały edukacyjne o składzie publikacji cyfrowych na ZPE
  • ćwiczenia z rozpoznawania układów tekstu i grafiki na makietach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego