KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 21.
Który z algorytmów przedstawionych w postaci listy kroków odpowiada schematowi blokowemu?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dla technika programisty.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "A", ponieważ jako jedyna zachowuje tę samą strukturę sterowania co schemat: najpierw zwiększa x o 3, potem sprawdza warunek x>3 i wykonuje właściwą akcję w gałęzi TAK lub przechodzi do gałęzi NIE, gdzie mnoży y przez 3 i dopiero wtedy sprawdza, czy y jest dodatnie oraz ewentualnie je wypisuje.

Pełne wyjaśnienie:

W schemacie blokowym najważniejsza jest kolejność operacji oraz to, że występują dwa niezależne rozgałęzienia (dwie decyzje w rombach). Najpierw zawsze wykonywany jest krok arytmetyczny zwiększający x o 3. Dopiero po nim następuje decyzja: czy x > 3.

Jeżeli warunek x > 3 jest spełniony, schemat prowadzi bezpośrednio do operacji y = y / 3, następnie do wyjścia "wypisz y" i do zakończenia. Jeżeli warunek nie jest spełniony, schemat przechodzi do alternatywnej gałęzi, w której wykonywane jest y = y * 3, a potem dopiero druga decyzja: czy y jest dodatnie (czyli y > 0). Gdy y > 0, algorytm wypisuje y; w przeciwnym wypadku kończy działanie bez wypisywania.

Odpowiedź "A" jest zgodna z tym przebiegiem, bo zawiera oba sprawdzenia (x > 3 oraz y > 0), zachowuje poprawną kolejność (najpierw x+3, potem decyzja; w gałęzi NIE najpierw y*3, potem decyzja o dodatniości) i ma właściwe działania w każdej gałęzi (dzielenie i wypisanie w pierwszej gałęzi, wypisanie tylko przy dodatnim y w drugiej).

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo dla zadań z mapowania schematu na pseudokod:

  • Wariant z warunkiem typu "za x podstawiono 3" myli porównanie z przypisaniem i nie odpowiada pytaniu "czy x > 3?".
  • Wariant bez wyraźnego "w przeciwnym wypadku" sugeruje wykonanie kroków sekwencyjnie, przez co gubi rozgałęzienie i zmienia logikę przepływu.
  • Wariant, w którym przy y > 0 jest zapisane "nie rób nic", odwraca działanie w gałęzi dodatniej i nie pasuje do schematu, gdzie przy dodatnim y następuje wypisanie.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj schemat "po strzałkach", a każdą decyzję zamieniaj na konstrukcję jeśli… w przeciwnym wypadku…. Następnie sprawdź, czy obie gałęzie kończą się w tych samych miejscach (wypisanie/stop) co na schemacie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Schemat blokowy to graficzny zapis algorytmu z użyciem symboli (np. prostokąt dla operacji, romb dla decyzji) i strzałek pokazujących przepływ sterowania. Ułatwia analizę kolejności kroków i rozgałęzień, zanim zapiszesz algorytm jako pseudokod lub kod programu.
Instrukcję warunkową rozpoznasz po rombie (bloku decyzyjnym) z pytaniem, np. "Czy x > 3?". Z rombu wychodzą co najmniej dwie strzałki (zwykle TAK/NIE). Każda strzałka prowadzi do innej sekwencji działań, które w pseudokodzie zapisuje się jako jeśli… w przeciwnym wypadku….
Bo w zapisie kroków często obok siebie występują działania typu "x = x + 3" (przypisanie) i pytania typu "czy x > 3?" (porównanie). Przy pośpiechu łatwo "przenieść" znak równości do warunku. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy warunek brzmi jak pytanie logiczne, a nie jak operacja ustawienia wartości.
Najczęstsze błędy to: pominięcie gałęzi "w przeciwnym wypadku", zmiana kolejności operacji (np. sprawdzenie warunku przed wykonaniem kroku), odwrócenie logiki (np. "nie rób nic" zamiast "wypisz") oraz potraktowanie rozgałęzienia jak zwykłej sekwencji. Pomaga śledzenie strzałek i wypisanie obu ścieżek osobno.
Porównaj kolejno: (1) kroki wykonywane zawsze, (2) pierwszy warunek i działania w gałęzi TAK oraz NIE, (3) czy po gałęzi NIE pojawia się kolejny warunek, (4) gdzie są wyjścia typu "wypisz" i gdzie następuje zakończenie. Dobrą metodą jest też przejście przez algorytm dla przykładowych wartości zmiennych.
Drugie rozgałęzienie występuje wtedy, gdy po przejściu jednej z gałęzi pierwszego warunku algorytm wykonuje kolejną decyzję (drugi romb). W praktyce oznacza to zagnieżdżenie lub sekwencję instrukcji warunkowych. W pseudokodzie zobaczysz wtedy drugi blok jeśli… występujący tylko w jednej z gałęzi.
Tak. Zwykle nie trzeba podstawiać konkretnych liczb, tylko sprawdzić, czy struktura IF/ELSE i kolejność operacji zgadzają się ze schematem. Obliczenia mogą pomóc kontrolnie (np. na 1–2 przykładach), ale kluczowe jest poprawne odwzorowanie: kiedy jest dzielenie/mnożenie oraz w której gałęzi jest wypisywanie.
Gałęzie są opisane (np. T/N) albo wynikają z podpisów przy strzałkach wychodzących z rombu. Jeśli podpisów nie widać wyraźnie, patrz na logikę: warunek w rombie ma dwa wyniki (prawda/fałsz), a każda strzałka prowadzi do innego zestawu działań. W pseudokodzie odpowiadają im części "to" oraz "w przeciwnym wypadku".
Szukaj konstrukcji typu: "Jeśli … to …, w przeciwnym wypadku …". To odpowiednik rombu z dwiema strzałkami. Gdy w schemacie jest drugi romb, w liście kroków powinno pojawić się kolejne "Jeśli…", ale tylko w tej gałęzi, w której schemat faktycznie prowadzi do drugiej decyzji.
Ćwicz dwie umiejętności: (1) przepisywanie schematu na pseudokod z IF/ELSE, (2) czytanie pseudokodu i rysowanie do niego schematu. Rób krótkie zadania z dwoma warunkami, zaznaczaj miejsca "wypisz/stop" i zawsze kontroluj, czy każda gałąź kończy się tak samo jak w diagramie.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i notatki szkolne z działu: algorytmy, schematy blokowe, pseudokod
  • Ćwiczenia: zamiana schematu blokowego na pseudokod i odwrotnie (zadania maturalne/kwalifikacyjne)
  • Materiały OKE/CKE z przykładowymi zadaniami z algorytmiki (arkusze próbne i rozwiązania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego