KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 19.
Który układ połączeń sond pomiarowych miernika rezystancji IMU względem badanego uziomu Rx jest zgodny z zasadami pomiaru rezystancji uziemienia?
Ilustracja przedstawia cztery schematy połączeń sond pomiarowych miernika rezystancji IMU względem badanego uziomu Rx.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie technicznej pomiaru rezystancji uziemienia uziom badany (Rx) musi być połączony z układem, w którym sonda napięciowa (Sn) znajduje się między uziomem a sondą prądową (Sp).
Poprawny jest też właściwy mostek na zaciskach miernika (zwarcie Rs–Rp), bo zapewnia prawidłowy tor pomiarowy dla badanego uziomu.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji uziemienia metodą techniczną polega na wymuszeniu przepływu prądu w gruncie oraz pomiarze spadku napięcia, aby wyznaczyć zależność R = U/I. Żeby wynik dotyczył badanego uziomu Rx, układ musi spełniać dwa kluczowe warunki: poprawne rozmieszczenie sond oraz poprawne połączenia zacisków miernika.

1) Kolejność sond w gruncie
Od badanego uziomu kolejno powinny znajdować się: Rx → Sn → Sp. Sonda prądowa (Sp) ma "zamknąć" obwód prądowy w gruncie w pewnej odległości, a sonda napięciowa (Sn) ma mierzyć potencjał w punkcie pośrednim. Umieszczenie sondy prądowej bliżej uziomu niż sondy napięciowej zaburza rozkład potencjału i powoduje błąd metodyczny (napięcie nie jest mierzone w właściwej strefie).

2) Mostkowanie zacisków i przewody
W typowym podłączeniu 3-przewodowym miernika IMU zaciski prowadzące do badanego uziomu (opisane jako Rs i Rp) powinny być zwarte mostkiem. To zapewnia, że badany uziom jest włączony do właściwej gałęzi pomiarowej zgodnie z zasadą przyrządu. Zwarcie niewłaściwej pary zacisków (np. po stronie sond) prowadzi do tego, że miernik "widzi" inny obwód niż zamierzony, a uzyskany wynik nie odpowiada rezystancji Rx.

Dlaczego pozostałe schematy są błędne?

  • Układy z kolejnością Rx → Sp → Sn są niepoprawne, bo sonda napięciowa nie znajduje się w prawidłowym położeniu względem rozkładu potencjału wywołanego prądem testowym.
  • Układy z mostkiem wykonanym na zaciskach przeznaczonych dla obwodów sond (zamiast na torze uziomu) są błędne, bo zmieniają konfigurację pomiarową i mogą powodować istotne przekłamanie wskazania.

Wskazówka praktyczna: w terenie błędy najczęściej wynikają z "zamiany ról" sond oraz z automatycznego zakładania zwory na niewłaściwe zaciski. Przed pomiarem warto sprawdzić: (a) czy Sn jest między Rx i Sp, (b) czy mostek jest na zaciskach toru Rx.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja uziemienia Rx opisuje, jak "łatwo" prąd może odpłynąć z instalacji do ziemi przez uziom. Mierzy się ją, aby ocenić skuteczność ochrony przeciwporażeniowej, odgromowej i wyrównania potencjałów. W obiektach z instalacjami gazowymi ma to znaczenie także dla ograniczenia ryzyka iskrzenia.
Metoda techniczna polega na wymuszeniu prądu w gruncie między uziomem a sondą prądową oraz pomiarze napięcia między uziomem a sondą napięciową. Z tych wielkości wyznacza się rezystancję. Kluczowe jest prawidłowe rozmieszczenie sond: uziom → sonda napięciowa → sonda prądowa.
Sonda prądowa (Sp) służy do zamknięcia obwodu prądowego w gruncie i wytworzenia pola potencjałów. Sonda napięciowa (Sn) służy do pomiaru spadku napięcia w odpowiednim punkcie tego pola. Jeśli zamienisz je miejscami, wynik może być obarczony dużym błędem metodycznym.
Bo sonda napięciowa ma mierzyć potencjał w strefie, w której rozkład potencjału od prądu pomiarowego jest "prawidłowy" dla wyznaczenia Rx. Gdy sonda prądowa znajdzie się w środku, rozkład potencjału jest zaburzony, a zmierzone napięcie nie odpowiada założeniom metody technicznej.
Mostek Rs–Rp zapewnia właściwe włączenie badanego uziomu do toru pomiarowego w konfiguracji 3-przewodowej. Dzięki temu prąd i pomiar napięcia odnoszą się do tego samego punktu uziomu. Zwarcie innej pary zacisków może zmienić obwód pomiarowy i spowodować, że wynik nie będzie rezystancją uziemienia Rx.
W praktyce taki układ jest uznawany za niepoprawny dla metody technicznej, bo zmienia warunki pola potencjału w gruncie i zwiększa błąd. Poprawny układ to uziom → sonda napięciowa → sonda prądowa. Jeśli wyniki "dziwnie pływają", jedną z pierwszych rzeczy do sprawdzenia jest kolejność sond.
Najczęściej: zamiana miejsc sond Sn i Sp, nieprawidłowe mostkowanie zacisków, zbyt małe odległości między sondami oraz słaby kontakt sond z gruntem (zabrudzenie, sucha warstwa, kamienie). Często pomija się też kontrolę ciągłości przewodów i jakości połączeń na zaciskach miernika.
W obiektach gazowych istotne jest ograniczanie ryzyka zapłonu mieszanin wybuchowych. Skuteczne uziemienie i wyrównanie potencjałów zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niebezpiecznych różnic potencjałów, przeskoków iskrowych i skutków wyładowań atmosferycznych. To element szerszego bezpieczeństwa elektrycznego obiektu.
Szukaj dwóch cech jednocześnie: (1) kolejność w gruncie uziom → sonda napięciowa → sonda prądowa, (2) mostek na zaciskach prowadzących do badanego uziomu (w IMU typowo Rs–Rp). Jeżeli spełniony jest tylko jeden warunek, układ może nadal być błędny.
Ćwicz rozpoznawanie ról sond i poprawnych połączeń na schematach, a nie tylko zapamiętywanie liter. Naucz się typowych pomyłek (zamiana Sn/Sp, zła zwora). Warto też przeanalizować instrukcje przyrządów pomiarowych i wykonać kilka "suchych" podłączeń na stanowisku, kontrolując logikę obwodu.
info

Około 37% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Instrukcje obsługi mierników rezystancji uziemienia (IMU oraz współczesne mierniki 3P/4P) – rozdziały o podłączeniach i błędach pomiarowych
  • Podręczniki do elektrotechniki w zakresie uziemień, potencjałów i pomiarów ochronnych
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące prac w pobliżu instalacji gazowych i zagrożeń związanych z wyładowaniami/iskrzeniem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego