Odwar (decoctum) to wodny przetwór roślinny otrzymywany przez ogrzewanie surowca z wodą przez określony czas w podwyższonej temperaturze. W praktyce wybiera się go szczególnie wtedy, gdy surowiec jest twardszy i trudniej oddaje substancje czynne do rozpuszczalnika (np. elementy zdrewniałe lub o bardziej zwartej budowie). Podwyższona temperatura oraz odpowiednio długi czas zwiększają szybkość i skuteczność ekstrakcji.
Odpowiedź "Ogrzewanie odpowiedniej ilości surowca z wodą przez 30 min. w temperaturze 90 °C" odpowiada idei odwaru: jest tu jednocześnie wysoka temperatura i dłuższe ogrzewanie. To odróżnia odwar od metod łagodniejszych, które są przeznaczone dla innych typów surowców lub innych celów technologicznych.
- "Ogrzewanie surowca z wodą przez 20 min. w temperaturze 70 °C" jest zbyt łagodne i krótsze; taki opis bardziej przypomina kompromis między naparem a odwarem, ale nie oddaje typowej zasady sporządzania odwaru.
- "Zalanie wodą o temperaturze pokojowej i pozostawienie na 30 minut" opisuje macerację (ekstrakcję na zimno), gdzie brak ogrzewania jest elementem kluczowym. To metoda wybierana, gdy nie chcemy podnosić temperatury (np. z powodu wrażliwości składników).
- "Ogrzewanie przez 30 min. na łaźni wodnej o temperaturze 45 °C" również jest zbyt niskotemperaturowe; łaźnia wodna bywa używana do delikatnego ogrzewania, ale 45°C nie spełnia kryterium wysokiej temperatury charakterystycznej dla odwaru.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi widzisz wysoką temperaturę i dłuższy czas ogrzewania, zwykle będzie to odwar; jeśli jest tylko krótkie zalanie gorącą wodą bez długiego gotowania/ogrzewania — częściej napar; a gdy brak ogrzewania — maceracja.
