Czujnik ultradźwiękowy to czujnik zbliżeniowy/odległościowy, który działa na zasadzie wysyłania impulsu fali akustycznej o częstotliwości powyżej progu słyszalności człowieka oraz odbioru echa odbitego od obiektu. Na schematach i rysunkach technicznych symbol takiego czujnika zwykle sugeruje właśnie zjawisko propagacji fali (np. poprzez graficzne "linie falowe" lub oznaczenie przetwornika ultradźwiękowego).
Dlaczego to jest istotne w mechatronice (ELM.3)? W trakcie montażu, uruchamiania i konserwacji układów trzeba szybko rozpoznawać elementy po dokumentacji: błędna identyfikacja czujnika może prowadzić do złego doboru wejścia sterownika, niewłaściwego zasilania lub złej interpretacji sygnału w programie/diagnostyce.
Typowe pomyłki wynikają z podobieństwa symboli czujników zbliżeniowych:
- Indukcyjny bywa kojarzony z metalem i polem elektromagnetycznym; nie opisuje fali dźwiękowej.
- Pojemnościowy odnosi się do pola elektrycznego i zmian pojemności; również nie wskazuje na fale akustyczne.
- Optyczny/fotoelektryczny wiąże się ze światłem (wiązka, nadajnik/odbiornik optyczny); to inny mechanizm detekcji niż ultradźwięki.
Przy rozpoznawaniu symbolu warto patrzeć na to, czy oznaczenie sugeruje falę rozchodzącą się w powietrzu i pomiar na podstawie echa. Taka analiza funkcji jest pewniejsza niż wybór na podstawie samego kształtu.
