Białko pełnowartościowe (czasem nazywane "kompletnym") to białko, które zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne (niezbędne), których organizm człowieka nie potrafi sam wytworzyć, w ilościach pokrywających potrzeby. W praktyce dydaktycznej za typowe źródła białka pełnowartościowego uznaje się głównie produkty pochodzenia zwierzęcego.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: Jajo kurze
Jaja (w szczególności białko jaja) są powszechnie wskazywane jako produkt o bardzo wysokiej jakości białka i korzystnym profilu aminokwasów. Dlatego po spożyciu jaja organizm otrzymuje komplet aminokwasów egzogennych w jednym produkcie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne
- Kuskus – jest produktem zbożowym. Zboża dostarczają białka, ale w ujęciu klasycznym ich profil aminokwasów bywa ograniczony (np. w części aminokwasów), więc nie traktuje się ich jako samodzielnego źródła białka pełnowartościowego.
- Ciecierzyca – roślina strączkowa ma sporo białka, jednak typowo nie jest opisywana jako "pełnowartościowa" w pojedynczym produkcie; w praktyce żywieniowej jej białko uzupełnia się łącząc strączki ze zbożami w ramach posiłku lub doby.
- Kasza gryczana – mimo że bywa wskazywana jako wartościowa, nadal w szkolnym ujęciu żywieniowym nie jest standardowym przykładem pojedynczego produktu zapewniającego pełnowartościowe białko na poziomie porównywalnym z jajem.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy białka pełnowartościowego i w odpowiedziach pojawia się produkt zwierzęcy (np. jajo), a pozostałe są zbożami/strączkami, najczęściej chodzi o wybór produktu zwierzęcego. W praktyce kucharskiej pamiętaj też o zasadzie uzupełniania aminokwasów przez łączenie grup produktów (np. zboża + strączki).
