KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 32.
Który układ szablonów, przedstawiony na rysunku, zastosowano dla ubrania chłopięcego?
Ilustracja przedstawia szablony wykrojów odzieży, które są używane w procesie szycia ubrań, w tym przypadku dla ubrania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ "symetryczny, pojedynczy, dwukierunkowy" oznacza, że elementy szablonów rozmieszczono lustrzanie, każdy element występuje osobno (bez łączenia), a ułożenie dopuszcza odwrócenie względem kierunku materiału. Taki układ jest typowy, gdy w komplecie są elementy lewy/prawy.

Pełne wyjaśnienie:

W krojowni układ szablonów (często nazywany markerem) opisuje sposób rozmieszczenia elementów wykroju na materiale. W pytaniu trzeba rozpoznać jednocześnie trzy cechy układu widoczne na rysunku.

  • Symetryczny – elementy są ułożone lustrzanie, co zwykle wynika z występowania par (np. część lewa i prawa). Jeśli na rysunku widać pary elementów odbite względem osi, to wskazuje na symetrię.
  • Pojedynczy – każdy element szablonu jest ułożony osobno, bez łączenia w jedną wspólną bryłę. Układ "łączony" sugerowałby elementy zestawione w sposób trwale lub celowo sprzężony (np. do specyficznego cięcia/układania), a "mieszany" – współwystępowanie różnych zasad dla różnych elementów. Jeśli na rysunku elementy są rozdzielone i powtarzają się jako oddzielne części, pasuje określenie "pojedynczy".
  • Dwukierunkowy – dopuszcza obrót elementów o 180° w stosunku do kierunku materiału, czyli część elementów może być "odwrócona", a nadal spełnia wymagania technologiczne i estetyczne. Dla układu jednokierunkowego wszystkie elementy musiałyby być ustawione w tym samym kierunku (np. ze względu na włos, połysk, raport wzoru). Wielokierunkowy oznaczałby jeszcze większą dowolność obrotu, typową raczej dla materiałów bezkierunkowych.

Dlatego odpowiedź "Symetryczny, pojedynczy, dwukierunkowy" najlepiej opisuje układ, w którym widać lustrzane rozmieszczenie elementów, brak łączenia elementów w jeden kształt oraz możliwość odwracania części szablonów względem kierunku materiału.

Pozostałe odpowiedzi odpadają, bo zawierają cechy niepasujące do takiego rysunku: "asymetryczny" wyklucza lustrzane pary, "jednokierunkowy" narzuca jeden kierunek ułożenia wszystkich elementów, a "łączony" lub "mieszany" sugeruje inną organizację elementów niż proste, rozdzielne rozmieszczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ szablonów to sposób rozmieszczenia elementów wykroju na materiale przed krojeniem. Celem jest uzyskanie poprawnych technologicznie elementów (kierunek nitki, wzoru) oraz ograniczenie strat materiału. Układ bywa opisywany cechami typu symetryczny/asymetryczny i jedno-/dwu-/wielokierunkowy.
Układ symetryczny rozpoznasz po lustrzanym rozmieszczeniu elementów: widać pary odpowiadających sobie kształtów (np. lewy/prawy), odbite względem osi. Jeśli elementy po jednej stronie mają "odpowiedniki" po drugiej, a układ wygląda na zrównoważony, to jest to cecha symetrii.
Układ pojedynczy oznacza, że elementy wykroju są ułożone jako osobne części, bez celowego łączenia ich w jeden wspólny kształt. W praktyce uczeń powinien widzieć oddzielne kontury poszczególnych elementów, a nie elementy "zrośnięte" lub zestawione jako jedna figura do wycinania.
Kierunkowość decyduje, czy elementy można obracać na materiale. Przy materiałach z włosem, połyskiem, jednostronnym nadrukiem lub wyraźnym kierunkiem wzoru (np. prążek) często trzeba zachować jeden kierunek, inaczej elementy będą wyglądały inaczej po zszyciu. To wpływa na jakość i estetykę wyrobu.
Układ jednokierunkowy oznacza, że wszystkie elementy są ułożone w tym samym kierunku względem materiału (nie odwraca się ich o 180°). Stosuje się go, gdy odwrócenie zmieniłoby wygląd tkaniny lub dzianiny, np. przez włos, cień, układ wzoru albo różnicę w odbijaniu światła.
Układ dwukierunkowy dopuszcza odwrócenie części elementów o 180° względem kierunku materiału, czyli część szablonów może być ustawiona "do góry nogami". Jest to możliwe, gdy materiał nie ma tak silnej kierunkowości, aby odwrócenie powodowało widoczną różnicę w gotowym wyrobie.
Układ wielokierunkowy stosuje się najczęściej przy materiałach bezkierunkowych lub wtedy, gdy dopuszczalne są różne obroty elementów bez pogorszenia wyglądu. Pozwala to zwykle lepiej wykorzystać materiał, ale wymaga pewności, że obrót elementów nie wpłynie na odcień, układ wzoru ani zachowanie wyrobu.
Częsty błąd to patrzenie tylko na jedną cechę (np. symetria) i pomijanie pozostałych (pojedynczy/łączony oraz kierunkowość). Drugi błąd to automatyczne zakładanie, że wszystkie materiały wymagają układu jednokierunkowego. Warto sprawdzać: pary lewy/prawy, łączenie konturów i możliwość odwrócenia elementów.
Nie zawsze, ale bardzo często elementy odzieży dziecięcej i młodzieżowej występują w parach (lewy/prawy), co sprzyja układowi symetrycznemu. Wyjątkiem mogą być fasony z asymetrycznym zapięciem, ozdobami lub konstrukcją. Ostatecznie decyduje konkretny model i to, co widać na rysunku układu.
Ćwicz na przykładach markerów: rozpoznawaj pary elementów, sprawdzaj kierunek ułożenia i oceniaj, czy elementy są łączone czy rozdzielne. Dobrą metodą jest robienie krótkiej checklisty: (1) symetria, (2) sposób zestawienia elementów, (3) możliwość odwrócenia. To zmniejsza ryzyko wyboru "na intuicję".
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Taki układ jest typowy, gdy w komplecie są elementy lewy/prawy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z konstrukcji i technologii odzieży dotyczące krojenia i układów szablonów
  • Instrukcje stanowiskowe z krojowni (markerowanie, kierunek nitki prostej, układ elementów)
  • Zestawy przykładowych rysunków markerów do ćwiczeń rozpoznawania układów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego