KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
Który typ silnika wysokoprężnego pokazano na zamieszczonym rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat silnika wysokoprężnego z wtryskiem bezpośrednim i układem recyrkulacji spalin (EGR).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wtrysk bezpośredni rozpoznaje się po podawaniu paliwa bezpośrednio do komory spalania w cylindrze (brak komory wstępnej). EGR identyfikuje przewód/kanalizację kierującą część spalin z wydechu do dolotu (zawór/chłodnica EGR). SCR zwykle wymaga elementów dozowania roztworu mocznika i katalizatora w układzie wydechowym.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania na schemacie dwóch niezależnych cech silnika: rodzaju wtrysku (bezpośredni/pośredni) oraz zastosowanego układu ograniczania emisji (EGR/SCR).

Wtrysk bezpośredni w silniku wysokoprężnym oznacza, że paliwo jest wtryskiwane przez wtryskiwacz bezpośrednio do komory spalania w cylindrze. Na rysunkach i przekrojach typową wskazówką jest brak oddzielnej komory wstępnej (komory wirowej) w głowicy. Z kolei wtrysk pośredni wiąże się z obecnością komory wstępnej, do której trafia paliwo, a dopiero potem mieszanka/przepływ przechodzi do cylindra.

EGR (recyrkulacja spalin) polega na doprowadzeniu części spalin z układu wydechowego z powrotem do dolotu w celu obniżenia temperatury spalania i redukcji NOx. Na schematach EGR rozpoznaje się po dodatkowym połączeniu między wydechem a dolotem, zwykle z zaworem EGR oraz często z chłodnicą EGR. Jeśli na rysunku widać taki "mostek" spalinowy do dolotu, przemawia to za EGR.

SCR (selektywna redukcja katalityczna) jest układem oczyszczania spalin w wydechu, który zazwyczaj wymaga elementów związanych z dozowaniem reduktora (roztworu mocznika/AdBlue) oraz obecności katalizatora SCR. Na rysunkach charakterystyczne są: zbiornik/układ dozujący, wtryskiwacz reduktora w wydechu oraz oznaczony moduł katalityczny.

Dlatego poprawna odpowiedź to ta, która jednocześnie łączy wtrysk bezpośredni z elementami typowymi dla EGR.

  • Opcje z wtryskiem pośrednim są błędne, jeśli schemat nie pokazuje komory wstępnej.
  • Opcje z SCR są błędne, jeśli na schemacie nie ma dozowania reduktora i katalizatora SCR, a zamiast tego widoczna jest recyrkulacja spalin do dolotu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij rodzaj wtrysku (bezpośredni/pośredni), a dopiero potem szukaj cech EGR (połączenie wydech–dolot) lub SCR (dozowanie reduktora i katalizator w wydechu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wtrysk bezpośredni oznacza podanie paliwa prosto do komory spalania w cylindrze (brak osobnej komory wstępnej). Wtrysk pośredni zwykle ma komorę wstępną/wirową w głowicy i kanał łączący ją z cylindrem. Na rysunku szukaj właśnie tej dodatkowej komory.
EGR to recyrkulacja spalin: część spalin wraca z wydechu do dolotu, aby ograniczyć tworzenie NOx. Na schemacie EGR rozpoznasz po przewodzie/kanale łączącym kolektor wydechowy z dolotowym oraz po zaworze (czasem też chłodnicy) umieszczonym na tym połączeniu.
SCR to układ redukcji NOx w wydechu z użyciem reduktora (zwykle roztworu mocznika). Typowe elementy to: zbiornik i układ dozowania reduktora, wtryskiwacz reduktora w układzie wydechowym oraz katalizator SCR. Jeśli tych elementów brak, SCR jest mało prawdopodobny.
Bo pytanie sprawdza dwie cechy naraz: sposób zasilania (wtrysk bezpośredni/pośredni) oraz sposób ograniczania emisji (EGR/SCR). Na egzaminie warto najpierw rozpoznać jedną cechę z rysunku, a potem drugą, żeby nie pomylić kombinacji w odpowiedziach.
Najczęściej myli się skróty i funkcje: EGR "zawraca" spaliny do dolotu, a SCR oczyszcza spaliny w wydechu przy użyciu reduktora i katalizatora. Drugi błąd to szukanie tylko jednego elementu (np. zaworu), bez sprawdzenia, dokąd prowadzi przewód i czy jest dozowanie reduktora.
Nie. EGR i SCR to różne rozwiązania i mogą występować osobno lub razem (zależy od konstrukcji i norm emisji). Dlatego w zadaniach trzeba sprawdzać, czy na rysunku widać recyrkulację spalin do dolotu (EGR) oraz/lub elementy dozowania i katalizator w wydechu (SCR).
W praktyce wtrysk bezpośredni jest typowy dla wielu nowocześniejszych silników ze względu na sprawność i zużycie paliwa, natomiast wtrysk pośredni częściej występował w starszych konstrukcjach. Na egzaminie jednak nie zgaduj po "wieku", tylko analizuj rysunek: obecność komory wstępnej przesądza o wtrysku pośrednim.
Szukaj elementów w torze wydechowym: miejsca wtrysku reduktora, katalizatora SCR i zwykle oznaczonego zbiornika/układu dozowania. EGR natomiast pokazuje połączenie wydech–dolot. Jeśli widzisz "pętlę" spalin do dolotu, to wskazuje na EGR, nie na SCR.
Najważniejsze są: zawór EGR (może się zacinać od nagaru), kanały/przewody recyrkulacji (mogą zarastać osadami) oraz chłodnica EGR (może tracić szczelność). W diagnostyce istotne są też objawy: spadek mocy, dymienie, błędy sterownika i problemy z pracą na biegu jałowym.
Ćwicz na prostych schematach z podpisanymi elementami: dolot, wydech, wtryskiwacz, komora wstępna, zawór EGR, katalizator SCR i tor dozowania reduktora. Na egzaminie stosuj procedurę: 1) rozpoznaj wtrysk, 2) rozpoznaj EGR/SCR, 3) dopasuj kombinację do odpowiedzi.
info

Statystycznie 29% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wtrysk bezpośredni rozpoznaje się po podawaniu paliwa bezpośrednio do komory spalania w cylindrze (brak komory wstępnej)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Recyrkulacja spalin (EGR) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Recyrkulacja_spalin (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Selektywna redukcja katalityczna (SCR) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Selektywna_redukcja_katalityczna (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): Direct injection — https://en.wikipedia.org/wiki/Direct_injection (sekcja dot. silników Diesla) (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy silników spalinowych (działy: układy zasilania i oczyszczania spalin)
  • Materiały szkoleniowe producentów układów wtryskowych (np. opis wtrysku bezpośredniego/pośredniego)
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn rolniczych z opisem układu EGR lub SCR

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego