KWALIFIKACJA ROL3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
Który typ aparatu gębowego występuje u pszczół?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pszczoły mają aparat gryząco-ssący, bo łączą funkcje ssania płynnego pokarmu (np. nektaru) z możliwością gryzienia i manipulowania materiałem żuwaczkami. Typ "kłująco-ssący" dotyczy m.in. komarów, a "ssący" lub "gryzący" nie oddaje pełnej, mieszanej budowy u pszczół.

Pełne wyjaśnienie:

Aparaty gębowe owadów są przystosowaniem do sposobu pobierania pokarmu. U pszczół występuje aparat gryząco-ssący, czyli taki, który łączy cechy gryzienia oraz ssania.

W praktyce oznacza to, że pszczoła:

  • ssie pokarm płynny (zwłaszcza nektar), wykorzystując elementy przystosowane do pobierania cieczy,
  • gryzie i chwyta dzięki żuwaczkom, co jest ważne nie tylko przy pobieraniu niektórych pokarmów, ale też przy pracach w ulu (np. manipulowanie woskiem, czyszczenie, formowanie, przenoszenie materiału).

Dlatego odpowiedź "Gryząco-ssący" najlepiej opisuje funkcjonalnie i morfologicznie przystosowania pszczół.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Gryzący" sugeruje aparat służący głównie do odgryzania i rozdrabniania pokarmu stałego. U pszczół byłoby to niepełne, bo istotną częścią ich odżywiania jest pobieranie cieczy (nektar, miód), czyli komponent ssący jest kluczowy.
  • "Kłująco-ssący" jest typowy dla owadów, które przebijają tkanki i wysysają płyny (np. krew lub soki). Pszczoła ma żądło, ale żądło nie jest elementem aparatu gębowego, więc nie determinuje typu aparatu gębowego.
  • "Ssący" pomija obecność i rolę żuwaczek oraz części gryzącej. U pszczół te elementy są funkcjonalnie ważne, więc sama kategoria ssąca jest zbyt ogólna i nieprecyzyjna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się pszczoły i nektar, łatwo wybrać "ssący", ale warto pamiętać o żuwaczkach i pracach w ulu — to one podpowiadają człon "gryząco-".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To typ aparatu gębowego, który łączy dwie funkcje: ssanie pokarmu płynnego (np. nektaru) oraz gryzienie/chwytanie żuwaczkami. U pszczół jest to przystosowanie zarówno do odżywiania, jak i do prac wykonywanych w ulu.
Aparat kłująco-ssący służy do przebijania tkanek i wysysania płynów. U pszczoły funkcja obronna (żądło) jest oddzielna od aparatu gębowego, a pobieranie pokarmu opiera się na ssaniu nektaru oraz pracy żuwaczek, więc klasyfikacja "kłująco-ssący" nie pasuje.
Pszczoła pobiera nektar jako ciecz, wykorzystując elementy aparatu gębowego przystosowane do ssania. To pozwala efektywnie zbierać pokarm płynny z różnych typów kwiatów i przenosić go do wola miodowego.
Żuwaczki są ważne nie tylko przy pobieraniu niektórych składników pokarmu, ale też w pracy w ulu: chwytaniu, przenoszeniu i formowaniu materiału (np. wosku), czyszczeniu oraz manipulowaniu elementami gniazda. To uzasadnia człon "gryząco-" w nazwie aparatu.
Zwykle nie, bo jest zbyt ogólna i nie oddaje pełnej budowy. Pszczoła nie jest wyłącznie "ssąca" — ma również dobrze rozwinięte elementy gryzące (żuwaczki). W testach jednokrotnego wyboru wymaga się najbardziej trafnej, kompletnej klasyfikacji.
Ten typ aparatu gębowego mają owady, które przebijają powierzchnię i wysysają płyny, np. niektóre komary. To dobra podpowiedź porównawcza: jeśli owad "nakłuwa" w celu pobrania płynu, często rozważa się typ kłująco-ssący, ale pszczoły do pobierania pokarmu nie nakłuwają tkanek.
Najczęściej myli się "kłująco-ssący" z powodu skojarzenia z żądłem albo wybiera "ssący", bo pszczoła pije nektar. Warto pamiętać, że żądło nie jest częścią aparatu gębowego, a żuwaczki pełnią realne funkcje, więc właściwy jest typ mieszany.
Szukaj wskazówek funkcjonalnych: pobieranie cieczy (nektar) sugeruje "ssący", a jednocześnie obecność pracy żuwaczek (manipulowanie, gryzienie, prace w ulu) wskazuje na komponent "gryzący". Jeśli oba elementy są istotne, poprawna bywa odpowiedź "gryząco-ssący".
Tak, pomaga rozumieć zachowanie i potrzeby pszczół: dlaczego dominują pokarmy płynne, jak przebiega zbiór nektaru oraz czemu pszczoły potrafią intensywnie pracować materiałem w gnieździe. Taka wiedza ułatwia też rozmowę o biologii rodziny pszczelej na egzaminie.
Ucz się porównawczo: zestaw typy aparatów gębowych i przypisz im przykładowe owady, a potem dopasuj funkcję do budowy. Pomaga też nauka z rycinami (żuwaczki, języczek) oraz krótkie fiszki: "pszczoła = gryząco-ssący". To ogranicza pomyłki w testach.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Pszczoły mają aparat gryząco-ssący, bo łączą funkcje ssania płynnego pokarmu (np. nektaru) z możliwością gryzienia i manipulowania materiałem żuwaczkami."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Aparat gębowy" – opis typów aparatów gębowych owadów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Aparat_g%C4%99bowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pszczoła miodna" – informacje o budowie i cechach pszczoły, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pszczo%C5%82a_miodna (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Błonkówki" – charakterystyka rzędu, w tym ogólne cechy budowy, https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C5%82onk%C3%B3wki (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy z anatomii owadów (dział: aparaty gębowe)
  • Materiały szkoleniowe z biologii pszczoły miodnej dla pszczelarzy (morfologia i fizjologia)
  • Schematy i ryciny typów aparatów gębowych owadów do porównywania cech

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego