KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 5.
Który system wielodostępu został zastosowany w sieci PON przy transmisji danych od abonenta?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sieciach PON transmisja od abonenta (upstream) odbywa się w medium współdzielonym, więc aby uniknąć kolizji, OLT przydziela terminalom ONT/ONU szczeliny czasowe.
Dlatego stosuje się TDMA.
Pozostałe metody (FDMA, CDMA, WDMA) nie są typowym mechanizmem wielodostępu w upstream PON.

Pełne wyjaśnienie:

W sieci PON (Passive Optical Network) wiele terminali abonenckich (ONT/ONU) współdzieli ten sam tor optyczny w części pasywnej (ODN). To szczególnie istotne w kierunku od abonenta do centrali (upstream), bo sygnały od różnych abonentów mogłyby dotrzeć do OLT jednocześnie i wzajemnie się zakłócać.

Aby temu zapobiec, w typowej realizacji PON stosuje się TDMA (Time Division Multiple Access):

  • OLT steruje dostępem do medium,
  • przydziela poszczególnym ONT/ONU szczeliny czasowe na nadawanie,
  • w efekcie w danej chwili nadaje tylko ten abonent, który ma przydzielony czas, co minimalizuje ryzyko kolizji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • FDMA – zakłada rozdział pasma na kanały częstotliwościowe. W PON upstream standardowo rozwiązuje się współdzielenie poprzez przydział czasu nadawania, a nie przez stałe "kanały częstotliwościowe" dla każdego abonenta.
  • CDMA – wymaga rozdzielania użytkowników kodami rozpraszającymi. To podejście jest charakterystyczne np. dla niektórych systemów radiowych; w PON nie jest typowym mechanizmem wielodostępu w torze zwrotnym.
  • WDMA – oznacza rozdział użytkowników długościami fali (WDM). W praktyce WDM bywa używane do rozdziału kierunków transmisji (upstream/downstream) lub w odmianach rozwiązań WDM-PON, ale pytanie dotyczy systemu wielodostępu "od abonenta", gdzie klasycznie stosuje się przydział czasowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się PON i kierunek "od abonenta", pomyśl o problemie kolizji w medium współdzielonym. Najprostszą i najczęściej testowaną odpowiedzią jest wtedy mechanizm przydziału czasu, czyli TDMA.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TDMA to wielodostęp z podziałem czasu. W PON oznacza to, że terminale abonenckie ONT/ONU nie nadają jednocześnie, tylko w przydzielonych przez OLT szczelinach czasowych. Dzięki temu sygnały w torze upstream nie nakładają się i nie powodują kolizji.
W upstream wiele ONT/ONU korzysta z tego samego włókna i elementów pasywnych. Gdyby kilku abonentów nadało w tym samym czasie, sygnały dotarłyby do OLT jednocześnie i mogłyby się zakłócić. Mechanizm przydziału czasu (TDMA) porządkuje nadawanie i ogranicza kolizje.
OLT działa jak "koordynator" ruchu zwrotnego: wyznacza okna nadawcze dla poszczególnych ONT/ONU i synchronizuje ich pracę. W praktyce OLT zarządza harmonogramem transmisji upstream, aby każdy abonent miał przydzielony czas nadawania i aby nie dochodziło do nakładania się ramek.
Downstream w klasycznym PON jest nadawany z OLT do wielu ONT/ONU jako strumień wspólny (broadcast w warstwie optycznej), a poszczególne terminale wybierają "swoje" dane. Problem kolizji jest typowo krytyczny w upstream, dlatego tam najbardziej kojarzy się mechanizmy TDMA.
FDMA polega na przydziale różnych pasm częstotliwości różnym użytkownikom. W PON częściej stosuje się rozdział kierunków (upstream/downstream) oraz współdzielenie upstream w czasie, zamiast stałego wydzielania osobnych kanałów częstotliwościowych dla każdego abonenta.
CDMA to dostęp wielokrotny przez kody, znany głównie z systemów radiowych. W typowych wdrożeniach PON (np. GPON/EPON) upstream realizuje się przez przydział szczelin czasowych, a nie przez rozdział użytkowników kodami. Na egzaminie CDMA bywa dystraktorem "z innych technologii".
WDM to zwielokrotnienie długości fali. W PON długości fali często wykorzystuje się do separacji kierunków transmisji (osobne dla downstream i upstream) lub w rozwiązaniach WDM-PON. To jednak co innego niż klasyczny mechanizm wielodostępu upstream, który najczęściej realizuje TDMA.
Najczęstszy błąd to pomylenie WDM (długości fali) z metodą wielodostępu od wielu abonentów w upstream. Drugi błąd to przenoszenie skojarzeń z sieci komórkowych (CDMA) na PON. Warto zawsze zapytać siebie: jak PON unika kolizji, gdy wielu abonentów nadaje do jednego OLT?
Szukaj sformułowań "od abonenta", "od ONT/ONU do OLT", "kierunek zwrotny" lub "upstream". To sugeruje scenariusz wielu nadajników do jednego odbiornika, czyli ryzyko kolizji. W takim ujęciu kluczowe staje się sterowanie czasem nadawania, a więc TDMA.
Pomaga skojarzenie: T jak czas (szczeliny), F jak częstotliwość, C jak kod, W jak fala (długość fali). Następnie dopasuj do problemu w PON upstream: wielu abonentów współdzieli medium, więc najprościej rozdzielić ich w czasie (TDMA).
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • ITU-T Recommendation G.984.3 (Gigabit-capable passive optical networks (GPON): Transmission convergence layer specification), sekcje dot. upstream burst mode i TDMA, wyd. ITU-T
  • IEEE Std 802.3 (Ethernet), Clause 65 (EPON MPCP) – mechanizm sterowania dostępem w upstream oparty o przydział okien czasowych (time slots), wyd. IEEE
  • G. Keiser, "Optical Fiber Communications", rozdziały dot. PON/TDMA-PON i zasad współdzielenia medium w sieciach dostępowych, McGraw-Hill (konkretne wydanie zależne od publikacji)

Materiały:

  • Dokumentacja/whitepaper producentów OLT/ONT opisująca mechanizm przydziału szczelin w upstream
  • Materiały szkoleniowe z technologii GPON/EPON dla techników telekomunikacji
  • Podstawy teorii systemów wielodostępu w transmisji cyfrowej (TDMA/FDMA/CDMA/WDM)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego