Watomierz do pomiaru mocy czynnej wykorzystuje dwa tory pomiarowe:
- cewkę prądową – zawsze włączaną szeregowo z odbiornikiem (przez nią płynie prąd obciążenia),
- cewkę napięciową – włączaną równolegle, aby "widziała" odpowiednie napięcie.
W praktyce spotyka się dwa podstawowe układy, które różnią się tym, gdzie dołączysz cewkę napięciową względem cewki prądowej:
- Układ z poprawnym pomiarem napięcia: cewka napięciowa jest podłączona za cewką prądową, równolegle do odbiornika. Wtedy watomierz mierzy napięcie rzeczywiście występujące na odbiorniku, ale w wyniku włączenia toru prądowego uwzględniane są też straty w tym torze.
- Układ z poprawnym pomiarem prądu: cewka napięciowa jest podłączona przed cewką prądową (mierzy napięcie zasilania). W takim wariancie do wyniku mogą "dochodzić" straty własne toru napięciowego.
Na przedstawionym schemacie ideowym widać, że tor prądowy jest w szeregu z odbiornikiem, a tor napięciowy jest dołączony tak, że jego punkt "górny" znajduje się po stronie odbiornika, czyli za cewką prądową. To dokładnie odpowiada konfiguracji, w której zworka (mostek) na zaciskach watomierza łączy odpowiedni zacisk napięciowy z zaciskiem prądowym od strony odbiornika – i taki układ pokazuje odpowiedź C.
Pozostałe warianty (A, B i D) są niepoprawne dla tego schematu, bo mają zworkę w innym miejscu lub prowadzą do sytuacji, w której cewka napięciowa jest dołączona "od strony zasilania" (przed torem prądowym) albo nie odpowiada wymaganej relacji L/N i zacisków watomierza. Typowa pułapka egzaminacyjna polega na tym, że uczniowie patrzą wyłącznie na przewody L i N, a nie sprawdzają, czy cewka napięciowa jest podłączona przed czy za cewką prądową.
