KWALIFIKACJA ROL8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 22.
Który symbol przedstawia czujnik indukcyjny?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które mogą być używane w kontekście egzaminu zawodowego dla kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik indukcyjny rozpoznaje się po tym, że w jego symbolu graficznym występuje znak cewki (indukcyjności), bo zasada działania opiera się na polu elektromagnetycznym. Na ilustracji taki znak ma Symbol 1. Pozostałe symbole zawierają odpowiednio kondensator, piezoelement lub element optyczny.

Pełne wyjaśnienie:

Czujniki zbliżeniowe wykrywają obecność obiektu bezkontaktowo, a ich symbole na schematach są standaryzowane (m.in. wg IEC/PN-EN 60617). W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest rozpoznanie znaku wewnątrz obudowy symbolu, bo elementy wspólne (prostokąt/kwadrat obudowy, wyprowadzenia, romb oznaczający czujnik zbliżeniowy czy symbol styku) mogą wyglądać podobnie dla różnych typów czujników.

Dlaczego poprawny jest Symbol 1?
Symbol 1 zawiera graficzne oznaczenie cewki (indukcyjności) w lewym dolnym rogu. To jednoznacznie wskazuje na czujnik indukcyjny, który wykrywa głównie obiekty metalowe dzięki zmianie pola elektromagnetycznego generowanego przez cewkę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Symbol 2 – ma znak kondensatora (dwie równoległe kreski), co odpowiada czujnikowi pojemnościowemu, działającemu na zasadzie zmiany pojemności elektrycznej.
  • Symbol 3 – zawiera znak elementu piezoelektrycznego (prostokąt między dwiema "płytkami"), typowy dla czujników ultradźwiękowych/piezo, gdzie przetwornik generuje i odbiera fale akustyczne.
  • Symbol 4 – ma oznaczenie elementu optycznego (dioda ze strzałkami), charakterystyczne dla czujników optycznych wykorzystujących światło.

Wskazówka do nauki: zapamiętaj prostą regułę "cewka = indukcyjny, kondensator = pojemnościowy". Na egzaminie najpierw szukaj w symbolu tego małego znaku identyfikującego typ, a dopiero potem analizuj resztę rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujnik indukcyjny to czujnik zbliżeniowy, który wykrywa obiekty głównie metalowe bez kontaktu. Działa dzięki polu elektromagnetycznemu wytwarzanemu przez cewkę; zbliżenie metalu zmienia warunki indukcji, co jest zamieniane na sygnał wyjściowy.
Najpewniejsza wskazówka to obecność znaku cewki (indukcyjności) wewnątrz symbolu czujnika. W praktyce jest to mała spirala/cewka umieszczona w rogu obudowy symbolu. To odróżnia go od czujnika pojemnościowego (kondensator) i optycznego (dioda ze strzałkami).
Te znaki wskazują zasadę działania czujnika. Cewka oznacza wykorzystanie zjawisk elektromagnetycznych (indukcja), a kondensator – zmianę pojemności elektrycznej (pojemnościowy). Dzięki temu na schemacie szybko identyfikujesz typ czujnika bez czytania opisów.
Indukcyjny jest przeznaczony głównie do metali i opiera się na polu elektromagnetycznym (symbol z cewką). Pojemnościowy może wykrywać także niemetale (np. tworzywa, poziom materiałów sypkich) i działa przez zmianę pojemności (symbol z kondensatorem).
Tak. Czujnik optyczny w symbolu ma element związany ze światłem (np. dioda i strzałki), bo wykrywanie odbywa się wiązką światła i jej odbiciem/przerwaniem. Indukcyjny ma znak cewki, bo bazuje na indukcji elektromagnetycznej.
Romb w obrębie symbolu jest typowym wyróżnikiem, że mamy do czynienia z czujnikiem zbliżeniowym w ujęciu schematowym. Nie rozstrzyga jednak o typie (indukcyjny/pojemnościowy/optyczny). O typie decyduje dopiero mały znak identyfikujący (np. cewka lub kondensator).
Standaryzacja zapewnia, że schematy są czytelne i jednoznaczne niezależnie od producenta maszyny czy kraju. Dzięki temu serwisant lub technik może szybciej diagnozować układ, dobierać zamienniki i unikać pomyłek przy podłączaniu czujników w instalacjach mechatronicznych.
Najczęstszy błąd to patrzenie na elementy wspólne (obudowa, wyprowadzenia, styk) i pomijanie znaku typu w środku. Drugi błąd to mylenie cewki z innymi elementami. Pomaga zasada: cewka = indukcyjny, kondensator = pojemnościowy.
Stosuje się je, gdy trzeba wykrywać położenie lub obecność metalowego elementu, np. zliczanie obrotów/impulsów, kontrola położenia części ruchomych, wykrywanie krańcówek bez mechanicznego styku. Są popularne, bo są trwałe i odporne na zabrudzenia w porównaniu z rozwiązaniami stykowymi.
Warto zrobić fiszki "symbol → typ czujnika → zasada działania" i trenować na schematach. Zacznij od czterech podstaw: cewka (indukcyjny), kondensator (pojemnościowy), dioda ze strzałkami (optyczny), piezoelement (ultradźwiękowy). Potem ćwicz szybkie rozpoznawanie.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czujnik indukcyjny rozpoznaje się po tym, że w jego symbolu graficznym występuje znak cewki (indukcyjności), bo zasada działania opiera się na polu elektromagnetycznym.

Źródła:

  • IEC 60617 – Graphical symbols for diagrams (baza online): https://std.iec.ch/iec60617 - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Tablice/słowniki symboli elektrycznych i automatyki (wg IEC 60617 / PN-EN 60617)
  • Podręczniki z podstaw automatyki i czujników w mechatronice
  • Ćwiczenia z czytania schematów elektrycznych maszyn i instalacji sterowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego