KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 29.
Który środek ewidencyjno-informacyjny służy do typowania dokumentacji niearchiwalnej do brakowania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Środek ewidencyjno-informacyjny służy do wyszukiwania i identyfikowania jednostek aktowych w zasobie. W tym ujęciu typowanie dokumentacji niearchiwalnej do brakowania opiera się na ewidencji przekazań, dlatego właściwą rolę pełni spis zdawczo-odbiorczy akt. Inwentarz oraz protokoły dotyczą innych celów (opis zasobu, kontrola lub ocena).

Pełne wyjaśnienie:

W archiwum zakładowym proces brakowania dokumentacji niearchiwalnej powinien być poprzedzony typowaniem, czyli wskazaniem konkretnych jednostek (teczek, tomów, nośników) przewidzianych do wycofania z zasobu. Aby typowanie było rzetelne, musi opierać się na narzędziu, które pozwala ustalić, co i kiedy zostało przekazane do archiwum, pod jaką sygnaturą i w jakiej liczbie jednostek.

Taką funkcję spełnia odpowiedź "Spis zdawczo-odbiorczy akt." Jest to typowy środek ewidencyjno-informacyjny wykorzystywany do identyfikacji przekazanej dokumentacji (w tym niearchiwalnej). Dzięki spisom można wytypować jednostki odpowiadające określonym kategoriom/okresom przechowywania oraz sprawdzić ich kompletność w ewidencji.

  • Odpowiedź "Inwentarz archiwalny." jest nieadekwatna, bo inwentarz służy przede wszystkim do opracowania i opisu zasobu archiwalnego oraz ułatwia jego udostępnianie; nie jest typowym narzędziem do selekcji dokumentacji niearchiwalnej do brakowania w rozumieniu ewidencji przekazań.
  • Odpowiedź "Protokół kontrolny archiwum państwowego." dotyczy czynności kontrolnych wykonywanych przez organ zewnętrzny; nie jest środkiem ewidencyjno-informacyjnym do typowania jednostek w bieżącej pracy archiwum zakładowego.
  • Odpowiedź "Protokół oceny dokumentacji niearchiwalnej." odnosi się do oceny i dokumentowania decyzji w procedurze, ale pytanie wymaga wskazania środka ewidencyjno-informacyjnego, a nie dokumentu opisującego wynik oceny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada sformułowanie "środek ewidencyjno-informacyjny", szukaj narzędzi typu spis, wykaz, rejestr, a nie protokołów kontroli czy opisowych opracowań zasobu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to formalny proces wycofania dokumentacji niearchiwalnej (o czasowym okresie przechowywania) po upływie wymaganego czasu. W praktyce obejmuje typowanie jednostek, przygotowanie dokumentacji towarzyszącej i wykonanie czynności likwidacyjnych zgodnie z procedurą obowiązującą w danej jednostce.
Wskazówką są słowa: ewidencyjno-informacyjny, czyli narzędzie do identyfikowania i wyszukiwania jednostek aktowych. Najczęściej będą to spisy, rejestry i wykazy, które odzwierciedlają przekazania i układ zasobu, a nie protokoły kontroli lub dokumenty opisujące ocenę.
Spis zdawczo-odbiorczy pokazuje, jakie jednostki zostały przekazane do archiwum i pod jakimi danymi ewidencyjnymi występują. To ułatwia odnalezienie konkretnych teczek i przygotowanie listy pozycji, które spełniają warunki do brakowania (np. po upływie okresu przechowywania).
Spis zdawczo-odbiorczy jest przede wszystkim ewidencją przekazania akt do archiwum (co, kiedy i w jakiej liczbie). Inwentarz archiwalny służy do opracowania i opisu zasobu oraz ułatwia wyszukiwanie materiałów w procesie udostępniania i porządkowania.
Nie. Protokół oceny jest dokumentem opisującym wynik oceny lub decyzję w procedurze, natomiast środki ewidencyjne służą do identyfikacji i lokalizacji jednostek w zasobie. W zadaniach egzaminacyjnych warto rozdzielać funkcję "ewidencji" od funkcji "udokumentowania decyzji".
Typowanie wykonuje się wtedy, gdy z ewidencji i dat skrajnych wynika, że część dokumentacji niearchiwalnej mogła już osiągnąć koniec okresu przechowywania. W praktyce bywa to element przeglądu zasobu (np. okresowego), poprzedzający przygotowanie dokumentów wymaganych w procedurze brakowania.
Najczęstsze błędy to: wybór odpowiedzi na podstawie słowa "brakowanie" (np. wskazanie protokołu), a nie na podstawie słów "środek ewidencyjno-informacyjny"; mylenie dokumentów kontrolnych z ewidencyjnymi; oraz automatyczne wskazywanie "inwentarza" jako uniwersalnego narzędzia, niezależnie od kontekstu.
Nie jest to narzędzie do typowania w codziennej ewidencji archiwum zakładowego. Protokół kontrolny wiąże się z kontrolą zewnętrzną i ma charakter sprawozdawczy/ocenny. Typowanie do brakowania opiera się na narzędziach ewidencyjnych danej jednostki, a nie na dokumentach pokontrolnych.
Dla porządku myśl o etapach: identyfikacja w ewidencji (spisy/rejestry), następnie ocena i udokumentowanie (protokoły, wnioski), a na końcu wykonanie czynności brakowania. Takie rozdzielenie funkcji pomaga dobrać właściwy typ dokumentu do pytania.
Najlepiej uczyć się przez porównanie: wypisz główne środki ewidencyjne (spisy, rejestry, wykazy) i dopisz, do czego służą. Osobno wypisz dokumenty proceduralne (protokoły, wnioski, decyzje) oraz kontrolne. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie funkcji, nie tylko nazwy.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Środek ewidencyjno-informacyjny służy do wyszukiwania i identyfikowania jednostek aktowych w zasobie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące środków ewidencyjno-informacyjnych i brakowania
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (do porównania nazewnictwa dokumentów)
  • Przykładowe wzory: spis zdawczo-odbiorczy, inwentarz, protokół oceny/brakowania (z zajęć lub praktyk)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego